Bohaterowie z awansu: Wokulski- „Lalka”, Judym- „Ludzie bezdomni”, Ziembiewicz - „Granica”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.01.2024 o 11:28

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 28.01.2024 o 16:09

W epoce pozytywizmu literatura pełniła rolę oświeceniowo-dydaktyczną, kierując się zasadami literatury tendencyjnej. Działała na rzecz transformacji społecznej, często za pomocą silnego przekazu o charakterze etycznym i społecznym. W powieściach pozytywistycznych ważną rolę odgrywały postacie o silnie zakorzenionych założeniach, które miały pomagać społeczeństwu w wyjściu z zastoju. Przemiany społeczne i obyczajowe pomiędzy 1848 a 1939 rokiem miały ogromny wpływ na ówczesną literaturę, która stała się areną dla postaci dążących do zmiany swojego miejsca w społeczeństwie.

Pod koniec XIX wieku, wraz z przemianami technologicznymi, ekonomicznymi i społecznymi, polskie społeczeństwo coraz wyraźniej zaznaczało potrzebę zmiany społecznej i znaczenia indywidualności. Zmiana podejścia widoczna była również w Młodej Polsce; od konkretnych celów, reprezentowanych przez pozytywizm, przejście do subtelniejszego wpływu z wykorzystaniem metafor i alegorii.

Stanisław Wokulski, główny bohater powieści "Lalka", jest wyrazistym przykładem dążącego do awansu społecznego. Jego droga do bogactwa jest trudna, ale Wokulski jest postacią zdeterminowaną, posiadającą wizje, które pragnie zrealizować. Boryka się także z konfliktem pomiędzy uczuciem do Izabeli Łęckiej a przekonaniem o konieczności pracy na rzecz szeroko rozumianego dobra wspólnego, co ostatecznie doprowadza go do tragicznego końca. Jego historia obfituje w psychologiczną głębię i dramatyzm, co widać w słowach: „Pracy, pracy, to najważniejsza rzecz w życiu; przez pracę zdobywa się fortunę, potęgę...".

Doktor Judym z powieści "Ludzie bezdomni" Stefan Żeromskiego również jest symbolem poświęcenia. Mimo lepszego wykształcenia i wyższej pozycji społecznej, Judym nieustannie szuka sposobów pomocy uboższym i zaangażowania się w życie społeczne. Jego konflikt wewnętrzny przejawia się w ciągłej próbie pogodzenia pragnień z rzeczywistością i zakwestionowaniem zasadności swojej pozycji społecznej w konfrontacji z niesprawiedliwością świata. Judym w obliczu miłości do Joasi Podborskiej ostatecznie poświęca własne ambicje, co zostało wyrażone w słowach: „Ja nie chcę dla siebie ani kariery, ani pieniędzy, ani pozycji – chcę tylko pracować”.

Postać Zenona Ziembiewicza, bohatera "Granicy" Zofii Nałkowskiej, jest wyrazem ewolucji bohatera literackiego w okresie międzywojennym. Ziembiewicz, pragnąc awansu społecznego, zdradza swoje zasady, borykając się z dualizmem postaci, co ukazuje jego pragnienie sukcesu w konfrontacji z moralnymi rozterkami. Dzięki awansowi społecznemu traci on pierwotne ideały, stając się symbolem wewnętrznych konfliktów, które Nałkowska podsumowuje słowami: „Granice naszego wkroczenia w życie wytyczają granice naszej świadomości i odwagi”.

Wszystkie te postacie łączy siła charakteru i determinacja do realizacji swoich wizji, co pozwala im na przełamywanie konserwatyzmu społecznego. Mimo odczuwanej alienacji, bohaterowie starają się budować własny system wartości i poświęcając się altruistycznym dążeniom. Jednak każdy z nich zmaga się też z powikłaniami wynikającymi z awansu klasowego.

Podsumowując, awans społeczny tych postaci wydaje się być drogą do alienacji, a ich dążenia do sukcesu często prowadzą ich do stanów duchowego bezdomności. Są to postacie, które ukazują uniwersalny problem jednostki będącej w konflikcie z rzeczywistością społeczną. Ich historie pozwalają na refleksję nad znaczeniem sukcesu i czyimś miejscem w świecie, a bohaterowie są przykładami tego, jak indywidualne dążenia mogą wpływać na życie i otoczenie, ale też wprowadzać w stan bezdomności w sensie emocjonalnym i moralnym.