Jak przedstawiali w swoich publicystycznych pracach błędy Rzeczypospolitej – Piotr Skarga i Andrzej Frycz Modrzewski.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.01.2024 o 17:51

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 3.01.2024 o 15:00

Andrzej Frycz Modrzewski, jeden z najwybitniejszych myślicieli ery renesansu, oraz Piotr Skarga, jezuita i kaznodzieja z okresu kontrreformacji, byli dwiema postaciami, które w różne sposoby wskazywały na błędy Rzeczypospolitej Obojga Narodów, pragnąc reformy i poprawy losu jej mieszkańców. Choć z punktu widzenia epoki, cele ich działalności wydawały się odmienne, obaj krytykowali ówczesny ustrój i przedstawiali w swoich publicystycznych pracach błędy państwa polsko-litewskiego.

Modrzewski jest autorem dzieła "O poprawie Rzeczypospolitej" – czteroksięgu, w którym analizuje i krytykuje ustrój, edukację, prawo i moralność Rzeczypospolitej. Jego koncepcje opierały się na idei harmonii społecznej i praworządności. Modrzewski poddawał w wątpliwość tradycyjną, feudalną hierarchię oraz niesprawiedliwe prawa, takie jak przywileje szlacheckie, które zapewniały wąskiej warstwie społecznej niemalże nieograniczoną władzę polityczną i gospodarczą. W publicystyce Modrzewskiego jasno przebija przekonanie, że prawo powinno służyć wszystkim obywatelom, a nie tylko elitom. Był zwolennikiem reformy sądownictwa, krytykował nadużycia w kościele i nawoływał do szerszego dostępu do edukacji.

Inaczej przedstawia się postać Piotra Skargi, który w swoich utworach, zwłaszcza w dziele "Kazania sejmowe", uwydatniał skrajne zachowania i moralną degradację między szlachtą. Skarga nie ograniczał się do krytyki obyczajów i praw, ale zwracał również uwagę na rolę, jaką państwo powinno spełniać w życiu moralnym i duchowym obywateli. Wytykał złe zarządzanie państwem, nepotyzm, zaniedbanie obronności kraju oraz bierność wobec rozwijającej się reformacji. Swoje kazania traktował jako forum publiczne, z którego mógł oddziaływać na posłów i senatorów Rzeczypospolitej, nawołując ich do przeprowadzenia koniecznych reform w duchu katolickiej etyki i odpowiedzialności za kraj.

W swoich pracach Modrzewski i Skarga poruszali problematykę reform społecznych, gospodarczych i politycznych Rzeczypospolitej, choć różnili się w kwestii środków prowadzących do oczekiwanej poprawy. Modrzewski opowiadał się za rozwiązaniami świeckimi i ugruntowaniem zasad równości wobec prawa. Z kolei Skarga, postać związana z Kościołem, dążył do reformy moralnej i wzmacniania roli religii w państwie.

Obydwaj jednak byli prekursorami myśli, która dążyła do zasadniczych zmian w ustroju i praktyce życia politycznego Rzeczypospolitej. Ostrzegali przed zagrożeniami wynikającymi z wewnętrznej słabości państwa i korupcji, co z perspektywy historycznej można uznać za prorocze głosy zapowiadające przyszłe zmagania i kryzysy Rzeczypospolitej.

Frycz Modrzewski i Skarga byli przede wszystkim patriotami, którzy pragnęli dobra wspólnego. Ich publicystyczne prace są dowodem na to, jak głęboko byli zaangażowani w życie swojego kraju i jak bardzo dążyli do tego, aby Rzeczpospolita była zgodna z ich wizją sprawiedliwego i silnego państwa.