Zagubiony w świecie - konsekwencje dążenia do celu: Różne postawy człowieka wobec życia. Analiza na podstawie lektury Przedwiośnie oraz wybranych kontekstów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.01.2025 o 7:00

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 15.01.2025 o 11:59

Stefan Żeromski w "Przedwiośniu" ukazuje różnorodne postawy człowieka wobec życia, a szczególną uwagę poświęca konsekwencjom dążenia do celu w czasach chaosu społecznego i politycznego. Główny bohater, Cezary Baryka, jest zagubionym młodzieńcem poszukującym sensu i celu swojego istnienia w świecie, który nieustannie go konfrontuje z brutalną rzeczywistością. Jego postawa wobec życia, a także postawy innych bohaterów powieści, ukazują skomplikowane relacje między jednostką a światem oraz różne sposoby radzenia sobie z rzeczywistością.

Cezary Baryka, wychowany w Baku, od najmłodszych lat doświadcza chaosu rewolucji i wojny, co ma ogromny wpływ na jego psychikę i sposób postrzegania świata. Jego rodzice mieli dla niego jasno określone plany - ojciec, Seweryn Baryka, chciał, aby Cezary stał się Polakiem z patriotycznym sercem, mimo że dorastał z dala od ojczystego kraju. Matka pragnęła jego bezpieczeństwa i szczęścia, ale realia wojenne szybko zmieniły te plany. Po tragicznej śmierci matki, Cezary zostaje sam, co potęguje jego zagubienie i brak jasno określonego celu w życiu. Podczas podróży do Polski z ojcem, słyszy opowieści o "szklanych domach", które symbolizują utopijną wizję świata - lepszego, sprawiedliwego, bezpiecznego. To marzenie ojca jest jednym z pierwszych celów, jakie Cezary stara się zrozumieć i do których stara się dążyć, choć szybko okazuje się, że rzeczywistość w Polsce jest zupełnie inna.

Po przybyciu do odrodzonej Polski, Cezary konfrontuje się z różnorodnymi postawami społeczeństwa wobec zmian politycznych i społecznych. Żeromski ukazuje postacie, które w różny sposób próbują odnaleźć się w nowej rzeczywistości - od idealistów wierzących w możliwość zbudowania lepszego świata po cyników, którzy wykorzystują chaos dla własnych korzyści. Cezary trafia pod skrzydła Szymona Gajowca, człowieka o wielkim sercu i umiarkowanych poglądach, który stara się pracować dla dobra kraju, zachowując równowagę między idealizmem a realizmem. Jednak dla młodego Baryki taka postawa wydaje się zbyt spokojna i niewystarczająco rewolucyjna.

Rewolucyjne idee przyciągają Cezarego i przez chwilę znajduje on cel w działaniach radykalniejszych ruchów społecznych, co symbolizuje związek z Lulkiem - komunistą, pełnym zapału do walki o lepszą przyszłość dla mas pracujących. Niemniej jednak, Baryka nie może w pełni zaangażować się w ruch, jego przekonania są zbyt ambiwalentne, a krytyczne podejście do każdej ideologii pozostawia go wciąż niezdecydowanym. Dążenie Cezarego do celu, jakim miało być ustanowienie sprawiedliwego społeczeństwa, kończy się na znalezieniu się w jeszcze większym chaosie i dezorientacji.

Różnorodne postawy bohaterów "Przedwiośnia" wobec życia i dążenia do celów ukazują skomplikowaną mapę moralną, jaką musieli pokonywać ludzie w międzywojennej Polsce. Problem poszukiwania sensu i celu jest uniwersalny i można go odnieść także do innych dzieł literackich, takich jak chociażby "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Raskolnikow, podobnie jak Cezary, jest zagubiony w ideologicznym chaosie i stara się zrealizować swoje przekonania poprzez radykalne czyny, co prowadzi go do tragedii osobistej i moralnej.

Konsekwencje dążenia do nieosiągalnych celów oraz nieumiejętność zrozumienia własnych potrzeb i możliwości sprawiają, że zarówno Cezary Baryka, jak i Rodion Raskolnikow pozostają postaciami nieprzystosowanymi do świata, w którym przyszło im żyć. Obaj bohaterowie próbują znaleźć oparcie w ideologii, lecz ich wewnętrzne konflikty i niezdolność do jednoznacznego wyboru drogi życiowej jedynie pogłębiają ich osamotnienie.

Żeromski w "Przedwiośniu" stworzył poruszający obraz człowieka zagubionego w historycznym i moralnym labiryncie, w którym każde dążenie do celu musi być skomplikowaną równowagą między marzeniami o lepszym świecie a brutalną rzeczywistością. Cezary Baryka staje się ucieleśnieniem młodego pokolenia, które nie potrafi jednoznacznie określić swojej tożsamości i celu, zagubionego wśród licznych dróg i wyborów, jakie oferuje świat po I wojnie światowej. To przestroga przed ślepym podążaniem za ideologiami, które bez głębokiej refleksji i zrozumienia mogą prowadzić jednostkę do zagubienia i wewnętrznej pustki.