Człowiek wobec cierpienia i śmierci w „Dżumie” Alberta Camusa — kontekst: Księga Hioba

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 17.01.2026 o 12:35

Albert Camus w swojej powieści "Dżuma" przedstawia czytelnikom obraz świata dotkniętego nie tyle tylko chorobą fizyczną, co również moralną i egzystencjalną. Poprzez ukazanie miasta Oran, które zostaje opanowane przez epidemię, Camus bada reakcje ludzi na cierpienie i śmierć, próbując zrozumieć ich miejsce w ludzkim doświadczeniu. Tło tej narracji pozwala przybliżyć problematykę sensu życia, etyki oraz ludzkiej samotności i odwagi. Podobne tematy odnajdujemy w "Księdze Hioba", jednym z najstarszych biblijnych tekstów, gdzie cierpienie i śmierć również odgrywają kluczową rolę.

W "Dżumie", miasto Oran z dnia na dzień zostaje skonfrontowane z niemal apokaliptycznym zagrożeniem. Mieszkańcy początkowo nie dowierzają w realność sytuacji. Jednakże, wraz z rozwojem epidemii, nadchodzi zmiana w ich myśleniu. Część osób popada w panikę i chaos – istnieje grupa, która stara się opuścić miasto, inna szuka ucieczki w obojętności. Jednak są i tacy, którzy mimo strachu postanawiają działać. Główny bohater, doktor Bernard Rieux, symbolizuje ludzką siłę w obliczu cierpienia. Jego decyzja, by przeciwstawiać się zarazie, pomimo świadomości, że jego wysiłki mogą być daremne, jest wyrazem odwagi i empatii człowieka wobec cierpienia.

Dla Rieux, działania przeciwko dżumie są wyrazem głębokiego humanizmu. Camus stawia przed czytelnikiem pytanie: czy w obliczu zła i cierpienia można zachować nadzieję oraz wartości moralne? Doktor Rieux zdaje się odpowiadać twierdząco. Jego motywacje są jasne – działa nie z nadziei na triumf, lecz z poczucia obowiązku, aby skrócić cierpienie innych, nawet jeśli tylko symbolicznie. To podejście znajduje swój wyraz w filozofii absurdu Camusa, która zakłada, że w obliczu absurdalności życia, wartością jest sam akt buntu i działania.

Podobne zagadnienia odnajdujemy w "Księdze Hioba". Hiob, choć zostaje dotknięty niewyobrażalnym cierpieniem, nie przestaje szukać sensu i odpowiedzi na swoje pytania. Jego historia jest próbą zrozumienia, dlaczego sprawiedliwy człowiek cierpi. Hiob początkowo buntuje się przeciwko swojemu losowi, ale ostatecznie odnajduje spokój w zaakceptowaniu tajemnicy boskiej woli, mimo że nigdy nie otrzymuje pełnej odpowiedzi na swoje pytanie o sens cierpienia. Jest to przykład innego rodzaju postawy wobec cierpienia niż w przypadku Rieux – akceptacji wynikającej z wiary, a nie z działania.

Zarówno "Dżuma", jak i "Księga Hioba" rzucają światło na różnorodność ludzkich reakcji wobec cierpienia i śmierci. Camus koncentruje się na heroizmie codzienności, na działaniu wbrew absurdowi, podczas gdy Hiob staje się symbolem cierpliwości i pokory wobec przeznaczenia. Oba teksty skłaniają do refleksji nad tym, jaką postawę powinniśmy przyjąć w obliczu nieuchronnych wyzwań życia.

Jednakże, w głębszym znaczeniu, zarówno "Dżuma", jak i "Księga Hioba" ukazują wartość solidarności oraz wspólnoty. W Oranie, mimo całego cierpienia, rodzą się więzi między ludźmi, którzy nawzajem sobie pomagają. Kiedy katastrofa zostaje zażegnana, miasto i jego mieszkańcy uświadamiają sobie wagę współpracy i ludzkiej życzliwości. Hiob natomiast, pomimo doznanych strat, odnajduje nową jakość życia w akceptacji tajemnicy istnienia.

Człowiek wobec cierpienia i śmierci pozostaje istotą nie tylko kształtującą swój los przez własne decyzje, ale także będącą częścią większego, często niezrozumiałego porządku. Wybór postawy wobec cierpienia – aktywnego działania czy spokojnej akceptacji – każdy musi podjąć indywidualnie. Jednak niezależnie od wyboru, obie historie uczą, że w obliczu nieuchronnych doświadczeń życia, najważniejsze wartości stanowią solidarność, miłość i wiara w sens ponad nami. W ten sposób, zarówno literatura, jak i nasze codzienne doświadczenia, zmuszają nas do zastanowienia się nad naszą reakcją na cierpienie i śmierć.