Człowiek w sytuacji granicznej: Borowski, Nałkowska, Baczyński.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.12.2023 o 14:35

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 4.12.2023 o 13:42

Literatura często stawia przed nami pytanie o człowieka w ekstremalnych sytuacjach, kiedy napotyka na granicę swojej wytrzymałości i jest zmuszony zmierzyć się z przemocą, zagrożeniem życia czy innymi skrajnymi warunkami. Problem ten podejmują takie utwory jak opowiadania Tadeusza Borowskiego, wybrane teksty z "Medalionów" Zofii Nałkowskiej oraz wiersze Krzysztofa Kamila Baczyńskiego.

Opowiadania Borowskiego, które najbardziej kojarzymy z książki "Proszę państwa do gazu", rzucają światło na dramat człowieka przetrzymywanego w obozie koncentracyjnym. Autor sam był więźniem Auschwitz-Birkenau i opisuje tam swoje własne doświadczenia, ale nie tylko. Przedstawia nam również rozważania na temat natury człowieka w skrajnych sytuacjach. Bohaterowie Borowskiego, skazani na obóz śmierci, znajdują się na granicy ludzkiego doświadczenia - muszą przeżyć w brutalnym, totalitarnym i bezwzględnym świecie, w którym każda chwila może oznaczać utratę wszystkiego. Cierpienie, przemoc i nieustający bój o przetrwanie są obecne w każdej historii. Jednym z najbardziej poruszających opowiadań Borowskiego jest "Pożegnanie z Marią". Główny bohater, będąc świadkiem nieludzkiego traktowania więźniów i ich wzajemnego niszczenia, dochodzi do głębokich refleksji na temat człowieka. Szczególnie w finałowej części opowiadania, gdy na horyzoncie pojawia się jedynie obszar śmierci, rozpoczyna się zewnętrzna "walka" Morawskiego i jego moralnej świadomości.

Nałkowska, autorka "Medalionów", również dotyka tematyki człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Utwór ten, choć oparty na faktach, jest jednocześnie literackim zbiorem impresji i rozważań. W jednym z wybranych tekstów widzimy portret pewnego więźnia, którego trudno jednoznacznie ocenić - czy jest on ofiarą czy sprawcą. Głównym wątkiem opowieści jest skrajna zależność i podszyta przemocą relacja pomiędzy kobietą a mężczyzną. "Medaliony" skupiają się na analizie psychologicznej postaci, na ukazaniu ich wewnętrznych konfliktów i próbie znalezienia sensu w bezwzględnym świecie. Nałkowska przekazuje nam, że człowiek w sytuacji granicznej często staje twarzą w twarz ze swoim najgłębszym "ja", ze swoimi słabościami i skrywanymi pragnieniami, co przenika opisywane postaci.

Należy również zauważyć, że temat człowieka w sytuacji granicznej jest obecny w poezji. Wiersze Baczyńskiego, jednego z najważniejszych poetów XX wieku, niosą ze sobą elementy okrucieństwa i zniszczenia, które były charakterystyczne dla czasów II wojny światowej. Autor porusza w swojej poezji wiele tematów, w tym również człowieka w ekstremalnych sytuacjach. Jego wiersze odzwierciedlają emocje i cierpienia społeczeństwa w okresie wojny, a także podjęcie walki o wolność i godność. Doskonałym przykładem jest "Bagnet na broń", gdzie Baczyński ukazuje indywidualizm i heroizm, które pojawiają się w trudnych czasach.

Wnioskiem z analizy utworów Borowskiego, Nałkowskiej i Baczyńskiego jest to, że człowiek w sytuacji granicznej staje przed trudnym dylematem, jak zachować swoją godność i moralność. Każdy z autorów przedstawia jednak inne spojrzenie na tę problematykę. Borowski skupia się na przetrwaniu i dezintegracji wartości, Nałkowska na wewnętrznym rozdarciu jednostki, a Baczyński na heroicznej walce o wolność. Pomimo różnic, każdy zwraca uwagę na to, jak człowiek reaguje w ekstremalnych warunkach, jakie wybory podejmuje, a także jak te wybory wpływają na jego samoocenę i dalsze losy.

Temat człowieka w sytuacji granicznej jest ważnym elementem w literaturze, który pobudza refleksję nad kondycją ludzką. Utwory Borowskiego, Nałkowskiej i Baczyńskiego ukazują różne aspekty tego zjawiska i pokazują, jak człowiek odnajduje się w skrajnie trudnych warunkach.