Działanie, odpowiedzialność i bierność: Postawy człowieka wobec spraw narodowych i społecznych w jego czasach na podstawie wybranej lektury obowiązkowej

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: dzisiaj o 9:11

Postawy człowieka wobec spraw narodowych i społecznych można podzielić na kilka głównych kategorii: działanie i odpowiedzialność oraz bierność i obojętność. Temat ten jest szczególnie istotny w kontekście literatury polskiej, gdzie wiele utworów porusza kwestie związane z patriotyzmem, walką o wolność i odpowiedzialnością jednostki za losy społeczeństwa. Aby dokładniej przyjrzeć się tym postawom, warto odwołać się do dwóch utworów: "Dziady" Adama Mickiewicza (cz. III) oraz "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego.

W "Dziadach" cz. III, Mickiewicz przedstawia postawę, która łączy działanie z odpowiedzialnością narodową. W centrum uwagi znajduje się Konrad, który przechodzi wewnętrzną przemianę i staje się głównym bohaterem dążącym do wyzwolenia narodu polskiego spod rosyjskiego zaboru. Jego bunt przeciwko Bogiem i silne poczucie misji symbolizują aktywną, zaangażowaną postawę wobec spraw narodowych. Konrad nie jest obojętny na losy swojego narodu; wręcz przeciwnie, odczuwa odpowiedzialność za losy Polski i jest gotów poświęcić siebie dla jej dobra.

Z drugiej strony, "Dziady" pokazują również postawy ludzi biernych i obojętnych na sprawy narodowe, takich jak Senator Nowosilcow, który woli podporządkować się systemowi i czerpać z tego korzyści, zamiast działać na rzecz wolności. Nowosilcow jest postacią, która symbolizuje zdradę i oportunizm. Jest on przeciwieństwem Konrada, ponieważ jego działania są nakierowane na własne korzyści, a nie dobro ogółu.

W "Przedwiośniu" Stefana Żeromskiego, postawę wobec spraw narodowych i społecznych zgłębia głównie postać Cezarego Baryki. Żeromski przedstawia bierność i obojętność jako jedną z możliwych dróg, którą człowiek może wybrać. Początkowo Cezary jest zafascynowany rewolucją bolszewicką i głęboko wierzy w ideały zmiany społecznej i naprawy kraju. Jednak z czasem zaczyna dostrzegać, że sama rewolucja często prowadzi do chaosu i nieszczęść. Przechodzi więc przez etap wewnętrznego zwątpienia i poszukiwań sensu w działaniu.

Cezary dostrzega również bierność i obojętność osób z wyższych warstw społecznych, które nie potrafią lub nie chcą zrozumieć potrzeb i cierpień zwykłych ludzi. Żeromski krytykuje postawy ludzi, którzy nie angażują się aktywnie w sprawy społeczne i narodowe, pozostając biernymi obserwatorami wydarzeń.

Jednak w miarę rozwoju fabuły, Baryka zaczyna angażować się politycznie, przechodząc do działania i odpowiedzialności za przyszłość swojego narodu i społeczeństwa. W końcowej scenie powieści, jego marsz na Belweder symbolizuje przejście od bierności do działania, od zwątpienia do poczucia odpowiedzialności za kształtowanie przyszłości kraju.

Wspólnym motywem zarówno w "Dziadach" jak i "Przedwiośniu" jest refleksja nad rolą jednostki w społeczeństwie i jej odpowiedzialnością za losy narodu. W obu przypadkach, bohaterowie przechodzą wewnętrzną przemianę, która prowadzi ich od bierności i zwątpienia do aktywnego działania i zaangażowania. Mickiewicz i Żeromski pokazują, że bierność i obojętność są postawami destrukcyjnymi, które nie prowadzą do żadnych pozytywnych zmian społecznych. Natomiast działanie i odpowiedzialność, choć często trudne i pełne wyzwań, są niezbędne do osiągnięcia celów narodowych i społecznych.

Konteksty historyczne i społeczne, w których powstawały te utwory, również mają duże znaczenie. "Dziady" zostały napisane w okresie zaborów, kiedy Polska była podzielona między trzy imperia, a patriotyzm i walka o niepodległość były kluczowymi wartościami. Z kolei "Przedwiośnie" powstało w czasach odradzającej się niepodległości Polski, ale również wielkich napięć społecznych i politycznych, co wpływało na sposób myślenia i działania społeczeństwa.

Podsumowując, zarówno w "Dziadach" Adama Mickiewicza, jak i w "Przedwiośniu" Stefana Żeromskiego, możemy dostrzec wyraźny podział postaw wobec spraw narodowych i społecznych na działania aktywne i odpowiedzialne oraz bierne i obojętne. Oba utwory ukazują, że tylko poprzez zaangażowanie i odpowiedzialność można osiągnąć prawdziwe zmiany i poprawę sytuacji narodowej i społecznej.