Człowiek wobec codzienności

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.02.2024 o 18:22

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 25.01.2024 o 7:10

Codzienność, z pozoru statyczna i niezmienna, stanowi dla człowieka źródło rozmaitych doświadczeń, refleksji oraz wyzwań. To, jak podmioty literackie radzą sobie z codziennością oraz w jaki sposób ją przeżywają, stanowi ważną płaszczyznę badawczą dla zrozumienia ich wnętrza oraz postaw życiowych.

Przyjrzyjmy się początkowo „Lalki” Bolesława Prusa, gdzie mieszczanin, Stanisław Wokulski, walczy z codziennością burżuazyjnej Warszawy drugiej połowy XIX wieku. Wokulski, człowiek sukcesu, ciężko pracujący na swój majątek, staje jednak w obliczu codziennego ostracyzmu ze strony wyższych sfer. Trafność obserwacji psychologicznych Prusa wyraża się w sposobie, w jaki bohater podchodzi do codzienności – jest to dla niego rodzaj pola bitwy, gdzie musi nieustannie walczyć o pozycję społeczną oraz miłość Izabeli Łęckiej, która zdaje się być idealizacją wszelkich jego pragnień. Codzienność Wokulskiego pełna jest napięć i konfliktów, nie tylko z otoczeniem, ale również wewnętrznych, co dowodzi, że dla człowieka ówczesnej epoki codzienność mogła być zarówno przekleństwem, jak i obszarem niekończącej się batalii.

Z kolei „Ferdydurke” Witolda Gombrowicza to przykład literatury, w której codzienność staje się przestrzenią absurdu, gry form i nieustannego kształtowania tożsamości. Główny bohater, Józio, zostaje wrzucony z powrotem do świata szkolnej codzienności, gdzie doświadcza groteskowych sytuacji wynikających z irracjonalnych norm społecznych i kulturowych. Codzienność w "Ferdydurke" jawi się jako obszar, w którym człowiek musi zmagać się z infantylizacją, która jest nie tylko zewnętrznym nakazem, ale i wewnętrzną pokusą. Gombrowicz podważa pozorną stabilność i rutynę codzienności, ukazując, że to w jej łonie formują się i deformują ludzkie indywidualności.

Odmienne doświadczenie codzienności przedstawił Władysław Reymont w „Chłopach”. Człowiek znajduje się w tym przypadku w ścisłej symbiozie z naturalnym cyklem roku i rytmem prac polowych. Codzienność bohaterów tej powieści to niekończąca się praca od świtu do zmierzchu, zbiory, sianokosy, orka. To zarówno rytm biologiczny, jak i kulturowy – obrzędy, święta, zwyczaje. Reymont ukazuje codzienność jako coś nieodłącznie związanego z ciężką pracą i prostotą życia wiejskiego, ale też jako źródło autentycznej wspólnoty i poczucia tożsamości.

Na koniec, wspomnieć należy o „Opowiadaniach bizarnych” Olgi Tokarczuk, które prezentują codzienność pod płaszczykiem niezwykłości i magii. Bohaterowie tych opowiadań doświadczają codziennego życia na granicy rzeczywistości i wyobraźni, gdzie każdy szczegół może przerodzić się w metaforyczny znak. Tokarczuk roztacza przed nami obraz codzienności jako tworzywa elastycznego i poddającego się różnorodnym interpretacjom, stawiając pytanie o prawdziwość i tożsamość wydarzeń, które wydają się zwykłe, ale w głębokości są zaskakująco niezwykłe.

Podsumowując, codzienność w literaturze polskiej jest przedstawiana w różnorodny sposób – od pola walki i napięć społecznych, przez przestrzeń groteski i absurdalnych gier form, po rytm życia zgodny z naturą oraz jako źródło tajemnicy i magii. Każdy z tych obrazów stanowi wezwanie dla człowieka, by w codzienności odnaleźć zarówno swoje miejsce, jak i przestrzeń dla własnego rozwoju i poszukiwania sensu.