Sejm Wielki i jego osiągnięcia

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: dzisiaj o 11:42

Sejm Czteroletni, inaczej znany jako Sejm Wielki, obradował w latach 1788-1792. Był to czas niezwykle ważny w historii Polski i Litwy, kiedy to podjęto kluczowe reformy, mające na celu wzmocnienie państwa w obliczu zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych. Najbardziej znaczącym dziełem Sejmu było uchwalenie Konstytucji 3 maja 1791 roku, która stała się symbolem oświecenia politycznego i społecznego oraz próbą ratowania I Rzeczypospolitej przed upadkiem.

Sejm Czteroletni obradował w trudnym kontekście międzynarodowym. Polska, osłabiona przez wcześniejsze rozbiory, znajdowała się pod silnym naciskiem sąsiednich mocarstw – Rosji, Prus i Austrii. Wewnętrznie kraj borykał się z poważnymi problemami, takimi jak brak silnej władzy centralnej oraz zgubna zasada liberum veto, która paraliżowała Sejm i uniemożliwiała podejmowanie jakichkolwiek decyzji reformujących państwo. Zdając sobie sprawę z tej sytuacji, obradujący posłowie podjęli ambitne próby naprawy Rzeczypospolitej.

Jednym z pierwszych kroków Sejmu Wielkiego było zwiększenie liczebności polskiej armii, co miało na celu wzmocnienie siły obronnej kraju. Jednak to nie sprawy militarne były głównym przedmiotem obrad, lecz reforma struktury państwa. Najważniejszym dziełem tych obrad była bez wątpienia Konstytucja 3 maja 1791 roku. Dokument ten, inspirowany ideałami oświecenia, stanowił próbę stworzenia nowoczesnego społeczeństwa obywatelskiego oraz ograniczenia wpływów magnaterii, które dominowały w polityce I Rzeczypospolitej.

Konstytucja 3 maja znacznie zmieniła system polityczny Polski. Ustanawiała monarchię konstytucyjną, gdzie władza króla była ograniczona, a rola parlamentu zwiększona, co miało na celu stworzenie bardziej sprawiedliwego i demokratycznego systemu rządów. Konstytucja znosiła liberum veto, które było jedną z głównych przeszkód w funkcjonowaniu sejmu, co pozwoliło na podejmowanie decyzji większością głosów, tym samym znacznie usprawniając proces legislacyjny.

Ponadto Konstytucja wprowadzała trójpodział władzy, wzorowany na Monteskiuszowskim schemacie, co miało na celu zabezpieczenie kraju przed despotyzmem. Władza ustawodawcza była powierzona dwuizbowemu parlamentowi – Sejmowi i Senatowi. Władza wykonawcza była w rękach króla i Straży Praw, która pełniła funkcje rządowe. Władza sądownicza była niezależna, co gwarantowało obywatelom większą sprawiedliwość.

Ogromne znaczenie miało również postanowienie o przyznaniu praw szlachcie oraz mieszczanom. Konstytucja 3 maja zapewniała mieszczanom ochronę prawną i ograniczoną autonomię, co podnosiło ich pozycję społeczną i polityczną. Otwierało to drogę do ewolucji społeczeństwa ku bardziej demokratycznym formom, chociaż chłopi pozostawali nadal w trudnej sytuacji, a ich los nie uległ znacznej poprawie.

Niestety, reformy wprowadzone przez Sejm Wielki i Konstytucję 3 maja spotkały się z ostrym sprzeciwem cześci magnaterii oraz ingerencją ze strony państw ościennych. Działania skonfederowanej magnaterii, wspieranej przez Rosję w postaci konfederacji targowickiej, doprowadziły do interwencji zbrojnej i wojny w obronie Konstytucji.

Upadek reform Sejmu Czteroletniego oraz klęska Polski w wojnie z Rosją w 1792 roku zapoczątkowały drugi rozbiór Polski. Paradoksalnie, chociaż intencją Sejmu Wielkiego było wzmocnienie Rzeczypospolitej, proces reform zakończył się jeszcze większym osłabieniem państwa. W dłuższej perspektywie wydarzenia te jednak zyskały ogromne znaczenie symboliczne. Konstytucja 3 maja stała się wzorem dla future aspirations wolnościowych i społecznych w Polsce. Pomimo upadku państwowości polskiej w wyniku trzeciego rozbioru w 1795 roku, duch reform i wolności przetrwał, wpływając na dalsze dążenia Polaków do odzyskania niepodległości.

Podsumowując, Sejm Wielki i jego największe dzieło, Konstytucja 3 maja, były momentem przełomowym w dziejach Polski. Choć nie udało się wtedy uratować Rzeczypospolitej przed upadkiem, podjęte podczas tych wydarzeń reformy stały się fundamentem dla przyszłych pokoleń w ich dążeniach do niepodległego i demokratycznego państwa.