Biedermeieryzm a wzór osobowy bohatera na przykładzie „Kollokacji” Józefa Korzeniowskiego
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.08.2024 o 16:13
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 4.08.2024 o 15:42
Streszczenie:
Biedermeier to styl literacki i artystyczny z Niemiec XIX wieku, koncentrujący się na życiu mieszczaństwa, wartościach moralnych i sentymentalnej uczuciowości. "Kollokacja" Korzeniowskiego doskonale oddaje te cechy, prezentując codzienne życie bohaterów z kontrastem bogactwa i wartości rodzinnych.
# Biedermeier to styl artystyczny i literacki, który wykształcił się w Niemczech na początku XIX wieku, szczególnie po osłabieniu wpływów romantyzmu. Jego główne cechy obejmują koncentrację na codziennym życiu mieszczaństwa, sentymentalną uczuciowość oraz zainteresowanie tematyką obyczajową. W literaturze biedermeierowskiej szczególnie uwidoczniono umiłowanie do prostego, rodzinnego życia, zgodnego z normami moralnymi i społecznymi. Ten styl stworzono z myślą o mieszczaństwie, które pragnęło widzieć swoje życie przedstawione w sposób idealizowany, ale realistyczny.
Znaczenie Biedermeieru w literaturze polega na przybliżeniu codziennego życia mieszczan i wyrażaniu ich emocji, co przejawia się zarówno w formie sentymentalnych wierszy, jak i realistycznych powieści i dramatów. W utworach literackich w stylu biedermeierowskim można dostrzec dążenie do harmonii i stabilizacji, przedstawianie życia rodzinnego jako bezpiecznego azylu oraz moralizatorskie podejście do opisywanych wydarzeń i postaci.
„Kollokacja” Józefa Korzeniowskiego to utwór, który idealnie wpisuje się w ramy biedermeierowskie. Powieść jest skonstruowana jako seria obrazów, ukazujących życie mieszkańców wsi kollokacyjnej. Główne postacie to prezes Zagartowski, Żyd Szloma oraz rodzina Starzyckich. Poprzez opisy ich życia, codziennych trudności i moralnych wyborów, Korzeniowski nie tylko ukazuje rzeczywistość społeczną, ale też wskazuje, jakie wartości powinny przyświecać ludziom.
Część I: Biedermeierowskie Tło „Kollokacji”
Elementy biedermeierowskie są wyraźnie obecne w „Kollokacji”. Społeczny świat mieszczan, ich zalety, wady, śmiesznostki i przywary są ukazane w sposób realistyczny, choć częściowo idealizowany. Korzeniowski pochyla się nie tylko nad indywidualnymi losami bohaterów, ale również nad przemianami społecznymi, takimi jak upadek arystokracji i wzrost znaczenia małych dworków szlacheckich. Przykładami są opisy majątku Starzyckich i postawa Hipolita, który stara się utrzymać rodzinę na godnym poziomie, mimo licznych trudności.Kapitalizacja i spekulacja są ważnymi tematami w kontekście Biedermeieru. Rola spekulantów w nowym społeczeństwie jest ukazana przez postać Żyda Szlomy, który żyje w świecie pieniądza. Cytat: "Spekulator żyje w pieniądzu..." doskonale ilustruje ten fenomen. Spekuluje, kalkuluje i żyje w przekonaniu, że jedyną wartością, która naprawdę liczy się w życiu, jest bogactwo.
Część II: Kontrast Bohaterów - Rodzina Starzyckich a reszta społeczeństwa
Rodzina Starzyckich w powieści Korzeniowskiego stanowi wzór osobowy, ukazując ideał życia rodzinnego i społecznego. Hipolit Starzycki jest przedstawiony jako idealny człowiek, gospodarz i ojciec. Jego cechy, takie jak moralność, racjonalność i mądrość, są podkreślane przy każdej okazji. Hipolit dąży do harmonii w swoim życiu, przestrzega zasad moralnych i stara się, by jego rodzina również postępowała właściwie.Jego krytyka społeczeństwa, wyrażona w słowach "tylko chęci nad siły...", pokazuje jego sceptycyzm wobec ludzi, którzy żyją ponad stan, ignorując swoje realne możliwości i ograniczenia. Hipolit widzi w tym źródło wielu problemów społecznych i uważa, że tylko powściągliwość i rozsądek mogą zapewnić stabilizację.
Rodzina Starzyckich kontrastuje z takimi postaciami jak rodzina Płachtów i szlachta z Czaplińca. Ludzie ci są przedstawieni jako pyszni, noszący się ponad stan. Mimo braków majątkowych starają się ukrywać je wielkopańskim zachowaniem, co prowadzi do komicznych i tragicznych sytuacji. Korzeniowski doskonale pokazuje, że prawdziwa wartość człowieka nie tkwi w bogactwie czy prestiżu, ale w wewnętrznej uczciwości i autentyczności.
Część III: Miejsce rodziny w dziele Korzeniowskiego
Rodzina Starzyckich stanowi moralne przesłanie powieści. Korzeniowski ukazuje ich jako ideał życia rodzinnego, cnotliwości i moralnych zasad. Hipolit i jego żona prowadzą swoje życie w sposób skromny, nie dążąc do powiększania majątku ponad miarę, a jednocześnie dbając o rozwój duchowy i intelektualny swoich dzieci.Wychowanie młodych jest również ukazane jako kluczowy element moralnego przesłania. Józef Starzycki, syn Hipolita, jest wychowywany w duchu staranności, czułości, ale także surowości, co ma na celu przygotowanie go do odpowiedzialnego życia dorosłego. Kontrastuje to z postaciami takimi jak Henryk Podziemski i Kamila, gdzie rozpieszczenie i brak właściwego wychowania prowadzą do licznych problemów.
Moralizatorskie przekazy autora są wyraźnie widoczne w wyidealizowaniu rodziny Starzyckich. Przez ukazanie moralnych przewinień i ich konsekwencji, takich jak upadek Zagartowskiego, Korzeniowski w sposób subtelny, ale zdecydowany przekazuje swoje przesłanie o konieczności przestrzegania zasad moralnych.
Część IV: Moralne i ekonomiczne aspekty powieści
W „Kollokacji” Korzeniowski kładzie duży nacisk na moralność i etykę. Przez przedstawienie różnorodnych postaw bohaterów, autor ukazuje, jak zachowanie harmonii moralnej jest kluczowe dla osiągnięcia prawdziwego szczęścia. Przemiana Zagartowskiego, jego strach przed konsekwencjami swoich czynów, pokazuje, że każdy musi mierzyć się z własnym sumieniem.Zjawisko kapitalizacji jest również ważnym elementem powieści. Fanatyzm bogactwa, prezentowany przez postać Szlomy, kontrastuje z sentymentalną miłością i wartością rodziny. Konsekwencje działań bohaterów, którzy dążą do bogactwa za wszelką cenę, są ukazane jako ostrzeżenie przed materializmem.
Zakończenie powieści przywraca harmonię i daje nadzieję na przemianę moralną. Szczęśliwe zakończenie, mimo moralnych upadków bohaterów, jest symboliczne dla stylu biedermeierowskiego. Postać córki Zagartowskiego, która odnajduje szczęście i spokój, jest symbolem odkupienia i nadziei na lepsze jutro.
Zakończenie
Analizując „Kollokację” Józefa Korzeniowskiego przez pryzmat Biedermeieru, możemy zobaczyć, jak styl ten wpływa na konstrukcję postaci i fabuły. Wzór osobowy, prezentowany przez rodzinę Starzyckich, stanowi moralny kompas powieści, wskazując na wartość cnotliwości, moralności i uczciwości. Powieść jest nie tylko literackim arcydziełem Biedermeieru, ale również ważnym tekstem edukacyjnym, przekazującym wartości, które są aktualne i dziś. Korzeniowski, jako moralizator, kształtuje młode umysły, używając kontrastów i realistycznych opisów życia codziennego, aby pokazać, jakie ideały i wady rządzą społeczeństwem.Refleksje końcowe pokazały, że problemy poruszone w „Kollokacji” są uniwersalne i nadal aktualne w kontekście współczesnym. Powieść Korzeniowskiego, przez swoje moralne i edukacyjne wartości, pozostaje wciąż istotnym tekstem literackim, który warto czytać i analizować.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.08.2024 o 16:13
O nauczycielu: Nauczyciel - Katarzyna P.
Od 9 lat pracuję w szkole średniej i pokazuję, że dobrze napisany tekst to wynik procesu, nie talentu. Pomagam w przygotowaniu do matury oraz w rozwijaniu czytania ze zrozumieniem u ósmoklasistów. Na zajęciach panuje spokój i uważność, a feedback jest prosty i konkretny. Uczniowie cenią jasne kryteria oceny i narzędzia, które pomagają je spełnić.
Wypracowanie jest bardzo obszerne, a jednocześnie bardzo precyzyjnie analizuje elementy stylu biedermeierowskiego w powieści "Kollokacja" Józefa Korzeniowskiego.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się