Analiza problematyki wiersza: „Przesłanie pana Cogito”

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.03.2024 o 18:17

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 1.03.2024 o 17:08

Wiersz Zbigniewa Herberta „Przesłanie Pana Cogito” to swoiste wezwanie do ugruntowania się w hierarchii wartości oraz przypomnienie o niezłomności stawania w prawdzie, mimo wszelkich przeciwności. Analiza problematyki tego wiersza pozwala odbiorcy na głębsze zrozumienie nie tylko poezji Herberta, ale i całego kontekstu historycznego oraz moralnego, w którym powstawała.

Pochodzący z rodziny o patriotycznych tradycjach, Zbigniew Herbert świadomie kreował swą postawę w opozycji do realiów Polski Ludowej. Jego twórczość była pełna aluzji, metafor i sympatii do wszelkich form oporu przeciwko zewnętrznym narzuconym siłom, a "Przesłanie Pana Cogito" to wyraz jego poszukiwań moralności w otaczającym świecie.

Tytuł wiersza nawiązuje do postaci Pana Cogito, który jest swoistym odniesieniem do filozofii Kartezjusza oraz do idei egzystencjalnego poszukiwania sensu. Postać ta staje się alter ego Herberta, który, podobnie jak Kartezjusza, pragnie szukać prawdy o otaczającym go świecie i człowieku. W wierszu znalazł się także symbol "złotego runa nicości", który można interpretować jako cel wewnętrzny, osobisty hedonizm, będący pustką i nicością w realiach autorytarnego systemu.

Herbert, przez swój wiersz, wytycza szereg wytycznych dla człowieka, w które powinien się on ubrać jak w zbroję. Podkreśla konieczność wytworzenia własnej hierarchii wartości i zachowania wierności przyjętym zasadom, które stają się formą walki z systemem, ale przede wszystkim z własnymi słabościami. Postawa etyczna wobec przeciwności losu, prawda i piękno, odrzucenie niesprawiedliwości i kłamstwa to wartości, które niosą dla niego najwyższą wagę.

W wierszu pojawiają się też momenty, które ukazują bolesne dylematy moralne jednostki. Samotność i strach są porcją doświadczeń współczesnego człowieka, a inspiracje historyczne i mityczne (jak postacie Gilgamesza czy Rolanda) stanowią tu źródło siły. Herbert podaje przykłady wielkich postaci z polskiej historii, które mogą być wzorem do naśladowania.

Bohater poetycki odmierza skalę heroizmu nie tylko poprzez zewnętrzne czyny, ale przede wszystkim przez siłę moralną, polegającą na nieuleganiu presji oraz pogardzie dla zdrajców i tchórzy. W jego poezji wyraźna jest konieczność ofiarowania siebie, ale przy jednoczesnym zachowaniu moralnego prawa do litości – za krzywdy wyrządzone zarówno nam, jak i innym.

Herbert wysyła przekaz, że walczyć warto, ale z należytą świadomością zła, które otacza człowieka. Wiersz „Przesłanie Pana Cogito” nabiera znaczenia szczególnego dla współczesnego odbiorcy, ponieważ stanowi przypomnienie, że zło i zniewolenie mogą być przeciwdziałanie tylko poprzez silne zakorzenienie w wartościach, które uznajemy za ważne indywidualnie i zbiorowo.

Odniesienia do literatury światowej i polskiej, a także postacie historyczne stanowią symbole walki o wartości, które inspirują Herberta i które mają stać się inspiracją dla czytelników. Analizując język i stylistykę wiersza, badać można użycie ironii oraz dystansu poety, a także metafor, które służą przekazaniu idei. Kontrast między językiem poetyckim a językiem ideologicznym wyraża walkę o prawdę w świecie zakłamania.

Podsumowując, „Przesłanie Pana Cogito” Zbigniewa Herberta to wiersz o silnym przekazie, wyrażającym pragnienie żywienia prawdy, piękna i etycznej postawy życiowej. Jest to utwór aktualny dla każdego pokolenia, przypominający, że prawdziwa wartość człowieka mierzy się nie tylko jego działaniami, ale także niezłomnością charakteru i trwałością przekonań.