Słowa a czyny: Jak budować zaufanie między ludźmi

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 17.05.2025 o 11:10

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.05.2025 o 7:52

W literaturze często spotykamy się z motywem konfrontacji słów i czynów, a także z ideą, że to czyny, a nie słowa, budują prawdziwe zaufanie człowieka. Analiza kilku wybranych dzieł literackich pozwoli nam zgłębić ten temat i zrozumieć, jak autorzy ukazują tę zależność na kartach swoich powieści.

Jednym z takich dzieł jest "Zbrodnia i kara" Fiodora Dostojewskiego. Głównym bohaterem jest Rodion Raskolnikow, student, który planuje zbrodnię na lichwiarce, wierząc, że jego czyn przysłuży się ogółowi. W myślach Raskolnikowa jest wiele ideologicznych uzasadnień dla tego czynu, jego słowa są pełne pogardy dla moralności, którą uważa za ograniczającą jego wolność. Jednakże, kiedy dokonuje zbrodni, rzeczywistość brutalnie obnaża pustkę jego słów i pseudofilozoficznych rozważań. Ostatecznie jego czyny, a nie słowa, które początkowo miały usprawiedliwić morderstwo, stają się prawdziwym osądem jego postaci w oczach innych bohaterów i czytelników. To zaufanie, które może mieć do samego siebie i które mogliby do niego żywić inni, zostaje nieodwracalnie zniszczone przez jego czyny.

W polskiej literaturze przykład podobnego konfliktu między słowami a czynami możemy odnaleźć w "Lalce" Bolesława Prusa. Stanisław Wokulski, główny bohater powieści, to człowiek czynu, który swoim działaniem stara się zdobyć zaufanie społeczne i uczucia Izabeli Łęckiej. Jego miłość do Izabeli jest szczera, jednak nieodwzajemniona. Wokulski stara się poprzez swoje działania zbliżyć się do Izabeli, działając na jej korzyść, choć jego uczucia są często bagatelizowane przez otoczenie. Izabela, opierając swoje opinie na powierzchownych sądach i słowach innych, nie jest w stanie dostrzec prawdziwych wartości Wokulskiego, mimo że są one uwidaczniane w jego czynach. Działania Wokulskiego ostatecznie odsłaniają powierzchowność i próżność środowiska arystokratycznego, które preferuje słowa nad rzeczywistymi wartościami.

Innym ważnym przykładem w kontekście słów i czynów jest "Makbet" Williama Szekspira. Tytułowy bohater sztuki początkowo wydaje się lojalny i honorowy, ale jego ambicje prowadzą go do popełnienia straszliwego czynu – morderstwa króla Duncana. Choć Makbet i jego żona Lady Makbet próbują ukryć swoje zbrodnie za słowami i pozorami, ich czyny nie mogą zostać zatuszowane, co prowadzi do ich stopniowego upadku. W przypadku Makbeta słowa tracą swoje znaczenie w obliczu czynów, które bezpowrotnie niszczą zaufanie, jakim obdarzali ich inni, a długotrwały efekt morderstwa staje się siłą napędową ich psychicznego i moralnego rozkładu.

Również w "Zemście" Aleksandra Fredry przewija się ten motyw – postaci Cześnika i Rejenta gros ich dialogów opiera na intrygach i manipulacjach. Jednak to konkretne działania, jakie podejmują, by przeforsować własne interesy, faktycznie kształtują przebieg wydarzeń. Komedia Fredry pokazuje, jak słowa można wykorzystywać do manipulacji, ale to działania mają realne konsekwencje i wpływają na losy bohaterów.

W literaturze mitycznej, jak i starożytnej, również widzimy ten prymat czynów nad słowami. W "Odysei" Homera, Odyseusz jest postacią, której słowa wielokrotnie próbują usprawiedliwić czyny podczas jego powrotu do domu. Jego umiejętność manipulacji słowem jest niezaprzeczalna, ale finalnie to czyny takie jak pokonanie zalotników i mierzenie się z różnymi wyzwaniami pokazują jego prawdziwą wartość i pozwalają mu odzyskać miejsce w społeczeństwie i zaufanie Penelopy.

Podsumowując, niezależnie od epoki czy stylu, literatura często podkreśla, że prawdziwe zaufanie opiera się na czynach, a nie na słowach. Słowa mogą być obłudne i mające na celu zmylenie innych, ale to działanie, intencje wyrażone poprzez konkretne czyny, mają wartość w ocenie charakteru postaci. Przez lekturę tych dzieł dostrzegamy, że najtrwalsze wartości i prawdziwe zaufanie budowane są na autentycznym postępowaniu, a nie jedynie dobrze brzmiących deklaracjach.