Sposób przedstawienia artystów w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.11.2025 o 19:22

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 2.11.2025 o 18:18

Stanisław Wyspiański w swoim dramatycznym dziele „Wesele” podejmuje próbę przedstawienia artystów i ich roli w społeczeństwie polskim. Utwór ten, będący jednym z najważniejszych dzieł polskiej literatury, zawiera bogaty wachlarz postaci artystycznych, których losy i postawy wobec rzeczywistości są różnorodne. „Wesele” przedstawia różne archetypy artystów, ich dylematy, marzenia oraz sprzeczności, które towarzyszą im w ich twórczej drodze.

Jednym z kluczowych bohaterów, reprezentujących artystów w „Weselu”, jest Poeta, czyli Kazimierz Przerwa-Tetmajer. Wyspiański kreuje Poetę jako postać pełną wewnętrznych konfliktów, któremu trudno odnaleźć sens i cel w życiu. Poeta, zagubiony w rzeczywistości, często ucieka w marzenia i wspomnienia. Jest symbolem artysty, który odczuwa ciężar tworzenia, ale jednocześnie nie potrafi znaleźć dla swojej twórczości realnego przełożenia na rzeczywistość społeczną. Wyspiański ukazuje w ten sposób bezsilność i frustrację artystów końca XIX wieku, którzy mimo swoich talentów czują się bezużyteczni i niezrozumiani przez społeczeństwo.

Poeta jest także przykładem artysty, który zatraca się w swojej sztuce i poszukiwaniu piękna. Jego dialogi z innymi postaciami, zwłaszcza z Marysią i Rachelą, ukazują, jak wielką rolę w jego życiu odgrywają poezja i artystyczne natchnienie. Jego rozmowy z Chochołem to z kolei metaforyczne zobrazowanie uwięzienia artysty w świecie iluzji i niezdolności do realnego działania. Wyspiański pokazuje Poetyczne zmagania jako refleksję nad rolą artysty w życiu społecznym – czy ma on być tylko twórcą piękna, czy też powinien podjąć konkretne działania na rzecz poprawy rzeczywistości.

Inną kluczową postacią artysty jest Gospodarz, czyli Włodzimierz Tetmajer, brat Kazimierza. Tetmajer jest przedstawicielem tzw. chłopomanii, czyli fascynacji artystów życiem i kulturą ludu wiejskiego. Gospodarz, jako malarz, próbuje znaleźć inspiracje w prostocie i autentyzmie chłopskiego życia, jednocześnie starając się zbliżyć te dwa różne światy – artystyczny i wiejski. Jego postawa to próba aktywnego działania i tworzenia mostów porozumienia między różnymi warstwami społecznymi. W jego postaci Wyspiański zawarł refleksję nad możliwością współpracy artystów z ludem oraz nad tym, czy sztuka może stanowić element jednoczący naród.

Jednakże Gospodarz, mimo swoich chęci, również ulega pewnym złudzeniom. Jego romantyczna wizja wsi nie zawsze znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Wyspiański ukazuje, że artysta, choć może próbować zrozumieć prosty lud, to jednak często przegrywa w zderzeniu z surową prawdą codziennego życia. Ideały artystów bywają zbyt ulotne, by mogły w pełni przełożyć się na realne działania i zmiany społeczne.

Kolejną postacią artystyczną jest Dziennikarz, którego pierwowzorem był Rudolf Starzewski, redaktor krakowskiego dziennika „Czas”. Dziennikarz to reprezentant świata mediów i inteligenckiej elity, osoba, która również jest uwikłana w artystyczne i społeczne dylematy. Wyspiański przedstawia Dziennikarza jako postać, która z jednej strony próbuje być autorytetem moralnym, a z drugiej strony łamie się pod presją codziennych problemów oraz niemożności spełnienia oczekiwań społecznych.

W kontekście artystów przedstawionych w „Weselu”, warto również zwrócić uwagę na postać Racheli, która jest córką karczmarza i symbolem bohaterki aspirującej do świata sztuki i literatury. Rachela, mimo że nie jest artystką w tradycyjnym sensie, żywi głęboką fascynację światem artystów i pragnie być jego częścią. Jej marzenia i pragnienia są swego rodzaju lustrem, w którym odbijają się ambicje i tęsknoty wielu młodych ludzi tamtej epoki, którzy chcieli kształtować swoje życie poprzez sztukę i kulturę.

Stanisław Wyspiański w „Weselu” maluje więc złożony obraz artystów i ich miejsca w społeczeństwie. Przedstawia różnorodność postaw, wewnętrznych konfliktów i niejednoznacznych dążeń, które są integralną częścią artystycznego życia. Artysta w „Weselu” to nie tylko twórca piękna, ale również człowiek, który próbuje odnaleźć swoje miejsce w świecie pełnym sprzeczności i wyzwań. Wyspiański w swoim dziele stawia pytania o rolę sztuki, jej granice oraz odpowiedzialność artysty wobec społeczeństwa, co czyni „Wesele” ponadczasową refleksją nad kondycją twórców w świecie.