Bliżej szabli i kielicha, dalej od rozwagi

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 4.06.2024 o 18:07

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 4.06.2024 o 17:46

"Potop" to druga część trylogii autorstwa Henryka Sienkiewicza. Powieść ta, podobnie jak pozostałe dwie części trylogii - "Ogniem i mieczem" oraz "Pan Wołodyjowski" - jest utworem historycznym, który szczegółowo odzwierciedla wydarzenia z XVII wieku. Akcja dzieje się na tle Rzeczypospolitej szlacheckiej, przybliżając czytelnikowi życie i okoliczności, w jakich funkcjonowali ówcześni Polacy.

W powieści Sienkiewicza realizm przedstawionych zwyczajów, zachowań i poglądów postaci jest wyraźny. Rzeczpospolita była w tamtych czasach szeroko znana ze swej szlachty, która miała decydujący wpływ na losy kraju. Rola szlachty w ówczesnym społeczeństwie była nieoceniona - to oni mieli w swoich rękach los państwa.

Motyw "Bliżej szabli i kielicha, dalej od rozwagi" jest wyraźnie obecny w powieści "Potop". Sienkiewicz przedstawia bohaterów, których działania często oscylują między impulsywnością a rozwagą, wychowując swoich czytelników na wzorcach patriotycznych i moralnych. Warto przyjrzeć się kluczowym postaciom powieści, aby lepiej zrozumieć ten motyw.

Zacznijmy od postaci negatywnych, takich jak Janusz i Bogusław Radziwiłłowie. Janusz Radziwiłł, wojewoda wileński i hetman wielki litewski, zdradza Polskę, oddając się pod opiekę Szwedów. Jego decyzja o zdradzie i powstanie litewskie prowadzą do jego upadku. Janusz umiera w Kiejdanach, cierpiąc na astmę. Bogusław Radziwiłł, koniuszy Wielkiego Księstwa Litewskiego, również okazuje się zdrajcą. Jego zwlekanie i decyzja o wsparciu Szwedów są dowodami na brak rozwagi w jego działaniach. Bogusław jest jednak przebiegły - chroni się poprzez relacje z Oleńką, a później otrzymuje królewskie wybaczenie, co nie jest jednak wyraźnie uwypuklone w powieści.

Postać Onufrego Zagłoby to przykład, jak można balansować między impulsywnością a rozwagą w sposób humorystyczny i skuteczny. Zagłoba jest zabawny, inteligentny i pomysłowy. Jego fortele i gotowość do poświęceń dla ojczyzny sprawiają, że jest pozytywnie oceniany przez autora. Zagłoba często działa impulsywnie, ale jego doświadczenie i spryt pozwalają mu wyjść z opresji, co czyni go postacią rozpoznawalną i uwielbianą.

Pułkownik Jerzy Michał Wołodyjowski to wzór patriotyzmu i odwagi. Jego mistrzowskie umiejętności w szermierce i oddanie dla ojczyzny czynią go bohaterem. Wołodyjowski jest uznanym obrońcą Rzeczypospolitej, cenionym przez towarzyszy broni i króla Jana Kazimierza. Jego relacje z kompanami oraz honor, którym się kieruje, rozwijają go w oczach czytelnika jako postać wzorcową. Tragiczna śmierć w Kamieńcu Podolskim dopełnia jego obraz jako bohatera narodowego, oddanego sprawie do samego końca.

Aleksandra Billewiczówna, znana jako Oleńka, to postać kobieca, która wnosi do powieści wartości takie jak honor, patriotyzm i uczciwość. Jej relacja z Andrzejem Kmicicem, pełna miłości i emocjonalnych dylematów, wpływa znacząco na jego przemianę. Oleńka jest przykładem kobiety, która swoją moralną siłą i naciskiem na wartości przyczynia się do kształtowania charakteru głównego bohatera.

Najważniejszym bohaterem "Potopu" jest jednak Andrzej Kmicic. Na początku powieści jest impulsywnym hulaką, który działa bez większego zastanowienia. Jednak pod wpływem Oleńki oraz zdrady ze strony Radziwiłła, Kmicic przechodzi przemianę. Przyjmując nazwisko Babinicz, staje się bohaterem, obrońcą Jasnej Góry i wiernym sługą króla. Jego podróż od beztroskiego szlachcica do wzoru patriotyzmu i męstwa jest centralnym motywem powieści, ukazującym wartość przemiany i nawrócenia.

"Potop" to powieść pełna wzorów do naśladowania, w której bohaterowie balansują między impulsywnymi działaniami a rozwagą. Sienkiewicz, pisząc tę trylogię, miał na celu kształtowanie postaw patriotycznych i moralnych w obliczu historycznych wydarzeń. Autor pełnił rolę wychowawcy pokoleń, budując narodową tożsamość i przekazując wzorce, które miały inspirować młodych Polaków.

Podsumowując, motyw "Bliżej szabli i kielicha, dalej od rozwagi" jest silnie obecny w "Potopie". Bohaterowie balansują między impulsywnością a rozwagą, ukazując różne postawy i ich konsekwencje. Ich czyny, zarówno te dobre, jak i złe, niosą ze sobą lekcje dotyczące wartości patriotycznych i moralnych, które mają na celu kształtować życie każdego Polaka. Sienkiewicz, kreując swoje postacie, ukazuje, że nawet najwięksi hulaki mogą przejść przemianę i stać się wielkimi bohaterami, jeśli tylko znajdą w sobie pokłady prawdziwego patriotyzmu i odwagi.