Charakterystyka Stanisława Wokulskiego z lektury Bolesława Prusa pt.: „Lalka”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.08.2024 o 20:26

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 27.08.2024 o 19:45

"Lalka" Bolesława Prusa to arcydzieło literatury polskiej, które stanowi jednocześnie wyjątkową opowieść o epoce, jak i głęboką analizę ludzkiej natury. Powieść ta, będąca przykładem powieści panoramicznej, przedstawia pełen przekrój społeczeństwa końca XIX wieku – od arystokracji, przez zamożnych mieszczan, aż po biedotę miejską. Różnorodność postaci kreowana przez Prusa oddaje wielowarstwowość ówczesnej Warszawy, jego kontrastujące warstwy społeczne i zawodowe. W centrum tej złożonej fabuły znajduje się Stanisław Wokulski, postać, której życie i osobowość odzwierciedlają zarówno romantyczne uniesienia, jak i pozytywistyczne dążenia.

Stanisław Wokulski, główny bohater "Lalki", to postać wielowymiarowa, pełna sprzeczności i wewnętrznych konfliktów. Jego życie i działania są motorem napędowym fabuły, a zarazem pretekstem do głębszej refleksji nad kondycją społeczną i indywidualnym losem człowieka. Jako kupiec galanteryjny mający korzenie szlacheckie, Wokulski balansuje między światami, które często pozostają ze sobą w konflikcie – starym światem arystokracji i nowoczesnym światem kapitalizmu.

Stanisław Wokulski pochodzi ze zubożałej szlachty, co determinuje jego wczesne życie. Młodość spędza na niskich stanowiskach, co stanowi kontrapunkt dla jego późniejszych osiągnięć. Pracuje jako subiekt w kawiarni Hopfera, co nie tylko uwydatnia jego skromne początki, ale także zyskuje go w oczach czytelnika jako człowieka o silnej woli i marzeniach daleko wybiegających poza jego ówczesną kondycję społeczną. Mimo trudnych warunków finansowych młody Wokulski z pasją angażuje się w naukę. Uczęszcza do Szkoły Przygotowawczej, a później do Szkoły Głównej, gdzie zdobywanie wiedzy staje się jednym z głównych celów jego życia. Edukacja nie tylko pozwala mu na rozwój intelektualny, ale też stanowi środek do osiągnięcia lepszej przyszłości.

Rok 1863 przynosi jednak dramatyczne zmiany w jego życiu. Wokulski, zarażony romantycznym patriotyzmem, przerywa naukę, by wziąć udział w powstaniu styczniowym. Jego udział w tym nieudanym zrywie narodowym i następujące po nim zesłanie na Syberię stają się momentem przełomowym w jego życiu. Pobyt na Syberii, mimo ciężkich warunków, skutkuje zdobyciem nowych doświadczeń i kontaktów, które będą miały duże znaczenie w przyszłej karierze.

Po powrocie do Warszawy Wokulski podejmuje pracę jako subiekt w sklepie galanteryjnym u Mincla. Jego życie nabiera stabilności, ale także widać, że pragmatyzm zaczyna odgrywać w nim znaczącą rolę. Małżeństwo ze starszą, zamożną wdową Minclową jest zawarte z rozsądku, a nie z miłości. Po śmierci żony Wokulski dziedziczy sklep, co staje się podstawą jego przyszłych sukcesów finansowych. Jako właściciel sklepu, modernizuje go i intensywnie pracuje na jego rozwój, co skutkuje znacznym wzbogaceniem się. Stanisław staje się uznanym i szanowanym kupcem, co otwiera mu drzwi do wyższych sfer społecznych, jednak jego profesjonalny sukces nie przynosi mu pełnej satysfakcji.

Przełomowym momentem w jego życiu jest spotkanie z Izabelą Łęcką. Zakochuje się w niej od pierwszego wejrzenia podczas przedstawienia teatralnego. Izabela staje się dla niego ucieleśnieniem marzeń i ideałem kobiety, o której nieustannie myśli i dla której jest gotów poświęcić niemal wszystko. Jego działania na rzecz zbliżenia się do arystokratycznej damy przybierają różne formy – od inwestycji w spółki, przez podróże do Rosji, aż po zawieranie korzystnych dla niej transakcji. Zakochany Wokulski organizuje przyjęcia, daje prezenty i cierpliwie zabiega o jej uczucia, często na granicy obsesji. Mimo wszystkich starań Izabela traktuje go z wyraźną rezerwą, co w końcu prowadzi do jego głębokiego rozczarowania.

Jednak Stanisław Wokulski to nie tylko człowiek targany miłością do Izabeli. Jest także osobą o wysoko rozwiniętym poczuciu odpowiedzialności społecznej. Jego altruizm przejawia się w licznych przykładach pomocy udzielanej potrzebującym. Pomaga furmanowi Wysockiemu, rzeźbiarzowi Węgiełkowi, a także prostytutce Magdzie. Jego wrażliwość na nędzę i niesprawiedliwość społeczną jest głęboko osadzona w jego naturze. Widzi on Powiśle jako „miniaturę kraju” – miejscem, gdzie kumulują się wszystkie problemy społeczne, a jego działania mają na celu nie tylko doraźną pomoc, ale i próbę systemowych zmian, choć jest świadomy ograniczeń swoich możliwości.

Ostatecznym ciosem dla Wokulskiego staje się przekonanie o nieosiągalności Izabeli. Po rozmowie w pociągu, w której podsłuchuje jej rozmowę z Kaziem Stawskim, Wokulski uświadamia sobie, że jest dla niej jedynie środkiem do celu. Głębokie rozczarowanie wzbudza w nim pragnienie zakończenia życia. W akcie desperacji próbuje popełnić samobójstwo, od którego w ostatniej chwili ocala go furman Wysocki.

Historia Stanisława Wokulskiego kończy się w atmosferze tajemnicy. Udaje się on do ruin zamku w Zasławiu, gdzie dochodzi do wybuchu ruin, pozostawiając jego los w sferze niewiadomej. Otwarte zakończenie powieści pozostawia czytelnika z pytaniem o dalsze losy bohatera, choć niektóre interpretacje sugerują tragiczny finał jego życia.

Stanisław Wokulski jest postacią pełną sprzeczności. Jego życie to mieszanka romantycznych uniesień i realistycznych dążeń, altruistycznych gestów i egoistycznych pragnień. Jego emocjonalne zaangażowanie w miłość do Izabeli często jest przeciwstawiane jego altruistycznym działaniom. Jako bohater skomplikowany, pełen namiętności i kontrastów, Wokulski wzbudza sympatię i współczucie czytelnika, będąc dla niego zarówno odbiciem romantycznych złudzeń, jak i symbolem ludzkiej dążności do osiągnięcia pełni życia.

"Lalka" Bolesława Prusa to powieść o straconych złudzeniach i wielkiej sile miłości. Stanisław Wokulski pojawia się na jej kartach jako postać tragiczna, której życie jest pełne zarówno wielkich sukcesów, jak i bolesnych porażek. Prus, pozostawiając zakończenie losów Wokulskiego otwartym, daje czytelnikowi przestrzeń do własnych refleksji i interpretacji, co czyni tę powieść nie tylko literackim arcydziełem, ale także głęboką analizą ludzkiej natury i społeczeństwa.