Współistnienie światów realistycznego i fantastycznego oraz postaci w "Mistrzu i Małgorzacie" Bułhakowa

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.03.2024 o 10:43

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 15.03.2024 o 9:57

„Mistrz i Małgorzata” Michaiła Bułhakowa to jedno z najważniejszych dzieł literatury światowej XX wieku, które zręcznie łączy w sobie elementy realistyczne i fantastyczne. Powieść ta, pisana w okresie stalinowskiego terroru, ukazuje Moskwę lat trzydziestych XX wieku – miasto pełne biurokracji, hipokryzji i strachu. Jednocześnie Bułhakow wprowadza do tej rzeczywistości postacie fantastyczne, takie jak Szatan wcielony w Wolanda, jego ekscentrycznych pomocników, a także Jezusa Chrystusa i Poncjusza Piłata. W ten sposób powieść ukazuje zderzenie dwóch światów, realistycznego i fantastycznego, które z pozoru wydają się zupełnie odmienne, lecz w rzeczywistości wzajemnie na siebie oddziałują i uzupełniają.

Świat realistyczny w „Mistrzu i Małgorzacie” przedstawiony jest jako Moskwa zjej mieszkańcami, ich codziennymi problemami, biurokracją i politycznymi represjami. Jest to świat, w którym ludzie żyją w ciągłym strachu przed aresztowaniem, są ostrożni w wyrażaniu opinii i mocno zakorzenieni w swojej codzienności. Postacie takie jak Berlioz czy Iwan Ponyriow (Bezdomny) początkowo reprezentują ten realistyczny wymiar. Są to postacie sceptyczne, racjonalne, które nie chcą uwierzyć w istnienie innego, fantastycznego świata.

W centrum fantastycznego wymiaru "Mistrza i Małgorzaty" znajduje się postać samego Wolanda – tajemniczego maga i satanisty, który wraz ze swoją świtą przybywa do Moskwy, aby zdemaskować hipokryzję i obłudę jej mieszkańców. Jego obecność i działania nie poddają się realistycznej logice; otwiera on przed mieszkańcami Moskwy drzwi do innego, niewidzialnego dotąd świata, pełnego magii, iluzji i niezwykłych zjawisk, zaś jego obecność burzy ustalony porządek i rutynę miasta.

Znaczący jest sposób, w jaki Bułhakow splata ze sobą oba światy. Rozdziały, w których przeważa realizm, przeplatane są epizodami, gdzie dominuje magia i fantastyczność. Historia Mistrza – pisarza, który napisał wielkie dzieło o Poncjuszu Piłacie oraz jego życie z Małgorzatą, również łączy w sobie rzeczywistość i fantastykę. Ich miłość, choć zakorzeniona w realnych uczuciach, zostaje wciągnięta do świata magii i w ten sposób otrzymuje szansę na wieczność.

Interesujące jest również, jak Bułhakow przedstawia postacie fantastyczne, które, mimo swojego nadprzyrodzonego pochodzenia, wykazują ludzkie cechy: pragnienia, pasje, niekiedy nawet słabości, co czyni je bliskimi czytelnikowi i umożliwia identyfikację. Książka ta ukazuje, że światy realistyczny i fantastyczny nie są od siebie odizolowane, ale wzajemnie na siebie wpływają, co jest widoczne w końcowych scenach powieści, gdy rzeczywistość i fantastyka splatają się, oferując postaciom możliwość ucieczki od stalinowskiego terroru do świata, w którym panują inne prawa.

"Mistrz i Małgorzata" to dzieło, w którym światy realistyczny i fantastyczny nie tylko współistnieją, ale także wzajemnie się przenikają i kształtują, tworząc unikalny, wielowarstwowy obraz życia. Bułhakow w swojej powieści wyraźnie pokazuje, że granice między rzeczywistością a fantastyczną fikcją są płynne, a interakcje między tymi dwoma sferami mogą prowadzić do głębokich przemian, zarówno osobistych, jak i społecznych.