Uległość wobec rzeczywistości czy wierność własnym ideałom? Rozważania o postawach bohaterów literackich wobec rzeczywistości

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 8.02.2024 o 17:32

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 8.02.2024 o 15:35

Wierność ideałom, które wyznacza sobie młody człowiek, to częsty motyw w literaturze, dający sposobność do refleksji nad ludzkimi dylematami i wyborami. W konfrontacji z często trudną rzeczywistością marzenia mogą zarówno dodawać sił, jak i prowadzić do rozczarowań. To, jak bohaterowie radzą sobie z przenikającym do ich życia brakiem idealizmu, może wiele powiedzieć o kondycji moralnej współczesnego społeczeństwa.

Analizując takie postawy, warto zwrócić uwagę na dwie wyraziste postaci literackie – Zenona Ziembiewicza z "Granicy" Zofii Nałkowskiej oraz Lorda Jima z dzieła Josepha Conrada.

Zenon Ziembiewicz w młodości kieruje się ambicją i dążeniem do osiągnięcia wyższego statusu społecznego. Będąc postacią wychowaną w niewielkim miasteczku, pragnie on osiągnąć sukces i zrobić karierę polityczną. Jego młodzieńcze idee spotykają się jednak z pierwszymi próbami rzeczywistości, głównie w sferze problemów materialnych. Ciężka sytuacja życiowa Ziembiewicza sprawia, że dzielny bohater przekształca się w człowieka pełnego kompromisów. Współpraca z "Niwą" staje się punktem zwrotnym w jego życiu, bohater rezygnuje z własnych idei w zamian za awans i społeczną pozycję. To utylitarystyczny pragmatyzm, który wydaje się dominować w jego podejściu do życia. Zenon Ziembiewicz w konfrontacji z polityczno-społeczną rzeczywistością wybiera uległość wobec niej, co niestety prowadzi do degradacji jego systemu wartości.

Tymczasem Lord Jim, bohater powieści Conrada, to człowiek o silnych przekonaniach i ideach, które formują się pod wpływem marzenia o bohaterstwie i honorze. Przeżywa on jednak dramat, kiedy w obliczu tragedii na statku "Patna" ujawnia się jego tchórzostwo. Ten moment staje się dla niego moralnym wyzwaniem, z którym będzie się zmagać przez resztę życia. Jim próbuje odkupić swoją winę i ponownie stanąć przed swoimi marzeniami, przenosząc się do Patusanu. Tam, starając się odzyskać honor, dochodzi do konfrontacji z własnymi wewnętrznymi demonami i przejawia heroizm, ukazując swoją moralną wobec nieuchronnych losów.

Stawiając obok siebie bohaterów tak różnych postaw, widoczne stają się różnice w pojmowaniu wartości i konsekwencjach ich realizacji. Lord Jim, mimo popełnionych błędów i wad, staje się bohaterem tragicznym, który nie ustaje w walce z własnymi słabościami. Ziembiewicz natomiast jest przykładem jednostki, która adaptuje się do wymogów otoczenia, poświęcając swoje marzenia na rzecz pragmatycznego wygody. Obu bohaterów ścieżki ewoluują wobec wyzwań stawianych przez życie, odzwierciedlając dylematy człowieka między wiernością sobie a presją rzeczywistości.

Istota ideałów młodzieńczych może być różnie postrzegana w zależności od życiowych doświadczeń. Dla jednych uległość wobec rzeczywistości staje się sposobem na osiągnięcie własnych celów, nawet kosztem wartości moralnych. Dla innych wierność sobie i własnym przekonaniom, nawet w obliczu porażki, wydaje się być czymś cenniejszym. Odpowiadając na pytanie o wartość wierności sobie, można dojść do wniosku, że zarówno jedna, jak i druga postawa niesie ze sobą swoje konsekwencje, zarówno pozytywne, jak i negatywne. Zatem wybór między nimi może być kwestią indywidualnej oceny i doświadczenia życiowego.

Podsumowując, bohaterowie literaccy stanowią wspaniałą okazję do przemyśleń nad ludzkimi dylematami. Zarówno Zenon Ziembiewicz, jak i Lord Jim prezentują różne drogi postępowania w obliczu wyzwań rzeczywistości. Ich wybory, niezależnie od moralnej oceny, mogą stanowić dla współczesnych czytelników nie tylko źródło inspiracji, ale również punkt wyjścia do autorefleksji nad własnymi życiowymi postawami i ideałami.