„Wysokie drzewa” L. Staffa – analiza wiersza.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.06.2024 o 18:51

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 24.06.2024 o 18:18

Leopold Staff, jeden z najważniejszych polskich poetów modernizmu i dwudziestolecia międzywojennego, zasłynął dzięki swojej twórczości pełnej refleksji nad naturą, życiem i estetyką. Wiersz „Wysokie drzewa” to jedno z jego bardziej rozpoznawalnych dzieł, które oddaje hołd pięknu przyrody i jej głębokiemu wpływowi na ludzką duszę. Niniejsza analiza ma na celu ukazanie charakterystycznych cech wiersza, zbadanie zastosowanych środków stylistycznych oraz interpretację głównych motywów i symboli obecnych w utworze.

Forma i budowa wiersza

Budowa pierścieniowa wiersza, czyli powtórzenie retorycznego wykrzyknienia "O, cóż jest piękniejszego niż wysokie drzewa?" na początku i końcu wiersza, wzmacnia uczucie zachwytu i refleksji nad pięknem przyrody. Zakończenie wiersza powrotem do początkowego pytania tworzy kompozycję zamkniętą, co podkreśla główną myśl wiersza – wieczny podziw dla natury.

Środki stylistyczne

Epitet:

Epitet to jedno z najczęściej używanych narzędzi w poezji Staffa, które nadaje wierszowi barw i emocji. Wyjątkowe epitety, takie jak "pawich barw", "bezwietrzu sennym", wzbogacają obrazowanie i podniosłość wiersza. "Pawich barw" przywołuje na myśl oszałamiającą kolorystykę, która potęguje wrażenie piękna i niezwykłości przyrody. Z kolei epitet "bezwietrz senny" tworzy spokojną, niemal oniryczną atmosferę, w której czas zdaje się stać w miejscu.

Synestezja:

Wprowadzenie połączeń zmysłowych, takich jak "zapach wody, zielony w cieniu, złoty w słońcu" oraz "strzyga cisze", pozwala odbiorcy na bardziej intensywne doznanie wiersza. Synestezja, łącząc różne zmysły, tworzy bardziej kompletne doświadczenie i pozwala na głębsze zanurzenie się w opisywanym świecie. "Zielony w cieniu, złoty w słońcu" nie tylko opisuje specyficzny stan rzeczy, ale też tworzy wrażenie harmonii w naturze.

Oniryzmy:

Oniryczne elementy, takie jak "zapada w krąg głusza", wprowadzają ulotność i mistycyzm do utworu, wzmacniając jego nastrojowość. "Głusza" sugeruje ciszę i spokój, które skłaniają do refleksji i kontemplacji, przenosząc czytelnika w inny, bardziej refleksyjny wymiar.

Metaforyka wiersza

Drzewa jako rzeźba:

Wersy "W brązie zachodu kute wieczornym promieniem" zestawiają drzewa z rzeźbą antyczną, co oddaje uznanie dla natury jako arcydzieła. Porównanie wieczornych promieni do "brązu zachodu" tworzy obraz majestatycznych, niemal sakralnych drzew, zanurzonych w złotym świetle kończącego się dnia.

Drzewa nad wodą jako kolumnady:

Wiersz wprowadza obraz „Nad wodą, co się pawich barw blaskiem rozlewa, / Pogłębiona odbitych konarów sklepieniem", który przywodzi na myśl antyczne kolumnady. Taka metafora wzmacnia wrażenie harmonii i piękna, porównując naturalny krajobraz do doskonałości architektury antycznej. Odbicia drzew w wodzie tworzą wizję sklepienia, co podkreśla majestatyczny charakter opisywanej sceny.

Znaczenie drzew w kontekście ludzkiej egzystencji

Symbolika drzew:

Drzewa symbolizują siłę, życie, trwałość i zakorzenienie. Są ucieleśnieniem naturalnej doskonałości i mądrości, które wiążą się z doświadczeniem i stabilnością. Wysokie drzewa, dzięki swoim rozmiarom, skłaniają do marzeń i refleksji nad życiem, przypominając o stałości i niewzruszoności natury.

Więź człowieka z naturą:

Wiersz sugeruje, że kontemplacja natury prowadzi do wzbogacenia duchowego i moralnego człowieka. Drzewa, jako symbole, stają się medium, przez które człowiek może dostrzec piękno i doskonałość świata, a przy tym odnaleźć spokój i wewnętrzną równowagę. Przyroda jawi się jako źródło wartości estetycznych i duchowych, co jest istotne w kontekście filozoficznych refleksji poety nad egzystencją.

Wnioski

Wartość klasycyzmu w poezji Staffa, odwołania do antyku i synteza sztuk, tworzą utwór, który mimo upływu lat nadal zachwyca i porusza. Leopold Staff, jako klasyk w każdej epoce, w „Wysokich drzewach” prezentuje wizję natury jako artystycznego arcydzieła, co świadczy o jego trwałej literackiej wartości.

Bibliografia

Źródła dodatkowe: - Teksty krytyczne na temat symboliki drzew w literaturze. - Porównanie z innymi utworami poety, umieszczającymi naturę w centrum zainteresowania.