Okres wileńsko– kowieński, czyli „nieromantyczna” twórczość Mickiewicza- podstawowe cechy i inspiracje

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 14.02.2024 o 20:51

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 14.02.2024 o 8:13

Adam Mickiewicz, postać niezwykle znacząca dla polskiej literatury, powszechnie kojarzony jest z romantyzmem – okresem, w którym osiągnął artystyczne dojrzałość i stworzył swoje najważniejsze dzieła. Jednakże, przed okresem romantycznym, twórczość Mickiewicza kształtowały inne nurty i inspiracje. Omówienie twórczości poety, która jest nazywana "nieromantyczną", pozostawiło po sobie trwały ślad w polskiej literaturze. Okres wileńsko-kowieński w biografii Mickiewicza, a w szczególności jego twórczości, charakteryzuje się silnym wpływem oświecenia, co przekłada się na zainteresowanie postacią Voltaire'a, podejście do historii i historiozofię, a także postępowe idee i działalność w ramach Towarzystwa Filomatów.

W swojej młodości Mickiewicz znalazł się pod wpływem filozofii oświeceniowej, co jest widoczne w jego przekładach dzieł Voltaire'a, takich jak "Mieszko, książę Nowogródka" czy "Pani Aniela". Przeplata w nich satyrę i dydaktyzm, a także nie ukrywa krytycznego stosunku do Kościoła i jego zachowawczej roli w ówczesnym społeczeństwie. Ujęcie Wolterowskie zaznaczyło się w ekspresyjności literackiej Mickiewicza, choć jego sceptycyzm poznawczy najdobitniej wyraził się w nieukończonym przekładzie "Dziewicy orleańskiej".

Oświeceniowe podejście Mickiewicza do historii uwidacznia się w wierszu "Do Joachima Lelewela", gdzie poeta kładł nacisk na poszukiwanie prawdy historycznej i sprzeciwiał się mitologizacji. W korespondencji z historykiem wyrażał podziw dla jego dążeń do poznania prawdy i traktował go jako mędrców i poszukiwacza prawdy. Historiozoficzne podejście w jego wczesnych dziełach ukazywało historię jako możliwość predykcji przyszłości i kierunek, w którym świat nieuchronnie zmierza.

W okresie wileńsko-kowieńskim poeta zwracał się również przeciwko despotyzmom, zarówno świeckim, jak i kościelnym, akcentując rewolucyjne zmaganie z niesprawiedliwością i opresją. Idee rewolucyjne i pragnienie wolności znalazły odbicie w poemacie "Kartofla. Poemko we czterech pieśniach", gdzie Mickiewicz przeciwstawia krwawą zemstę etosowi moralnego postępu. Poruszał również tematykę udziału ludu w rządach i progresywnych przemian w strukturach społecznych.

Zarówno osobiście, jak i twórczo, Mickiewicz był głęboko zaangażowany w działalność Towarzystwa Filomatów, grupy, która dążyła do podniesienia poziomu edukacji i promowania zasad obywatelskich. Szczególne znaczenie miała tu "Oda do młodości", stanowiąca wyraz idei filomatycznych i delikatne pochylenie się ku romantycznym ideałom. Również inne wiersze z tego okresu wykazywały stylistyczną różnorodność, opierając się na oświeceniowych wartościach i jednocześnie przejawiając romantyczne tendencje.

Przenosiny Mickiewicza do Kowna oraz oddalenie od Wilna poskutkowały zetknięciem z literaturą romantyczną, co zaznaczyło się wpływem twórczości Byrona, Goethego i Schillera. W jego poezji zaczął się kształtować nowy język literacki, przesiąknięty emocjami i indywidualizmem, co zapowiadało romantyczne podejście do twórczości.

Podsumowując, okres wczesnej twórczości Mickiewicza, choć określany jako "nieromantyczny", odegrał kluczową rolę w kształtowaniu poglądów poety. Te pierwsze dokonania były solidnie zakorzenione w ideach oświeceniowych, co ugruntowało fundament pod jego późniejszą romantyczną twórczość. Okres wileńsko-kowieński miał zatem nieoceniony wpływ na całość dzieła Mickiewicza, stanowiąc o jego artystycznej wielowymiarowości. Rozwój poetycki Mickiewicza był niepodważalnie procesem ewolucji, który przebiegał od racjonalizmu oświecenia do emocjonalnej głębi romantyzmu.