Wokulski wobec utraty złudzeń: Analiza fragmentu "Lalki" Bolesława Prusa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.10.2025 o 20:58

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 23.09.2025 o 16:31

Powieść „Lalka” Bolesława Prusa, wydana w latach 1887-1889, stanowi jedno z najważniejszych dzieł literatury polskiej XIX wieku. Fabuła utworu osadzona jest w realiach warszawskiej burżuazji, a przez jego pryzmat autor bada kondycję społeczną i psychologiczną epoki. Centralną postacią powieści jest Stanisław Wokulski, mężczyzna o burzliwej i dramatycznej biografii. Moją uwagę szczególnie przykuła kwestia romantycznej miłości i złudzeń, które bohater nosi w sercu.

Stanisław Wokulski to postać o wielowymiarowej osobowości. Jego charakter łączy w sobie cechy romantyka, zdolności przedsiębiorcze i szczerość uczuciową. Od młodości Wokulski przejawiał romantyczne skłonności, m.in. poprzez uczestnictwo w Powstaniu Styczniowym. Jednak z biegiem lat staje się energicznym przedsiębiorcą, odnoszącym sukcesy w handlu i finansach. Mimo swojej dynamicznej kariery, jego niewygaszoną cechą pozostaje romantyczna wrażliwość i szczerość uczuć, które ujawniają się przede wszystkim w miłości do Izabeli Łęckiej.

Izabela Łęcka stanowi kluczowy element życia Wokulskiego. Jest kobietą niezwykle piękną, lecz wewnętrznie pustą i egoistyczną. Jej zachowanie wobec Wokulskiego jest pełne obojętności i lekceważenia. Pomimo to Stanisław nieustannie pielęgnuje w sobie złudzenie, że uda mu się zdobyć jej serce. Przez większą część powieści Wokulski poświęca niemal wszystkie swoje wysiłki i zasoby, aby przypodobać się Izabeli, wierząc, że jego miłość zostanie ostatecznie odwzajemniona.

Czynności podejmowane przez Wokulskiego, by zdobyć miłość Izabeli, były liczne i różnorodne. Nabywał on posiadłości rodziny Łęckich, finansował teatr, w którym występowała, a nawet planował rozwój biznesu, aby stać się bardziej godnym jej uwagi. Każde jego działanie miało na celu zbliżenie do Izabeli i zyskanie jej aprobaty. W chwilach, gdy wydawało się, że zdobywa jej uwagę, Wokulski chwytał się każdego gestu czy słowa, interpretując je jako oznakę nadziei.

Przełom w życiu Wokulskiego następuje pod koniec powieści, kiedy bohater ostatecznie traci złudzenia co do swoich uczuć. Ostatnią kroplą jest sytuacja w pociągu, kiedy po raz kolejny uświadamia sobie, że Izabela nie jest w stanie odwzajemnić jego uczuć. Wokulski, pełen rozpaczy, podejmuje dramatyczną decyzję o wyjściu z przedziału, co można interpretować jako symboliczne zamknięcie etapu w jego życiu – etapu pełnego nadziei i złudzeń.

W tym tragicznym momencie Wokulski zmienia swoje priorytety życiowe. Porzuca bezsensowną miłość, która przez tak długi czas była jego motorem do działania. Zaczyna świadomie analizować swoje cele i pragnienia, zastanawiając się nad przyszłością, która nie będzie już oparta na pogoni za nieosiągalnym marzeniem.

W postaci Stanisława Wokulskiego Prus zostawia czytelnikom głęboką myśl: upór i niezłomność w uczuciach mogą prowadzić do zguby. Przykład Wokulskiego ostrzega przed pielęgnowaniem złudzeń kosztem rzeczywistości. Prus pokazuje, jak trudne może być pogodzenie romantycznej natury z brutalnością codzienności i jak ważne jest, by nie zatracać logicznego osądu na rzecz iluzorycznych pragnień.

Podsumowując, powieść „Lalka” stanowi cenny wgląd w psychikę człowieka rozdartego między marzeniami a rzeczywistością. Historia Wokulskiego uczy, że nadmierne poświęcenie dla niespełnionych miłości może przynieść jedynie ból i rozczarowanie. Powieść Bolesława Prusa jest hołdem dla analitycznego myślenia i samodzielności w wytyczaniu życiowych ścieżek, jednocześnie przestrzegając przed pokładaniem zbyt dużej nadziei w iluzjach.