Jak wiara może wpływać na postawę człowieka? Analiza na podstawie lektury obowiązkowej, innego utworu literackiego i wybranych kontekstów

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 9.12.2025 o 10:32

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 18.11.2025 o 10:08

Wiara to pojęcie, które od wieków fascynuje i intryguje ludzi na całym świecie. Jest ona integralnym elementem tożsamości człowieka, a jej wpływ na decyzje, postawy i działania jednostki jest nie do przecenienia. Wiara może przybierać różnorodne formy — od religijnych, filozoficznych, przez ideologiczne, aż po osobiste przekonania. Może być fundamentem moralnym, źródłem inspiracji oraz motywacją do działania nawet w najtrudniejszych sytuacjach życiowych. Literatura, jako odzwierciedlenie rzeczywistości i ludzkich doświadczeń, niejednokrotnie przedstawia bohaterów, dla których wiara stanowi kluczowy element życia, wpływający na ich postawy i wybory. W niniejszym wypracowaniu, na podstawie "Antygony" Sofoklesa oraz "Skazanych na Shawshank" Stephena Kinga, rozważymy, jak wiara może kształtować ludzką postawę oraz jakie niesie ze sobą konsekwencje.

„Antygona” Sofoklesa

Wiara Antygony jest osadzona głęboko w przekonaniu o nadrzędności prawa boskiego nad prawem ziemskim. Dla niej proces pochówku jest nie tylko rytuałem religijnym, ale i podstawowym obowiązkiem moralnym wynikającym z szacunku do bogów i tradycji przodków. Jej decyzja jest aktem nie tylko odwagi, ale i miłości do brata oraz pełnej akceptacji ewentualnych konsekwencji swoich działań. Antygona wierzy, że jej działania są zgodne z wolą bogów, co daje jej siłę do sprzeciwu wobec autorytetu króla.

Kreon, jako przeciwnik Antygony, reprezentuje świecką władzę i przekonanie o nadrzędności prawa ludzkiego, które to on sam ustanawia. Jego decyzja o zakazie pochówku Polinejkesa wynika z potrzeby utrzymania porządku i dyscypliny w państwie, co w jego oczach stanowi najwyższą wartość.

Konfrontacja między Antygoną a Kreonem jest symbolem starcia dwóch odmiennych systemów wartości: boskiego i ludzkiego. Antygona, kierując się niewzruszoną wiarą, pozostaje wierna swoim przekonaniom mimo grożącej jej kary śmierci. Jej postawa staje się aktem heroizmu, który z jednej strony prowadzi do jej tragicznej śmierci, z drugiej zaś powoduje zamieszanie w rodzinie Kreona, który ostatecznie doświadcza ogromnych strat osobistych. Kreon traci syna i żonę, co w rezultacie prowadzi do jego moralnego upadku. Dzięki temu dramatowi widzimy, jak różnorodne mogą być konsekwencje działania motywowanego wiarą: dla jednych przynosi ona chwałę i wieczne uznanie, dla innych stratę i rozpacz.

„Skazani na Shawshank” Stephena Kinga

Wiara Andy'ego przybiera formę niezłomnej nadziei oraz przekonania o możliwości odmiany swojego losu. Pomimo licznych upokorzeń i przemocy, Andy utrzymuje swoją godność i dąży do realizacji długoterminowego planu ucieczki. Jego wiara w lepszą przyszłość jest niczym latarnia, która prowadzi go przez mrok stanowiąc jednocześnie inspirację dla innych więźniów, w szczególności dla jego przyjaciela Reda.

Red, w przeciwieństwie do Andy'ego, początkowo jest sceptycznie nastawiony do możliwości zmiany swojego życia. Więzienie i lata spędzone za kratami nauczyły go pragmatyzmu i pesymizmu. Wiara Andy'ego w sprawiedliwość i nadzieję na wolność stopniowo jednak wpływa na zmianę jego postawy. Red zaczyna dostrzegać możliwość odmiany własnego losu, co w konsekwencji prowadzi do jego wewnętrznej transformacji.

Reakcje więźniów na postawę Andy'ego są różne. Wielu z nich zainspirowanych jego niezłomnością zaczyna wierzyć w możliwość lepszego życia mimo niewesołych realiów więziennego życia. Andy organizuje m.in. bibliotekę więzienną, co przynosi korzyści edukacyjne więźniom i stwarza namiastkę normalności i godności w opresyjnym środowisku.

Ostateczna ucieczka Andy'ego stanowi triumf nadziei nad beznadzieją, wiary nad zwątpieniem. Jest to symboliczne odkupienie, ukazujące, jak determinacja wspierana przez niezłomną wiarę w sprawiedliwość może doprowadzić do upragnionego celu. Andy tworzy most inspiracji dla Reda, który podąża jego śladami, odzyskując wiarę w możliwość nowego początku.

Konkluzja

Oba przypadki ukazują, że niezachwiana wiara, niezależnie od kontekstu (religijnego czy świeckiego), może prowadzić do niezwykłych czynów. Dla Antygony jest to moralna siła pozwalająca na heroizm i poświęcenie, a dla Andy'ego — nadzieja i determinacja, które prowadzą do faktycznej zmiany i upragnionego odkupienia.

Kształtowanie osobowości pod wpływem wiary prowadzi do różnorodnych skutków. W przypadku Antygony jest to tragiczny, lecz szlachetny koniec jej ziemskiej drogi. Andy natomiast dzięki swojej nadziei i uporowi osiąga olśniewający sukces w postaci odzyskania wolności. Niezależnie od wyników, wiara obu bohaterów zasługuje na podziw i ukazuje, że może być ona fundamentem całego życia oraz działania. Wiara, jako siła wpływająca na ludzkie decyzje i postawy, jest tematem uniwersalnym i ponadczasowym, ukazującym, jak różnorodne są jej oblicza i jakie skutki może przynieść.

Podsumowując, wiara ma ogromną moc kształtowania ludzkiej postawy i działania. Niezależnie od tego, czy mówimy o religijnym przekonaniu, jak w przypadku Antygony, czy o świeckiej nadziei, jak u Andy'ego, jej wpływ jest nieoceniony. Literatura ukazuje nam, jak ważne jest posiadanie wiary w coś większego od nas samych, co może inspirować do podjęcia odważnych i nierzadko trudnych decyzji prowadzących do nadzwyczajnych rezultatów.