Sentymentalizm- co to jest?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.01.2024 o 13:19

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 16.01.2024 o 20:06

Sentymentalizm jest prądem literackim i kulturowym, który rozwinął się w drugiej połowie XVIII wieku głównie w Europie. Główne założenia sentymentalizmu skoncentrowane były wokół wyrażania emocji, uczuć oraz wrażliwości, co było odpowiedzią na racjonalizm epoki oświecenia. Sentymentalizm można uznać za nurt, który podkreślał znaczenie przyrody i wewnętrznej, osobistej prawdy, która była dostępna każdemu człowiekowi dzięki głębokiemu uczuciowości i empatii.

Początki sentymentalizmu możemy odnaleźć w literaturze brytyjskiej, gdzie prace takie jak "Tristram Shandy" Laurence'a Sterne’a czy poezje Thomasa Graya i Williama Collinsa przygotowały grunt pod rozwój nurtu. W Anglii, nurt sentymentalny znalazł wyraz również w takich utworach jak "Elegia napisana na wiejskim cmentarzu" Graya czy powieść "Pamiętniki pojące" Samuela Richardsona.

We Francji, jeden z najważniejszych przedstawicieli tego kierunku to Jean-Jacques Rousseau, który w swoim dziele „Julia, czyli Nowa Heloiza” skupił się na wyrażaniu uczuć i emocji bohaterów, wprowadzając tym samym nową formę powieści, opartej na wewnętrznym świecie postaci. Również jego traktat "Rozprawa o pochodzeniu i podstawach nierówności między ludźmi" stawiał uczucie wyżej niż rozum.

W Polsce sentymentalizm znalazł szerokie grono zwolenników i twórców. Do najważniejszych przedstawicieli należą Franciszek Karpiński, Stanisław Trembecki i Franciszek Dionizy Kniaźnin, którzy w swojej twórczości literackiej podkreślali znaczenie uczuć, emocji i natury. Karpiński w "Laura i Filon" opisał uczucie miłosne w sposób idealistyczny, emanujący prostotą wiejskiego życia. Z kolei w "Sielankach i inne poezje" Trembeckiego widoczne jest skupienie na życiu wsi, które przedstawiane jest jako azyl, miejscem szczerych uczuć i emocji.

Sentymentalizm charakteryzował się pewną formą idealizacji, co można zauważyć w sposobie przedstawiania miłości, przyjaźni, piękna przyrody, a także w obszernym wykorzystywaniu motywów łez, cierpienia i współczucia. Autorzy sentymentalizmu dążyli do opisu stanów wrażliwych i subiektywnych przeżyć, często poprzez technikę "strumienia świadomości", która pozwalała na głębokie oddanie wewnętrznych przeżyć bohaterów.

Jednocześnie należy zauważyć pewną przesadę i skłonność do nadmiernej emocjonalności, co z czasem zaczęto krytykować jako "chorobę wieku" czy "sentymentalizm". Przeciwieństwo idealizowanej rzeczywistości sentymentalnej stworzyło podstawy pod rozwój kolejnego prądu literackiego – preromantyzmu, który przyjął za zadanie pokazać prawdę o świecie, nie zawsze piękną i uporządkowaną.

Podsumowując, sentymentalizm był ruchem literackim i kulturowym, który skupiał się na emocjach, uczuciach i wrażliwości. Wyrażał przekonanie, że wewnętrzna prawda jest dostępna za pomocą serca, a nie rozumu. Stawiał na pierwszym planie indywidualne przeżycia, szczerość uczuć i relacje międzyludzkie, a przyrodę uczynił źródłem inspiracji i ukojenia. Jego przedstawiciele w poezji i prozie stworzyli wiele niezapomnianych dzieł, które po dziś dzień budzą zainteresowanie i uczucia w czytelnikach.