Humor w powieści "Lalka" Bolesława Prusa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.01.2024 o 13:56

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.01.2024 o 8:47

Bolesław Prus, jeden z najwybitniejszych przedstawicieli polskiego pozytywizmu, w swojej powieści "Lalka" nie tylko dokonał realistycznego zapisu ówczesnej rzeczywistości społecznej, ale również włączył do narracji elementy humoru, by ostrzyć i wygładzać soczyste portrety swoich bohaterów oraz konflikty, które ich otaczają. Rola humoru w dziełach realistycznych nieraz sięga głębiej niż zwykła zabawa słowem czy sytuacją; służy on przede wszystkim refleksji nad realiami społecznymi.

"Pamiętniki starego subiekta", czyli fragmenty pamiętników subiekta Rzeckiego, dostarczają nie tylko nostalgicznych wspomnień, ale również są źródłem subtelnej ironii. Prus, poprzez narrację subiekta, snuje ironiczne komentarze na temat otaczającej go rzeczywistości, kierując krytykę w stronę różnych warstw społecznych.

Humor sytuacyjny pojawia się głównie w scenach życia codziennego, jak również w postaciach wyraźnie zarysowanych przez swoje zachowania czy dialogi. Szczególnie zapadające w pamięć są sceny z baronową Krzeszowską, uderzające w swym komizmie. Baronowa, pogrążona w swoich snobistycznych zapatrywaniach, stanowi obiekt drwin i humoru dla sąsiadów i czytelników.

Również postaci studentów w powieści są nosicielami humoru sytuacyjnego. Ich życie, pełne niespodziewanych zwrotów akcji i charakterystycznych dla młodości ekscesów, pokazuje lekkość i nonszalancję, jednakże nie brak im również głębszego sensu. Przykładem tego może być scena eksmisji studentów – groteskowa w swej formie, ale pokazująca trudny los ubogich warstw społecznych, dla których wynajem mieszkania jest poważnym problemem.

Humor w "Lalce" Prusa wypełnia istotną funkcję społeczną – niejednokrotnie staje się narzędziem, za pomocą którego autor komentuje ówczesną rzeczywistość, ukazując jej absurdy i niedoskonałości. Często pojawia się obok wątków tragicznych, co jeszcze bardziej podkreśla odczucie życiowego kontrastu.

Warto zauważyć, że humor to nie tylko lekkie i zabawne aspekty "Lalki", ale również instrument służący do ukazywania głębszych prawd o postaciach i społeczeństwie. Jest odskocznią dla bohaterów, ale także dla czytelników, którzy dzięki niemu mogą odetchnąć od powagi realistycznie przedstawionej codzienności.

Podsumowując, w powieści "Lalka" humor służy nie tylko rozśmieszeniu odbiorcy, ale przede wszystkim jest narzędziem krytyki społecznej, sposobem na wprowadzenie dystansu do rzeczywistości, oraz środkiem do zrozumienia głębszych prawd o postaciach i społeczeństwie, które autor przedstawia. Prus skutecznie wykorzystuje humor, by komentarz społeczny był nie tylko gorzkim obrazem, ale też inteligentną i wielowymiarową opowieścią o ludzkich postawach, która potrafi wzbudzić refleksję.