Kordian jako postać tragiczna („Kordian” Juliusza Słowackiego)

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.08.2024 o 10:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.08.2024 o 9:58

Juliusz Słowacki, jeden z najwybitniejszych poetów polskiego romantyzmu, stworzył postać Kordiana, która stała się uosobieniem tragizmu. Tragizm ten, choć różni się od klasycznej definicji znanej z literatury starożytnej Grecji, budzi współczucie i litość. W literaturze greckiej tragizm pojmowany jest jako sytuacja bez wyjścia, w której bohater jest skazany na nieuchronną klęskę wynikającą z przeznaczenia lub nieświadomych działań. U Słowackiego, tragizm Kordiana znajduje swoje źródło w jego wewnętrznych dylematach, rozczarowaniach i osobistych przeżyciach, które prowadzą go do nieuchronnej tragedii.

Tragizm w starożytnej Grecji miał swoje specyficzne cechy, które definiowały los bohaterów. Tragedia grecka opierała się na koncepcji fatum, czyli nieuchronnego przeznaczenia, które decyduje o losie postaci niezależnie od ich działań. Bohaterowie tacy jak Edyp czy Antygona byli skazani na klęskę z powodu nieuniknionych okoliczności, które wykraczały poza ich kontrolę. Ich tragizm wynikał z faktu, że ich decyzje i działania prowadziły do przewidywalnej, chociaż niezdecydowanej wcześniej klęski. Edyp, nieświadomie zabijający ojca i żeniący się z własną matką, oraz Antygona, skazana na śmierć za pochowanie brata wbrew rozkazowi króla – oboje są klasycznymi przykładami bohaterów tragicznych, którzy nie mieli możliwości uniknięcia swojego losu.

Kordian, jako bohater romantyczny, różni się od typowych postaci tragicznych z greckiej literatury, choć jego losy również są naznaczone tragedią. Już od dzieciństwa Kordiana prześladowały nieszczęścia. Brak ojca i wychowanie przez samotną matkę sprawiły, że był nadwrażliwy i podatny na melancholię. Śmierć najbliższego przyjaciela oraz refleksje nad kruchością życia ludzkiego pogłębiają jego pesymistyczne spojrzenie na świat. Kordian zaczyna dostrzegać, że życie jest pełne cierpienia i nieszczęść, co sprawia, że jego tragizm zaczyna się już na etapie młodości.

Jedną z kluczowych scen, pokazujących tragizm Kordiana, jest moment jego rozczarowania miłosnego. Kordian zakochuje się w Laurze, którą idealizuje i widzi jako obiekt swoich najczystszych uczuć. Niestety, Laura okazuje się być osobą powierzchowną, która bawi się uczuciami młodego mężczyzny. To bolesne doświadczenie prowadzi Kordiana do myśli samobójczych, co jest wyrazem jego upadku duchowego. To rozczarowanie miłosne jest ważnym etapem w jego życiu, który pokazuje, że jego tragizm nie wynika tylko z zewnętrznych okoliczności, ale także z jego wewnętrznych przeżyć i marzeń, które okazują się być nierealne.

Dorosłe życie Kordiana przynosi kolejne tragiczne doświadczenia. W Londynie odkrywa, że światem rządzą pieniądze, a nie wartości moralne. Jego kochanka, Wioletta, jest wierna tylko wtedy, gdy myśli, że Kordian jest bogaty. To kolejny cios dla jego idealistycznego spojrzenia na świat. Rozczarowanie religijne, które przeżywa podczas wyjazdu do Rzymu w poszukiwaniu duchowego wsparcia, jedynie pogłębia jego tragizm. Spotkanie z papieżem, który okazuje się być bardziej politykiem niż duchowym przewodnikiem, oraz potępienie Polaków przez papieża, sprawiają, że Kordian traci wiarę w sens życia i myśli o samobójstwie.

Pomimo tych doświadczeń, Kordian stara się znaleźć sens życia poprzez walkę o ojczyznę. Po powrocie do kraju, postanawia dokonać zamachu na cara Mikołaja, wierząc, że jest to jedyny sposób na poprawę sytuacji Polski. Niestety, w decydującym momencie zostaje sam - brak wsparcia ze strony spiskowców oraz własne wątpliwości i moralne rozterki sprawiają, że nie jest w stanie zabić cara. Przewidując swoje niepowodzenie, Kordian poddaje się tragicznemu losowi, ale mimo to podejmuje działanie, które z góry skazane jest na klęskę.

Niezdolność do zabicia człowieka mimo przekonań o słuszności czynu jest kulminacją tragizmu Kordiana. Jego tragizm polega na wewnętrznej sprzeczności – pragnie dokonać czynu, który uważa za słuszny, ale nie jest w stanie go zrealizować. Jego decyzje, chociaż podjęte z najlepszymi intencjami, prowadzą do jego klęski. Los Kordiana, naznaczony nieszczęściami od samego początku, pozwala mu zrozumieć, że nie ma możliwości zmiany swojego przeznaczenia.

Ostatecznie Kordian jako bohater tragiczny budzi współczucie i litość. Jego życie pełne nieszczęść, rozczarowań i wewnętrznych konfliktów prowadzi go do tragicznego końca. W odróżnieniu od klasycznych bohaterów tragicznych, Kordian przez swoje wybory i refleksje stara się znaleźć sens życia. Jednak niemożność przystosowania się do otaczającego świata, rozczarowanie miłością, pieniędzmi i religią oraz niemożność realizacji swoich ideałów romantycznych sprawiają, że jego życie kończy się tragicznie. Tragizm Kordiana wynika z niemożliwości osiągnięcia swoich marzeń i ideałów w świecie opartym na pragmatyzmie i egoizmie, co sprawia, że jest on postacią tragiczną na wzór romantycznego bohatera – odrzuconego przez świat, ale jednocześnie walczącego o swoje wartości do samego końca.