Dialog z romantyzmem. Jakie nawiązania do romantyzmu są obecne w utworze Bolesława Prusa pt. "Lalka"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.11.2023 o 18:35

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 29.11.2023 o 18:01

Bolesław Prus w swoim dziele "Lalka" stworzył wielowątkową powieść, która z jednej strony jest realistycznym obrazem społeczeństwa warszawskiego drugiej połowy XIX wieku, z drugiej zaś, w wielu aspektach nawiązuje do romantycznej tradycji i motywów, choć czyni to na swój unikalny sposób.

Jednym z istotnych nawiązań do romantyzmu jest kwestia miłości, która jest jednym z wiodących tematów "Lalki". Historia nieszczęśliwej miłości Stanisława Wokulskiego do Izabeli Łęckiej przypomina relacje charakterystyczne dla wielu romantycznych utworów. Wokulski, podobnie jak romantyczni bohaterowie, jest gotów poświęcić dla ukochanej wszystko. Jego miłość jest platoniczna i idealistyczna, co sytuuje go blisko postaci takich jak Kordian czy Gustaw z "Dziadów" Adama Mickiewicza. Jednakże w przeciwieństwie do romantycznych bohaterów, którzy często ginęli za swoje idee, Wokulski znajduje się w rzeczywistości, w której tak heroiczne gesty są nie tylko niemożliwe, ale i nierozumne.

Motyw poświęcenia, który pojawia się w postaci Stanisława Wokulskiego, także nawiązuje do romantyzmu. Wokulski, podobnie jak romantyczni bohaterowie, poświęca się dla wyższych idei. W jego przypadku wyższym ideom nauki i postępu. Jednak jego walka o postęp i uczynienie Polski miejscem lepszym, poprzez rozwój biznesowy i naukowy, kończy się porażką, co odbiega od romantycznego ideału triumfu ducha nad materią.

Elementem romantycznym w "Lalce" jest również motyw walki o niepodległość. Postać Ignacego Rzeckiego nawiązuje do powstańców z 1831 roku, a jego wspomnienia z okresu walk o wolność ojczyzny wpisują się w nurt romantycznego bohaterstwa. Rzecki, podobnie jak wielu romantyków, pragnie wolności dla Polski, ale jego aspiracje są tylko melancholijnym wspomnieniem minionych czasów.

Innym nawiązaniem do romantyzmu jest postać Ochockiego, który zachowuje się jak typowy romantyczny wizjoner. Ma on plany wyniesienia Polski na szczyty potęgi dzięki swoim wynalazkom. Podobnie jak wiele postaci romantycznych, Ochocki jest kierowany ideałem, lecz jego poczynania zostają przedstawione raczej jako groteskowa utopia, niżeli prawdziwie realizowalny projekt.

Nawiązanie do romantyzmu w "Lalce" Prusa pojawia się także w symbolicznym wykorzystaniu motywów przyrody, szczególnie w scenach lirycznych, gdzie silna emocjonalność bohaterów oraz ich związki z naturą przypominają motywy romantyczne. Przykładem może być scena liryczna na Łazienkach, gdzie przyroda tworzy romantyczną scenerię do wyznań miłosnych.

Podsumowując, choć "Lalka" jest utworem mocno osadzonym w realizmie, to jednak Bolesław Prus wplótł w jego strukturę wiele nawiązań do romantyzmu. Dzieje się tak zarówno poprzez wykorzystanie charakterystycznych dla epoki motywów i postaci, jak i poprzez romantyczną atmosferę występującą w poszczególnych momentach utworu. Prus, będąc pisarzem realistą, dialoguje z romantyzmem, czyniąc z niego integralną część swojego dzieła, ale przedstawia go w nowym świetle, bardziej krytycznym i refleksyjnym.