Referat na temat upałów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 11.01.2026 o 6:58

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.03.2025 o 14:10

Upały są zjawiskiem, które od zawsze wpływało na życie ludzi, kształtując ich codzienność, kulturę, a także literaturę. W literaturze światowej znajdujemy wiele przykładów, gdzie gorący klimat staje się jednym z kluczowych elementów budujących tło fabularne, wpływając na losy bohaterów i rozwój akcji. W poniższym eseju przeanalizuję, w jaki sposób upały zostały przedstawione w kilku znanych dziełach literackich.

Jednym z pierwszych dzieł, które nasuwają się na myśl w kontekście upałów, jest "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Akcja powieści rozgrywa się w Petersburgu podczas gorącego lata, co potęguje napięcie i niepokój bohaterów. Dla Rodiona Raskolnikowa upał stanowi dodatkowy element wyzwalający jego rozdrażnienie i frustrację, a także wpływa na jego stan psychiczny. W dusznych, zatłoczonych ulicach miasta, gdzie wszystko zdaje się być pogrążone w spiekocie, młody student podejmuje decyzję o dokonaniu zbrodni. Upał działa tutaj jak katalizator, który przyspiesza jego wewnętrzny konflikt i ostatecznie prowadzi do tragicznych wydarzeń.

Podobnie, w "Śmierci w Wenecji" Thomasa Manna, upał odgrywa kluczową rolę w budowaniu napięcia oraz tajemniczej atmosfery. Główny bohater, Gustav von Aschenbach, przybywa do Wenecji podczas dusznego, letniego okresu. Wszechobecna wilgoć i wysoka temperatura potęgują jego stan psychofizyczny, wpływając na rozwój fascynacji młodym Tadziem. Gorący klimat Wenecji staje się symbolem jego wewnętrznego niepokoju i pożądania, które ostatecznie prowadzą do jego upadku. W ten sposób Mann pokazuje, jak natura i klimat mogą wpływać na ludzkie emocje i decyzje.

Z kolei w literaturze polskiej znaczący przykład odnajdujemy w "Szczenięcych latach" Stefana Żeromskiego, gdzie upalne lato staje się tłem dzieciństwa bohatera. W cieple letnich dni młody Marcin Borowicz, podobnie jak wielu innych chłopców z prowincji, spędza czas na zabawach i odkrywaniu otaczającego go świata. Upał sprzyja atmosferze beztroski i niewinności, które stopniowo ustępują miejsca dojrzewaniu i zrozumieniu rzeczywistości. Dla Marcina lato jest czasem kształtującym jego tożsamość, a ciepło przyrody staje się symbolicznym elementem procesu dorastania.

W literaturze światowej, w powieści "Stary człowiek i morze" Ernesta Hemingwaya, upał i słońce także odgrywają kluczową rolę. Akcja utworu rozgrywa się na karaibskim morzu, gdzie tytułowy bohater, Santiago, samotnie walczy z ogromnym marlinem. Skwar tropikalnego słońca staje się jednym z wielu wyzwań, z jakimi musi się zmierzyć stary rybak. Upał wpływa na jego fizyczne i psychiczne zmęczenie, co potęguje dramatyzm walki, a jednocześnie symbolizuje niezłomność ludzkiego ducha i determinację.

W literaturze iberoamerykańskiej upał również jest powszechnie wykorzystywanym motywem. Szczególnie widoczny jest w twórczości Gabriela Garcíi Márqueza. W powieści "Sto lat samotności" duszne, gorące dni w miasteczku Macondo stają się tłem dla wielopokoleniowej historii rodu Buendía. Upalne dni i wilgotne noce tworzą atmosferę pełną magii i realizmu zarazem, determinując losy bohaterów, ich sukcesy, klęski i nieuchronne przeznaczenie. Klimat, podobnie jak magiczny realizm Márqueza, sprawia, że rzeczywistość przeplata się z fantazją, a upał staje się jednocześnie szarą codziennością i elementem podkreślającym egzystencjalne dążenia postaci.

Podsumowując, upały w literaturze odgrywają rozmaite role – od czynnika wpływającego na psychikę bohaterów, po element symbolizujący przemiany i etapy w życiu postaci. W związku z tym możemy zauważyć, że upał nie jest tylko prostym opisem klimatu, ale narzędziem, które pisarze wykorzystują do pogłębiania fabuły i oddziaływania na emocje czytelnika. Dzięki temu możemy lepiej zrozumieć nie tylko dzieła literackie, ale także ludzką naturę i to, jak niepozorne na pozór zjawiska mogą wpływać na nasze życie.