Czym była kultura w różnych epokach dziejowych?

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 1.02.2024 o 9:44

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 1.02.2024 o 8:13

Kultura, będąc złożonym zjawiskiem obejmującym produkty działalności ludzkiej, może być rozumiana wielowymiarowo. Słownikowo oznacza wszelkie wartości, normy, symbole, które tworzą ludzkie społeczeństwo. Historia pokazuje, że w różnych okresach kultura przyjmowała rozmaite formy i pełniła różnorodne funkcje. W starożytnej Grecji ukształtował się jej klasyczny model, na który składały się dzieła architektoniczne jak Partenon, dynamiczny rozwój dramatu w teatrze Dionizosa, czy pogłębiona refleksja filozoficzna Platona i Arystotelesa. Kultura ta była wyrazem życia publicznego i demokracji oraz dążeń do harmonii i piękna.

Starożytny Rzym kontynuował tradycje greckie, poszerzając je o własne osiągnięcia w prawie, inżynierii i architekturze – jak chociażby monumentalne budowle: Koloseum czy akwedukty. Rzymianie stworzyli też trwały system prawny, który wpłynął na całą późniejszą kulturę europejską.

Średniowiecze to czas, kiedy kultura znalazła schronienie głównie w murach kościołów i klasztorów. Sztuka sakralna, architektura gotycka, jak katedra Notre-Dame w Paryżu, czy bogata ikonografia, to jedne z charakterystycznych elementów tego okresu. W dziedzinie duchowości dominowała scholastyka, reprezentowana przez myślicieli takich jak św. Tomasz z Akwinu, co było odzwierciedleniem dominującej roli religii.

Renesans wyznaczał powrót do antycznych ideałów piękna i harmonii. Wznowiono studia nad tekstami klasycznymi, a w sztuce pojawiły się nowe techniki, jak perspektywa, które rewolucjonizowały malarstwo i rzeźbę. Twórczość Leonarda da Vinci czy Rafaela to przykłady harmonijnego połączenia nauki, techniki oraz humanistycznej myśli renesansowej.

W późniejszych epokach, baroku, rokoko, aż po klasycyzm, kultura europejska przeszła przez fazy zdobyczy i przepychu, zwrotu ku intymności i subtelności, aż po poszukiwanie prostoty i uniwersalnego ładu. Dzieła Bacha, pałac wersalski czy budowle Palladia, symbolizują te przemiany.

Współczesność charakteryzuje się niespotykanym dotąd wpływem technologii i nauki na kulturę, tworząc zjawisko cyfryzacji i globalizacji, co znacznie przekształciło sposoby komunikacji i dostępu do dóbr kulturalnych. Internet stał się największą „biblioteką”, dostępną niemal natychmiastowo z każdego miejsca na świecie. Ewolucja kultury pokazuje jej zdolność do adaptacji i przejęcia elementów z różnych epok. Wystarczy wspomnieć wpływ greckiej filozofii, rzymskiego prawa czy renesansowego humanizmu na współczesność.

Analiza kultury w przechodzeniu przez różne epoki ukazuje, że choć formy jej wyrazu ulegają zmianie, są elementy stałe, takie jak potrzeba tworzenia, poszukiwania piękna, porządku czy wyrażania sacrum. Na tej płaszczyźnie stanowi ona swoisty most, łączący nasze dziedzictwo historyczne z rzeczywistością, której nieustannie brniemy naprzód.

Przyszłość kultury w zglobalizowanym świecie i epoce postprawdy jawi się jako pełna wyzwań, związanych z ochroną tożsamości kulturowej oraz jednocześnie otwartość na twórcze inspiracje, które przekraczają granice narodów i kontynentów. Żyjąc w czasach, gdy rzeczywistość zmienia się z dnia na dzień, warto pamiętać o korzeniach i wartościach kształtujących naszą współczesność, których źródła tkwią głęboko w przeszłych epokach kulturowych. To właśnie historia sztuki i kultury, jaką odnaleźć możemy w książkach takich jak "Historia sztuki w zarysie" K. Estreichera, pozwala nam zdać sobie sprawę z ciągłości i zmian, jakie kształtują naszą tożsamość kulturową.