Różne obrazy miłości w dziełach literackich na przestrzeni wieków: „Miłują się nie czując cierpienia”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 12.02.2024 o 15:31

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 11.02.2024 o 11:02

Miłość jest jedną z najbardziej złożonych i emocjonalnie nasyconych tematów, które od wieków inspirują twórców literackich do refleksji i kreacji najróżniejszych dzieł. Nie ma chyba uczucia, które by było równie często obiektem zainteresowania poetów, pisarzy oraz dramaturgów. Wisława Szymborska w jednym ze swoich wierszy zawarła myśl, że miłość nie musi być związana z cierpieniem. Ale czy rzeczywiście historia literatury to potwierdza? Na tej podstawie możemy prześledzić różne oblicza miłości, od romantycznej idealizacji aż do destruktywnej obsesji, które zmieniały się wraz z upływem wieków oraz kontekstem społeczno-kulturowym.

Początek naszej podróży przez historię miłości zaczynamy w średniowieczu. Wtedy to miłość wydaje się być niemalże mistyczną siłą, zdolną do kreowania i niszczenia całych światów. Doskonałym przykładem jest legenda o Tristanie i Izoldzie, gdzie miłość jawi się jako coś, czemu bohaterowie są bezwolnie poddani. Symboliczny napój miłosny, który złączył ich uczucie, stał się przyczyną wielkich cierpień, a zarazem siłą tak potężną, że przełamał społeczne i moralne normy epoki.

Renesans wprowadził nowy wymiar miłości, łączący ją często z tragedią. Wypada sięgnąć po genialne dramaty Williama Szekspira, jak "Romeo i Julia" czy "Hamlet". Tu miłość jest potępiona przez okoliczności - rodzinną wrogość w przypadku Romea i Julii oraz polityczne intrygi w historii Hamleta i Ofelii. W renesansowych sonetach Petrarki znajdziemy z kolei miłość idealizowaną, ascetyczną, oczyszczoną z cielesności.

Kiedy przychodzi epoka oświecenia, miłość zyskuje nowy wymiar sentymentalny, jak w pieśni Franciszka Karpińskiego "Laura i Filon". Miłość w tym wykonaniu jest pełna wzruszeń i uczuć zewnętrznych, które niejako poprzez niewinną prostość - zbliżają ludzkie serca.

Przeskok w romantyzm ukazuje nam miłość w jej najbardziej burzliwych i dramatycznych odsłonach. "Cierpienia młodego Wertera" Goethego stanowią doskonałe przykłady tego, jak miłość może stać się centrum życia, determinując każdy wybór i prowadząc nawet do śmierci. W twórczości Mickiewicza, jak "Dziady" czy "Konrad Wallenrod", miłość ewoluuje – od tej tragicznej po poświęconą dla wyższych celów, aż po spokojną i pełną nadziei uczuciowość Tadeusza i Zosi w "Panu Tadeuszu".

O pominięciu epoki pozytywizmu należy wspomnieć, że to były czasy, w których literackie wyraz miłości ustępował miejsca problemom społecznym i zaangażowaniu w zmiany świata. Z kolei Młoda Polska to znowu zwrot ku eksploracji uczuciowej, oscylującej na granicy dekadentyzmu i nowych form artystycznej ekspresji.

W literaturze współczesnej miłość nie traci na znaczeniu, ale znów zmienia swoje oblicze. Staje się częścią dialogu z historią, kulturą i ewolucją społeczeństwa, pozostając przy tym niezmiennie głęboko ludzkim doświadczeniem. Wisława Szymborska, do której słów wstępu powracamy, pokazuje, że miłość może być pełna spokoju i wolności od cierpienia, aczkolwiek historia literatury zdaje się mówić, że z miłością często wiąże się także ból.

Podsumowując, w literaturze na przestrzeni wieków miłość przedstawiana była na tyle różnych sposobów, że trudno jednoznacznie stwierdzić, czy jest ona szczęściem, czy przekleństwem. Niemniej jest zjawiskiem uniwersalnym, przekraczającym epoki, społeczne konwencje i osobiste doświadczenia. Mimo wszystkich zmian pozostaje ona transcendentnym elementem, który zawsze będzie zajmował ważną rolę w życiu człowieka. Czy zatem można przyjąć, że miłość to uczucie transcendentne? Odpowiedzi na to pytanie może poszukiwać każdy z nas, również w kartach literatury.