Dwa spojrzenia na literaturę - Sienkiewicz i Żeromski

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 30.10.2023 o 15:34

Literatura polska XIX i XX wieku zapisała się w historii jako okres ważnych i zróżnicowanych jak nigdy wcześniej. Dwaj wybitni polscy pisarze tego okresu, Henryk Sienkiewicz i Stefan Żeromski, reprezentują dwa zupełnie odmienne spojrzenia na twórczość literacką.

Henryk Sienkiewicz, uważany za mistrza powieści historycznej, skupiał się przede wszystkim na opisywaniu dziejów polskiego narodu. Jego trylogia "Ogniem i mieczem", "Potop" i "Pan Wołodyjowski" jest doskonałym przykładem tego podejścia. Sienkiewicz przez swoje powieści ukazywał waczniaki i heroizm naszych przodków, pełne pasji i niezwykłych przygód, co przyciągało czytelników. Jego rozbudowane opisy bitew i epickie sceny walk skłaniały do żywotnych porównań z dziejowymi epopejami. Sienkiewicz nawiązywał również do tradycji romantycznych, gdzie mocno podkreślano patriotyczne wartości i poświęcenie dla wspólnoty. Jednak nie można wykluczyć, że w swojej twórczości Sienkiewicz przedstawiał też stereotypowe obrazy bohaterów, co w przypadku postaci żydowskich, jak np. Zagłoba z "Pana Wołodyjowskiego", doprowadzało do pewnych kontrowersji. Wydaje się, że dla Sienkiewicza literatura była przede wszystkim medium przekazu historycznego oraz manifestu patriotycznego.

Natomiast twórczość Stefana Żeromskiego była bardziej skoncentrowana na analizie społeczno-psychologicznej i refleksji nad kondycją człowieka w świecie. Pisarz ten prezentował dwie strony medalu - złe i dobre, które tkwią w każdej jednostce. W swoich dziełach, takich jak "Syzyfowe prace", "Ludzie bezdomni" czy "Dzieje grzechu", Żeromski przedstawiał poprzez bohaterów losy zwykłych ludzi z marginesu społecznego. Jego teksty są często trudne i ponure, ukazujące bezsilność jednostki w obliczu niesprawiedliwości społecznej. Mimo to, Żeromski w swoich opowieściach dawał też swoim bohaterom szansę na odkupienie i odnalezienie prawdy. Jego spojrzenie na literaturę było bardziej introspektywne, skupiające się na analizie moralnej i etycznej. W ten sposób pisarz wydawał przekazuwać czytelnikowi, że literatura ma moc uświadamiania i zmieniania świata.

Można zauważyć, że Sienkiewicz i Żeromski, pomimo swoich różnic, mieli wiele wspólnego - obydwaj pisarze byli głęboko zainteresowani losem polskiego narodu. Sienkiewicz ukazywał chwałę i heroizm, tworząc emocjonujące opisy historycznych wydarzeń, podczas gdy Żeromski podjął próbę zrozumienia kondycji narodu pozbawionego swojej ojczyzny. Obydwaj autorzy, każdy na swój sposób, przyczynili się do rozwoju polskiej literatury, tworząc dzieła, które do dziś wzbudzają kontrowersje i zachwycają czytelników.

Podsumowując, Henryk Sienkiewicz i Stefan Żeromski, jako dwaj wybitni pisarze polskiego romantyzmu i pozytywizmu, reprezentują odmienne podejścia do literatury. Sienkiewicz skupiał się na ukazywaniu historii narodu, podczas gdy Żeromski analizował społeczeństwo i moralność jednostki. Obydwaj jednak zdają się być żywo zainteresowani tym, jak literatura może wpływać na społeczeństwo i przekazywać pewne wartości.