Wierność i solidarność jako istota człowieczeństwa: analiza "Innego świata" i "Opowiadań"- Borowskiego

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 22.01.2024 o 17:13

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 22.01.2024 o 16:55

Rozważanie kwestii wierności i solidarności jako istoty człowieczeństwa nie może obyć się bez wspomnienia o jednej z najgłębszych i najdramatyczniejszych sytuacji, jaka mogła spotkać człowieka. Doświadczenie obozów koncentracyjnych w czasie II wojny światowej jest bez wątpienia taką próbą, stawiającą człowieka w sytuacji ekstremalnego wyboru: między własnym przeżyciem, a moralnymi wartościami tj. wierność i solidarność.

"Inny świat" Gustawa Herlinga-Grudzińskiego to wstrząsający obraz życia w sowieckim łagrze, skąd autor czerpie argumenty, aby odpowiedzieć na pytanie, czy wierność i solidarność są istotą człowieczeństwa. Na kartach tej książki odnaleźć można przykłady zarówno wyjątkowej przynależności do grupy więźniów, jak i zdarzenia świadczące o skrajnym egoizmie i okrucieństwie. Postawa bohaterów "Innego świata" pokazuje, iż w warunkach tak ekstremalnych jak łagr, utrzymanie moralnej postawy wymaga nadludzkiego trudu i siły charakteru. Wierność i solidarność stają się w takiej rzeczywistości wartościami nie tylko trudnymi do zachowania, ale i niezwykle cennymi; często są jedyną siłą napędową, która pozwala przetrwać i nie stracić człowieczeństwa. W większym sensie, duchowa i moralna solidarność ofiar systemu totalitarnego, ich wspólne doświadczenia i cierpienie, wydają się być jedynym światłem w mroku opresji i siłą, która może przeciwstawić się złu.

Z drugiej strony mamy "Opowiadania" Tadeusza Borowskiego, które ukazują życie obozowe w jego najbardziej brutalnych odsłonach. Borowski nie idealizuje więźniów – często wręcz przeciwnie, pokazuje jak obozowa codzienność demoralizuje i popycha do działań, które w normalnych warunkach byłyby nieakceptowalne. Przetrwanie staje się tu nadrzędnym celem, a wartości takie jak wierność i solidarność są wystawione na ciężką próbę. Przykłady zdrady, okrucieństwa, niezrozumienia, a nawet konkurencji o byt, są tu równie liczne co przykłady bohaterstwa, ofiarnej pomocy i niesienia wsparcia. Borowski nie daje jednoznacznych odpowiedzi, stawia raczej pytanie: jakie wartości można zachować w sytuacji granicznej, gdy człowieczeństwo jest tak okrutnie wystawiane na próbę?

Analizując oba dzieła można dojść do wniosku, że wierność i solidarność są fundamentem człowieczeństwa, oraz tym, co teoretycznie odróżnia nas od dzikich bestii. Niemniej jednak, rzeczywistość obozowa okazuje się ostatecznym testem na moc tych wartości. W "Innym Świecie" Herlinga-Grudzińskiego dostrzegamy, iż mimo wszelkich przeciwności, są jednostki zdolne do zachowania wartości, świadcząc tym samym o niezwykłej sile ducha ludzkiego. W "Opowiadaniach" Borowskiego widzimy, że głód, strach i brutalność życia obozowego często prowadzą do zatraty wszelkich wartości, ujawniając mroczne zakamarki ludzkiej psychiki. Jakkolwiek trudno jest zachować wierność i solidarność w skrajnych warunkach, to właśnie one inicjują moralny opór i pozwalają zachować ludzką godność.

Odpowiedź na postawione pytanie: czy wierność i solidarność są istotą człowieczeństwa, jest złożona. Odniesienie do wspomnianych dzieł literackich pozwala uzmysłowić sobie, że istotą człowieczeństwa jest dążenie do zachowania wartości, nawet jeśli w praktyce, w ekstremalnych warunkach, staje się to zadaniem prawie niemożliwym. Człowieczeństwo definiuje więc nie tylko zdolność do realizacji ideałów solidarności i wierności, ale także nieustanną walkę o ich utrzymanie nawet w najtrudniejszych momentach życia.