Pisarze Młodej Polski wobec ludu: „Chłop potęgą jest i basta"

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 13.02.2024 o 11:54

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 12.02.2024 o 18:25

Od średniowiecza, chłopi stanowili w polskim społeczeństwie klasę marginalizowaną, wykorzystywaną do pracy na rzecz klas wyższych. Zmianę przyniosło zniesienie pańszczyzny, choć jej konsekwencje nie zawsze przekładały się na znaczną poprawę warunków życia chłopów. W takim kontekście literackiej uwagi dostępuje naród prosty w okresie Młodej Polski. Pisarze zwrócili uwagę na klasy niższe, pokazując ich trudne życie, ale jednocześnie związki chłopów z inteligencją i ich rolę w życiu społecznym i politycznym.

Jan Kasprowicz w cyklu sonetów "Z chałupy" ukazał naturalistyczny portret wsi i jej hierarchiczną strukturę. W jego poezji odnaleźć można realia wsi oraz wewnętrzne hierarchie, które niekiedy przechodzą w wyzysk. Ponadto poeta poruszył kwestię ograniczonego dostępu do edukacji wśród dzieci wiejskich. W cyklu "Księga ubogich", zainspirowanym filozofią św. Franciszka z Asyżu, dominują motywy pragnienia życia zgodnego z naturą, pokory i dążenia do harmonii z przyrodą.

Innym znaczącym przedstawicielem literatury o tematyce chłopskiej jest Władysław Reymont, autor epopei "Chłopi". W swoim dziele skrupulatnie odwzorował cykl życia społeczności wiejskiej, ukazując zarówno jej hierarchię społeczną, jak i naturalistyczne obrazowanie. W twórczości Reymonta gospodarz jawi się jako postać zmitologizowana, bywa przyrównywany do legendarnego Piasta, a jego związek z ziemią podkreśla wagę chłopstwa w życiu kraju.

Stanisław Wyspiański w dramacie "Wesele" przedstawił zderzenie inteligencji z chłopstwem. Pokazał spotkanie tych dwóch klas społecznych i wynikające z tego antagonizmy. W dramacie takie postacie jak Dziennikarz, Poeta czy inżynier ukazują współczesną inteligencję, która wyidealizowany obraz chłopstwa mierzy z trudną i niezbyt malowniczą rzeczywistością, co odbija się na możliwościach działania i osiągnięcia porozumienia niezbędnego w dążeniu do niepodległości.

Kultura Młodej Polski była także świadkiem zjawiska "chłopomanii". Powrót do natury traktowany był jako panaceum na kryzys kulturowy i przemiany społeczne. Nierzadko jednak takie zainteresowanie życiem chłopów miało powierzchowny charakter i skupiało się więcej na estetycznej fascynacji niż rzeczywistej chęci zmiany ich losu, co pociągało za sobą określone społeczne konsekwencje.

Rozwiązaniem problemów związanych z traktowaniem chłopów jako mitu mogła być krytyka społeczna, jaką przeprowadza Wyspiański w "Weselu". Z jednej strony rolnik jawi się jako symbol narodowej tożsamości i potęgi, a z drugiej - mitologizacja i dystans między klasami wykazują, iż inteligencja nie doceniałaby roli prostego ludu w dziejach narodu, co stało się przyczyną nieudanych zrywów narodowych.

Podsumowując, wpływ chłopstwa na literaturę i kulturę Młodej Polski był znaczący. Rolnik jako część narodowej tożsamości i czynnik potencjalnej drogi do wolności jest nie do przecenienia. Dziedzictwo Młodej Polski, choć wypełnione idealizowaniem i mityzowaniem, stanowi nieodłączną część portretu chłopstwa w polskim społeczeństwie. Kontynuacja wpływu tematyki chłopskiej w późniejszej literaturze świadczy o jej trwałym miejscu w polskiej kulturze, naucza współczesnego czytelnika refleksji nad przeszłością, a zarazem inspiruje do szukania dróg rozwoju i lepszego zrozumienia klas społecznych w Polsce.