Jana Kochanowskiego polemika z filozofią stoicką

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 28.10.2023 o 13:50

W twórczości Jana Kochanowskiego możemy dostrzec wyraźne polemiki z filozofią stoicką, której idee były wówczas popularne w Europie. Kochanowski, będący jednym z najwybitniejszych poetów renesansowych, wyrażał swoje zdanie na temat stoicyzmu w różnych utworach, krytykując niektóre jego założenia.

Ważnym elementem filozofii stoickiej było przyjmowanie żalu i cierpienia bez wyraźnej reakcji emocjonalnej. Stoicyzm postulował wyzwolenie od emocji, utrzymanie wewnętrznej równowagi i niezależności od zewnętrznych okoliczności. Kochanowski, w swojej poezji, wyraźnie prezentuje swoje zdanie przeciwstawne temu poglądowi, ukazując siłę i wartość uczuć jako nieodłączną część ludzkiej natury.

W utworze "Treny", Kochanowski porusza tematykę śmierci, przeżycia żałoby i utraty. Przekazuje w nim przekonanie, iż żal i bolesne emocje są naturalną odpowiedzią na utratę bliskiej osoby. W poemacie tym poeta opisuje swoje osobiste doświadczenia dotyczące straty i wyraża emocje, które towarzyszą mu w trudnym procesie żałoby. Poprzez ukazanie swojej bolesnej żałoby w sposób szczery i otwarty, Kochanowski jasno wyraża sprzeciw wobec stoickiej zasady utrzymywania wewnętrznej obojętności.

Podobnie, w poematach miłosnych takich jak "Pieśń IX" czy "Pieśń XIV", Kochanowski kwestionuje stoicką postawę emocjonalnej obojętności i niewrażliwości. Opisuje w nich niezwykłe i silne uczucia miłosne, jakie towarzyszą człowiekowi w miłości i pragnienie bliskości drugiego człowieka. Poeta podkreśla jak ważne są dla nas emocje, jak głęboko oddziałują na nasze życie i sprawiają, że jest ono pełne sensu. W ten sposób Kochanowski przeciwstawia się poglądowi stoików, którzy dążyli do wyzwolenia się od emocji i ograniczenia ich wpływu na nasze życie.

Warto również wspomnieć o powieści "Odprawa posłów greckich", w której Kochanowski w widoczny sposób ironizuje nad stoickimi wartościami. Bohaterowie utworu przedstawieni są jako typowi stoicy, którzy wykazują obojętność wobec ważnych dla Niepodległej Rzeczypospolitej wydarzeń. Autor poprzez tę satyryczną postawę wyraża swoje stanowisko i sprzeciw wobec poglądów stoickich, krytykując teorię, która kwestionuje naszą zdolność do odczuwania i reagowania emocjonalnego na świecie zewnętrznym.

W swojej twórczości Jan Kochanowski nie ukrywa swojego sprzeciwu wobec filozofii stoickiej, którą uważał za niespójną z ludzką naturą. Poprzez podkreślanie roli emocji, uczuć i reakcji emocjonalnych na tragiczne wydarzenia czy miłosne doświadczenia, poeta daje wyraz swojemu przekonaniu, że to właśnie one czynią nas ludźmi. Jego polemika z stoicyzmem staje się nie tylko wyrazem indywidualnych przemyśleń, ale również głosem tych, którzy kwestionowali filozofię, która pozbawiała człowieka ludzkich odczuć i emocji.