Wpływ doświadczeń człowieka na jego podstawę życiową: Odwołanie do dwóch tekstów literackich oraz funkcjonalnych kontekstów

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.04.2025 o 21:52

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 8.04.2025 o 20:52

Doświadczenia życiowe odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu postaw i charakteru człowieka. Często determinują sposób, w jaki postrzegamy świat, innych ludzi, a także siebie samych. Literatura dostarcza nam wielu przykładów bohaterów, których losy pokazują, jak skomplikowana jest relacja między doświadczeniem a postawą życiową. Analizując "Cierpienia młodego Wertera" Johanna Wolfganga von Goethego oraz "Lalkę" Bolesława Prusa, możemy zauważyć, jak różnorodne mogą być te wpływy.

"Cierpienia młodego Wertera" to powieść epistolarna autorstwa Goethego, która stała się symbolem okresu Sturm und Drang. Tytułowy bohater, młody Werter, zaprzyjaźnia się z mieszkańcami małego niemieckiego miasteczka, a szczególnie z Lottą, w której się zakochuje. Lotta jednak jest zaręczona z innym mężczyzną, Albertem. Nieszczęśliwa miłość i niemożność spełnienia emocjonalnego doprowadzają Wertera do rozpaczy, a jego życie kończy się tragicznie. Jego listy ukazują, jak odpowiedzią na emocjonalne doświadczenia stała się dla niego izolacja, depresja, a w końcu autodestrukcja.

Doświadczenia Wertera, pełne namiętnej i beznadziejnej miłości, kształtują jego postawę wobec świata. Jego romantyczna wizja rzeczywistości i idealizacja uczuć sprawiają, że nie potrafi pogodzić się z rzeczywistością, w której nie może być z Lotta. Wydarzenia te prowadzą do jego alienacji i braku umiejętności poradzenia sobie z bólem emocjonalnym. Werter, zamiast szukać rozwiązania swoich problemów, pogrąża się w rozpaczy, a jego cierpienie staje się centralnym elementem jego istnienia. Postać ta uczy nas, jak niebezpieczne może być hołdowanie destrukcyjnym emocjom i jak traumatyczne doświadczenia mogą zawładnąć życiem człowieka.

Z kolei w "Lalce" Bolesława Prusa spotykamy Stanisława Wokulskiego, zupełnie inny typ bohatera, którego życie także kształtowane jest przez doświadczenia, lecz jego reakcje na nie są bardziej różnorodne. Wokulski jest przedsiębiorcą, który po powrocie do Warszawy z wojny rusko-tureckiej stara się zdobyć serce Izabeli Łęckiej. Doświadczenia Wokulskiego z pracy i jego działalności społecznej mieszają się z osobistymi przeżyciami, zwłaszcza z nieszczęśliwą miłością do Izabeli, co prowadzi do głębokiej transformacji jego postawy życiowej.

Wokulski, w przeciwieństwie do Wertera, nie poddaje się tak łatwo emocjonalnym przeżyciom. Jego życiowe doświadczenia, zarówno te osobiste, jak i zawodowe, uczą go praktyczności i determinacji. Jest człowiekiem, który próbuje przekształcić negatywne uczucia i porażki w motywację do działania, rozwija swój biznes i angażuje się w działalność społeczną. Jednak ostatecznie i on ulega emocjonalnemu napięciu, izolując się od otoczenia i wybierając wyjazd. Wokulski pokazuje nam, jak wielowymiarowe mogą być skutki doświadczeń; jak zarówno sukcesy, jak i porażki mogą wpływać na postawę życiową.

Funkcjonalnym kontekstem, który wzbogaca analizę wpływu doświadczeń na jednostkę, są współczesne badania psychologiczne, które pokazują, jak trauma i przeżycia emocjonalne wpływają na zdrowie psychiczne i sposób funkcjonowania człowieka. Zawyżone oczekiwania, idealizacja obiektów uczuć, a także brak wsparcia społecznego, mogą prowadzić do zaburzeń emocjonalnych i destrukcyjnych działań. Zarówno Werter, jak i Wokulski borykają się z brakiem akceptacji swoich emocjonalnych doświadczeń, co znajduje odzwierciedlenie w ich losach.

W obu przypadkach możemy zauważyć, jak osobiste przeżycia mogą zmieniać postawę życiową jednostki. Werter i Wokulski, choć na pozór różni, w głębi duszy poszukują sensu życia i spełnienia. Ich losy pokazują, że kluczem do zrozumienia ludzkiej postawy jest umiejętność radzenia sobie z doświadczeniami, ich akceptacji i przetworzenia na pozytywne działanie, co niestety nie zawsze jest możliwe. Literatura, oferując nam te bohaterów jako lustra rzeczywistości, staje się przestrzenią do refleksji nad własnymi doświadczeniami i ich wpływem na nasze życie.