Święci – filozofowie: św. Augustyn, św. Tomasz z Akwinu, św. Franciszek z Asyżu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 5.07.2024 o 15:04

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 5.07.2024 o 14:17

W ciągu ponad tysiąca lat średniowiecza myśl filozoficzna i teologiczna rozkwitła dzięki działaniu wybitnych jednostek, które poświęciły swoje życie na poszukiwanie prawdy i zrozumienie istoty Boga. Wśród nich szczególnie wyróżniają się trzy postaci: św. Augustyn, św. Tomasz z Akwinu i św. Franciszek z Asyżu. Każdy z nich w swoim unikalnym stylu przyczynił się do rozwoju myśli chrześcijańskiej, a ich nauki pozostają aktualne do dziś. W niniejszym wypracowaniu przyjrzymy się ich życiu, kontekstowi historycznemu, w którym działali, a także najważniejszym aspektom ich filozofii i teologii.

Św. Augustyn, którego pełne imię brzmi Aurelius Augustinus, urodził się w roku 354 w Tagaście, w Afryce Północnej, będącej wtedy częścią Imperium Rzymskiego. Żyjąc w okresie upadku zachodniego cesarstwa rzymskiego, jego działalność przypadła na czas wielkich zmian społecznych i politycznych. Augustyn, zanim przyjął chrześcijaństwo, studiował filozofię, co znacząco wpłynęło na jego późniejsze prace. Z jego dzieł wyłania się obraz człowieka, który zaczerpnął wiele z myśli platońskiej, adaptując ją do chrześcijańskiego światopoglądu.

Augustyn jest znany jako ojciec Kościoła i najwybitniejszy przedstawiciel patrystyki, czyli nurtu filozofii chrześcijańskiej związanego z Ojcamii Kościoła pierwszych wieków. Stworzył pierwszą spójną chrześcijańską doktrynę filozoficzną, która łączyła w sobie teocentryzm i cel życia człowieka jako dążenie do Boga. W swoim pojmowaniu poznania wyraźnie odróżniał poznanie zmysłowe od rozumowego, podkreślając rolę bożej łaski, która oświeca umysł człowieka, umożliwiając mu prawdziwe poznanie. Ta teoria iluminacji była jedną z kluczowych idei Augustyna.

Augustyn rozwinął również teorię predestynacji, zakładając, że Bóg z góry przeznacza niektórych ludzi do zbawienia. Jednocześnie jednak nie zanegował wolnej woli człowieka, co pozwalało na zachowanie równowagi między wszechmocą Boga a odpowiedzialnością człowieka za swoje czyny. Jego najwybitniejsze dzieła to "O państwie Bożym", gdzie analizował historię świata jako walkę między Państwem Bożym a Państwem Ziemskim, oraz "Wyznania", które stanowią introspekcyjną analizę jego życia i duchowości.

Kolejną wybitną postacią średniowiecznej filozofii jest Tomasz z Akwinu. Urodził się w zamku Roccasecca w Królestwie Neapolu w 1225 roku. W okresie życia Tomasza Europa przeżywała renesans XII wieku, odradzały się miasta i uniwersytety, a myśl filozoficzna była żywiołowo rozwijana przez wiele nowych szkół i kierunków.

Tomasz z Akwinu, znany również jako Doctor Angelicus, jest twórcą tomizmu – jednego z najważniejszych kierunków scholastyki. Scholastyka to metoda nauczania i filozofowania, która starała się łączyć wiarę z rozumem poprzez systematyczne badanie i dyskusję. Tomasz, opierając się na myśli Arystotelesa, stworzył podstawy dla nauki o bycie i istnieniu Boga. Jego pięć dowodów na istnienie Boga pozostaje fundamentem teologii scholastycznej. Przedstawił je jako: dowód z ruchu, dowód z niesamoistności świata, dowód z przypadkowości rzeczy, dowód z istnienia bytów o różnym stopniu doskonałości i dowód z powszechnej celowości przyrody.

Tomasz przedstawiał świat jako hierarchię bytów, gdzie każdy ma swoje określone miejsce i cel. Porządki te odzwierciedlają naturalną nierówność stanów w społeczeństwie, uznając ją jako część boskiego planu. Jego etyka koncentruje się na cnotach, które umożliwiają człowiekowi panowanie nad żądzami i osiągnięcie szczęścia wiedzie przez życie zgodne z rozumem.

Św. Franciszek z Asyżu, urodzony jako Giovanni Bernardone w 1181 roku we Włoszech, przyszedł na świat w rodzinie bogatego kupca. Jego młodość była pełna przygód i beztroski, a życie w dostatku nie skłaniało go do myślenia o sprawach duchowych. Przełom w jego życiu nastąpił po doświadczeniach wojennych i chorobie, które skłoniły go do refleksji nad sensem życia i nawrócenia.

Życie Franciszka uległo całkowitej przemianie – rozdając cały swój majątek biednym, postanowił żyć w ubóstwie i poświęcić się Bogu. Jego filozofia była prosta i pełna miłości do wszystkich stworzeń. Zafascynowany pięknem świata i jego harmonijnie działającymi mechanizmami, wyrażał tę miłość w "Pieśni słonecznej", gdzie wychwalał Stwórcę za wszystkie dzieła stworzenia.

Franciszek podróżował po Włoszech, głosząc kazania i nawołując do odnalezienia radości życia w bliskości z naturą i bogiem. Jego działalność zaowocowała powstaniem zakonu franciszkanów, którego zakon, żyjący w prostocie i ubóstwie, miał na celu naśladowanie Chrystusa i pomaganie tym, którzy są w potrzebie.

Choć każdy z tych świętych miał inne podejście do teologii i życia duchowego, ich wspólną cechą była głęboka wiara i pragnienie zbliżenia się do Boga. Św. Augustyn zrewolucjonizował filozofię chrześcijańską, wprowadzając do niej platoniczne idee i teorię predestynacji. Św. Tomasz z Akwinu stworzył syntetyczny system teologii scholastycznej oparty na arystotelizmie, wyznaczając nowe standardy myślenia o istnieniu Boga i porządku świata. Św. Franciszek z Asyżu pokazał, że prostota i miłość do stworzeń mogą być drogą do Boga, propagując życie w ubóstwie jako naśladowanie Chrystusa.

Postacie te, mimo że żyły w różnych okresach średniowiecza i miały różne podejścia do życia duchowego i filozofii, wywarły ogromny wpływ na rozwój chrześcijańskiej myśli teologicznej. Ich nauki przetrwały wieki, ciągle inspirując współczesnych filozofów i teologów. Dziedzictwo, które pozostawili po sobie, pomaga w zrozumieniu nie tylko średniowiecznej filozofii, ale także współczesnej duchowości i religijności. Każdy z tych świętych, poprzez swoje unikalne podejście do wiary, pokazuje, że dążenie do zrozumienia Boga i sensu życia jest wartością uniwersalną i ponadczasową.