Różne ujęcia motywu gór w sztuce. Omów na wybranych przykładach.
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.08.2024 o 6:57
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 12.08.2024 o 6:07
Streszczenie:
Góry to nie tylko obiekty geograficzne, ale przestrzenie naładowane głęboką symboliką. W literaturze i sztuce XIX wieku stanowią ważny motyw mistyczny, terapeutyczny, narodowy i duchowy.?️
---
:
Geograficzno-turystyczny aspekt gór:
Góry to wzniesienia terenu, które wyróżniają się znaczną różnicą wysokości pomiędzy szczytem a otaczającym terenem niższym. Z punktu widzenia geograficznego, góry pełnią funkcję naturalnych granic, oddzielających państwa, regiony, a czasem nawet kultury. Ich majestatyczne wzniesienia i dziki krajobraz od setek lat przyciągają turystów, oferując ucieczkę od zgiełku miejskiego życia oraz możliwość kontaktu z przyrodą. Góry stają się miejscem, gdzie człowiek może doświadczyć nie tylko fizycznego, ale i duchowego odrodzenia.Motyw gór w kulturze i jego symbolika:
Góry w kulturze nie są tylko formacją geograficzną; są to przestrzenie naładowane głęboką symboliką. W wielu tradycjach religijnych i mitologiach góry były traktowane jako siedziby bóstw, miejsca tajemnych rytuałów i kontemplacji. W kulturze prasłowiańskiej Babia Góra i Łysa Góra były uznawane za magiczne i uświęcone miejsca. Na wschodzie Góra Fudżi w Japonii stanowi symbol duchowej doskonałości, a w Indiach Meru jest mityczną osią świata. W mitologii greckiej Olimp jest siedzibą bogów, a w tradycji judeo-chrześcijańskiej Synaj i Ararat odgrywają kluczowe role jako miejsca objawień i przymierzy.Różnorodność symboliki gór:
Góry w literaturze i sztuce można interpretować na wiele różnych sposobów. Przykładem może być ich ujęcie jako przestrzeni mistycznej, gdzie człowiek zbliża się do Boskości, miejsca medytacji, kontemplacji i duchowego odnalezienia. Symbole gór mogą również wskazywać na siłę, niewzruszoność, samotność, a także wolność – jak postać Waligóry w ludowych opowieściach. Góry pojawiają się także w bajkach jako miejsca magiczne i pełne tajemnic, jak Góra Stromberg w bajkach braci Grimm czy Mont Sawage w legendach arturiańskich.Rozwinięcie:
Dwa rodzaje interpretacji przestrzeni górskiej: horyzontalny i wertykalny:
Horyzontalny:Fascynacja dzikim i niedostępnym pejzażem górskim jest jednym z kluczowych motywów w literaturze i malarstwie. Góry nie tylko stanowią tło, ale również kształtują psychikę bohaterów i stanowią istotny element narracyjny. Stanisław Staszic w dziele „O ziemiorództwie Karpatów...” opisuje góry jako dzikie i nieprzystępne, przedstawiając je jako symbol nieujarzmionej przyrody. Jego opisy nie tylko pokazują piękno, ale także grozę, jaką wywołują góry. To surowe piękno fascynowało również Juliusza Słowackiego, który w wierszu „Rozłączenie” kreśli dynamikę alpejskiego pejzażu. Przepełnione są one hiperbolicznymi obrazami, które mają oddać majestat i potęgę tych gór.
W literaturze młodopolskiej Kazimierz Przerwa-Tetmajer w swoich wierszach „Z Kasprowego Wierchu” i „Melodia mgieł nocnych” impresjonistycznie ukazuje Tatry, gdzie góry stają się nie tylko tłem dla działań bohaterów, ale funkcjonują jako swoistego rodzaju terapia. Przerwa-Tetmajer opisuje góry jako miejsce ucieczki od dekadenckich nastrojów, mitologizując góralszczyznę, przywołując nadludzkich bohaterów, których siła i niezłomność są odbiciem gór.
Wincenty Pol w „Pieśni o ziemi naszej” podkreśla terapeutyczną rolę gór, wskazując na ich znaczenie w odrodzeniu duchowym i moralnym ludzi. Góry w jego twórczości to miejsce, gdzie człowiek może znaleźć ukojenie, spokój i odzyskać wewnętrzną równowagę.
Kierunek wertykalny:
Doświadczenie szczytu:Symbolika spojrzenia w otchłań i dotarcia na szczyt jest niezwykle ważna w literaturze romantycznej. Dla Juliusza Słowackiego motyw gór jest kluczowy w „Kordianie”, gdzie monolog na Mont Blanc staje się symbolem szczytu duchowej aspiracji i konfrontacji z emocjonalnym nihilizmem. Warto zwrócić szczególną uwagę na ten fragment, w którym Kordian staje na szczycie Mont Blanc: „Jam jest posąg człowieka na posągu świata”. Góry jako wyraz transcendencji, próba przekroczenia samego siebie, zrozumienia swojego miejsca w kosmosie – to tematyka, która przewija się również u Adama Mickiewicza. W „Widokach gór ze stepów Kozłowa” i „Drodze nad przepaścią w Czufut-Kale” Mickiewicz ukazuje góry jako przestrzeń, gdzie człowiek może przeżyć doświadczenie graniczne, dotknąć absolutu i zrozumieć własną małość wobec potęgi przyrody.
Kontakt z Bogiem:
Góry jako przestrzeń mistyczna pojawiają się również w utworach Mickiewicza. „Czatyrdah” to wiersz, który obrazuje góry jako pośrednika między Bogiem a człowiekiem. Słowacki w „Kordianie” również sięga po mistyczne doświadczenie na Mont Blanc, gdzie jego bohater szuka sensu istnienia i duchowego oświecenia. Góry dla romantyków są przestrzenią, gdzie można doświadczyć bliskości z Bogiem, gdzie to, co ziemskie, spotyka się z nadprzyrodzonym.
W malarstwie ten mistyczny charakter gór oddaje m.in. obraz „Cmentarz w górach” Wojciecha Gersona, w którym górski krajobraz łączy świat ludzi ze światem boskim, nadając mu transcendentalny wymiar.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.08.2024 o 6:57
O nauczycielu: Nauczyciel - Wojciech Z.
Mam 12‑letnie doświadczenie w pracy w liceum ogólnokształcącym i w przygotowaniach maturalnych. Uczę myślenia krytycznego, argumentacji i świadomego stylu, a młodszych uczniów prowadzę przez wymagania egzaminu ósmoklasisty. Na moich lekcjach najpierw porządkujemy, potem dopracowujemy — bez presji i chaosu. Uczniowie podkreślają, że takie podejście przekłada się na spokojną głowę w dniu egzaminu.
Wypracowanie jest bardzo dobrze zorganizowane i przekonująco argumentuje różnorodność interpretacji motywu gór w sztuce oraz literaturze.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się