Próba charakterystyki ideałów epoki: Średniowiecze

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.02.2024 o 16:00

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 10.02.2024 o 21:14

Średniowiecze, epoka odznaczająca się głęboką religijnością, feudalnymi strukturami społecznymi i specyficznym postrzeganiem świata, wydało wiele uniwersalnych ideałów, które do dziś stanowią kanon wartości. Johan Huizinga, patrząc wstecz, mówił o tęsknocie za piękniejszym światem, która jest nieodłączną częścią ludzkiego ducha; tęsknocie, która sprawia, że każda epoka szuka ideałów godnych naśladowania. W średniowieczu owe wzorce znajdowały wyraz w literaturze, sztuce, kulturze rycerskiej oraz w życiu codziennym ludzi.

W obrębie ideałów rycerskich szczególnie ważne miejsce zajmuje "Pieśń o Rolandzie", epos średniowieczny, który przedstawia heroiczny obraz głównego bohatera, symbolizującego honor i odwagę. Roland, walczący do ostatniego tchnienia w imię króla i ojczyzny, jest ucieleśnieniem germańskiego etosu, podczas gdy jego przyjaciel Oliwier odzwierciedla bardziej powściągliwy frankoński charakter. Wartości takie jak honor, odwaga, sprawiedliwość i gotowość do poświęceń stały się fundamentami ideału rycerskiego, kształtowanego poprzez specjalne wychowanie i nauczanie od najmłodszych lat.

Ideał władcy wywodził się z koncepcji monarchy, który łączy w sobie odwagę, dobrobyt swoich poddanych i siłę polityczną. Gall Anonim, w swej Kronice polskiej, portretuje Bolesława Chrobrego, pierwszego króla Polski, jako wzór takiego władcy. Jego przydomek, "Chrobry", niesie za sobą konotacje odwagi i wspaniałości. Autor kreśli subiektywny obraz króla, używając językowych środków, aby wyidealizować jego postać. "Pieśń o śmierci Bolesława" podkreśla wybitność monarchy i jego trwałą pamięć, stanowiąc jednocześnie część narodowej tożsamości.

Ideały świętości w średniowieczu były nierozerwalnie związane z religią i koncepcją ascezy. Święty Aleksy był przykładem ascety, który porzucając bogate życie, wybrał drogę cichego samodoskonalenia w imię wiary. W krytycznych uwagach Stanisława Grochowiaka znajdujemy jednakże dyskusję nad rosnącą odrazą do ciała i fizyczności charakterystyczną dla owej epoki. Alternatywą dla ascetycznego ideału świętości stał się św. Franciszek z Asyżu, odznaczający się altruizmem i głębokim kontaktem z przyrodą. Jego życie było świadectwem żywej wiary i charyzmatycznej miłości do Boga i bliźnich.

Ideał miłości dworskiej, jak w "Dziejach Tristiana i Izoldy", prezentował miłość pełną estetyki, czystości uczucia i platonicznego oddania, co kontrastowało z bardziej ziemskimi niekiedy relacjami miłosnymi ówczesnych ludzi. Ta szczególna wizja miłości kształtowała wyobraźnię ówczesnych i stanowiła ciekawy paralel do współczesnych wyobrażeń romantycznej miłości.

Przywołując ideały średniowiecza i ich zmiany na przestrzeni wieków warto zauważyć, że dziejowe przemiany wpłynęły na postrzeganie bohaterów i autorytetów, które ewoluowały od bogów do śmiertelników. Ideały ciągle wyznaczają wzorce zachowań, kształtują codzienne życie i wpływają na wybory moralne. W dzisiejszych realiach, w dobie mediów i kultury popularnej, wartościowe wzorce mogą być zagrożone przez powierzchowność i konsumpcjonizm, dlatego tak ważne jest podtrzymywanie wartości średniowiecznych ideałów.

Rozważając kwestie ideałów wszechczasów, trudno jest nie zgodzić się z refleksjami Johana Huizingi. Tęsknota za lepszym światem, za heroizmem, świętością i wyjątkową miłością, pozostaje w sercach wielu z nas. Rozważenie tej tęsknoty w kontekście aktualnych ideałów i próba ich realizacji w świecie, w którym żyjemy, zawsze będą wyzwaniem godnym podjęcia.