Charakterystyka bohaterów „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: przedwczoraj o 12:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 12.02.2026 o 14:26

W powieści "Przedwiośnie" Stefana Żeromskiego, opublikowanej w 1924 roku, jednym z głównych elementów wpływających na siłę oddziaływania utworu są barwne i wielowymiarowe postacie, które przedstawiają różnorodne stanowiska polityczno-społeczne. Żeromski ukazuje skomplikowaną rzeczywistość tuż po zakończeniu I wojny światowej oraz wyzwania stojące przed odradzającą się Polską, co najlepiej widać w różnorodnych charakterach jego bohaterów.

Cezary Baryka, centralna postać powieści, to młody, inteligentny człowiek o burzliwym i niełatwym życie, które jest odbiciem przemian zachodzących w Polsce. Wychowywany w zamożnej rodzinie w Baku, Cezary początkowo doświadcza życia w dostatku, jednak po wybuchu rewolucji jego sytuacja ulega diametralnej zmianie. Strata rodziców oraz trudne przeżycia wojenne czynią z niego postać niespokojną, poszukującą sensu i tożsamości. Cezary jest rozdarty między różnymi ideologiami politycznymi - z jednej strony fascynuje go socjalizm, z drugiej zaś nie może zaakceptować brutalnych metod wprowadzania egalitaryzmu. Jego podróż do Polski jest nie tylko fizyczną wędrówką, ale i metaforą poszukiwania własnego miejsca w świecie. To właśnie jego wahania, pragnienia i konflikty wewnętrzne stanowią istotę jego charakteru i czynią go postacią niezwykle autentyczną.

Ojciec Cezarego, Seweryn Baryka, jest z pozoru postacią drugoplanową, jednak jego wpływ na życie syna jest nieoceniony. Seweryn Baryka, przepełniony patriotyzmem i miłością do ojczyzny, jest dla Cezarego symbolem tradycyjnych wartości. Jego wspomnienia o Polsce, zwłaszcza wizje szklanych domów, stanowią mocny impuls dla młodego Baryki do odkrycia kraju przodków. Seweryn, choć zmarły jeszcze przed powrotem syna do Polski, pozostaje w jego świadomości jako głos rozsądku i symbol nadziei na lepsze jutro.

Kolejną ważną postacią w „Przedwiośniu” jest Szymon Gajowiec, przedstawiciel nurtu umiarkowanego. Jako urzędnik państwowy, Gajowiec wierzy w stopniową odbudowę kraju oraz w ewolucję społeczną, nie rewolucję. Jest człowiekiem oddanym służbie publicznej, pragnącym włączyć Cezarego do pracy na rzecz odbudowy Polski. Jego dialogi z młodym Baryką pełne są troski o losy kraju, przypominając o konieczności zrównoważonego działania i odpowiedzialności za każdą decyzję. Szczere intencje doświadczonego urzędnika nie potrafią jednak przekonać rozgorączkowanego Cezarego, który nie zgadza się na jego konserwatywną wizję państwa.

Na przeciwnym biegunie politycznym znajduje się Antoni Lulek, radykalny komunista, który staje się dla Cezarego przewodnikiem po świecie rewolucji w Polsce. Lulek, będący ślepo oddanym idei komunistycznej, reprezentuje skrajne stanowisko, przyciągając do siebie młodych, gniewnych ludzi, którym obiecuje rychłą zmianę społeczno-polityczną. Jego postać jest symbolem chaosu i niepewności, jakie nieśli ze sobą komuniści w odradzającej się Polsce. Dla Cezarego Lulek jest jedynie znajomym, którego radykalizm budzi pewną fascynację, ale i obawę.

Bohaterki powieści, takie jak Karolina Szarłatowiczówna i Laura Kościeniecka, stanowią tło dla rozwoju osobowości i wyborów Cezarego. Karolina, przyjaciółka Baryki, odzwierciedla niewinność i czystość młodości. Choć jej rola jest epizodyczna, stanowi ważny element w pokazaniu polskiej wsi i życia na prowincji, które są nieodłączne od losów Polski. Z kolei Laura, kobieta fascynująca i namiętna, wprowadza w życie Cezarego element miłosnych rozterek, które wpływają na jego radykalizm oraz odbiór rzeczywistości.

Stefan Żeromski tworzy w "Przedwiośniu" postacie pełne sprzeczności, które odzwierciedlają skomplikowaną rzeczywistość polityczną i społeczną odradzającej się Polski. Każda z nich przyczynia się do ukazania różnorodności ideologii i emocji tamtego okresu, stając się nośnikami różnych wizji przyszłości kraju. To właśnie dzięki tej wielości perspektyw powieść pozostaje aktualna i oddziałuje na czytelników, skłaniając do refleksji nad kondycją społeczeństwa oraz wyborami moralnymi, przed jakimi stoimy.