Stosunek człowieka do śmierci w średniowiecznych utworach: Pieśń o Rolandzie, Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, Lament Świętokrzyski
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.11.2025 o 9:30
Rodzaj zadania: Wypracowanie
Dodane: 3.11.2025 o 17:06
Streszczenie:
Śmierć w średniowieczu była codziennością i motywem literatury; ukazywano ją jako heroizm, równość wobec losu i źródło cierpienia.
Średniowiecze było okresem, w którym śmierć była nieodłącznym elementem codziennego życia. Wojny, epidemie, krótkie życie i surowe warunki bytowe sprawiały, że ludzie często stykały się z przemijaniem i końcem życia. Jako taka, śmierć była wszechobecna w literaturze tej epoki. Utwory literackie tamtych czasów, takie jak "Pieśń o Rolandzie", "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" czy "Lament Świętokrzyski", odzwierciedlają różnorodne podejścia do śmierci, które kształtowały średniowieczną wizję świata.
1. "Pieśń o Rolandzie" – śmierć wojownika jako ideał
"Pieśń o Rolandzie" to epos rycerski, który przedstawia śmierć jako moment ostatecznego spełnienia i chwały dla wojownika. Roland, bohater tego dzieła, umiera na polu bitwy, broniąc honoru i wartości, które są dla niego najważniejsze: lojalność, odwaga i oddanie Bogu oraz królowi. W średniowieczu śmierć na polu bitwy była postrzegana jako najbardziej honorowa, szczególnie gdy była poświęceniem dla wyższych celów.W "Pieśni o Rolandzie", śmierć głównego bohatera została ukazana jako przesiąknięta mistycyzmem i religią. Roland, w ostatnich chwilach życia, modli się i czeka na aniołów, którzy mają go zabrać do nieba. To pokazuje średniowieczne wyobrażenie życia pozagrobowego, gdzie śmierć nie jest końcem, ale przejściem do lepszego bytu, pod warunkiem, że człowiek żył zgodnie z chrześcijańskimi wartościami. Dla Rolanda, który umiera z Bożym imieniem na ustach, śmierć jest nagrodą, a nie karą.
2. "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" – demokratyzacja śmierci
"Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" to utwór należący do tzw. "danse macabre" – motywu tańca śmierci, mającego na celu przypomnienie ludziom o nieuchronności śmierci i równości wszystkich przed jej obliczem. Motyw ten był szczególnie popularny w okresie, który doświadczał licznych epidemii i wojen, gdzie codzienność naznaczona była przemijaniem i niespodziewaną śmiercią.Dialog pomiędzy Mistrzem Polikarpem a personifikowaną Śmiercią ukazuje, że śmierć jest nieunikniona i dotyczy wszystkich, niezależnie od stanu społecznego czy bogactwa. Utwór ten ma silne konotacje moralizatorskie, podkreślając egalitaryzm wobec śmierci i jej nieuchronność. Co więcej, "Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią" odkrywa przed czytelnikami komiczne aspekty śmierci, co w sposób paradoksalny służy oswojeniu lęku związanego z końcem życia.
Śmierć w tym dialogu jest zarazem sprawiedliwa i nieubłagana. To demokratyczne podejście do śmierci ukazuje, że wszyscy ludzie, bez wyjątku, zmierzają ku temu samemu końcowi, co przyczynia się do zrozumienia i zaakceptowania jej nieuchronności.
3. "Lament Świętokrzyski" – śmierć w kontekście cierpienia i współczucia
"Lament Świętokrzyski" różni się znacząco od poprzednich utworów, prezentując śmierć w kontekście męczeństwa i cierpienia Matki Bożej po utracie swojego Syna, Jezusa Chrystusa. Jest to modlitwa pełna bólu i współczucia, która ukazuje ludzką stronę śmierci – nie jako heroicznego aktu czy równoważnika sprawiedliwości, ale jako źródło głębokiego smutku i refleksji nad cierpieniem.Motyw śmierci w "Lamencie Świętokrzyskim" ukazuje głęboką więź między matką a synem, podkreślając ból i bezradność Maryi. Podkreślone jest tu również znaczenie współczucia i empatii, wartości, które chrześcijaństwo uznaje za kluczowe. Śmierć Chrystusa przedstawiona jest jako ofiara mająca na celu zbawienie ludzkości, co nadaje jej ostateczny sens i znaczenie. Z perspektywy średniowiecznej, gdzie dominowała religijność i kult świętych, śmierć była często widziana przez pryzmat męczeństwa i poświęcenia.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 9.11.2025 o 9:30
O nauczycielu: Nauczyciel - Joanna A.
Od 9 lat pracuję w liceum i pomagam uczniom uwierzyć, że można pisać dobrze bez „weny”. Przygotowuję do matury i ćwiczę z ósmoklasistami czytanie ze zrozumieniem oraz krótkie formy. Na zajęciach panuje spokój i uważność, a feedback jest jasny i konkretny. Uczniowie mówią, że dzięki temu wiedzą, co poprawić i jak to zrobić.
Ocena: **5** Wypracowanie jest bardzo dobrze napisane, wyczerpuje temat, wskazuje różnice w podejściu do śmierci w trzech omawianych utworach.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się