Rola postaci fantastycznych i zjawisk nadprzyrodzonych w utworze literackim.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 25.11.2024 o 16:02

Rodzaj zadania: Wypracowanie

Dodane: 24.11.2024 o 18:23

W literaturze postacie fantastyczne i zjawiska nadprzyrodzone odgrywają niezwykle ważną rolę, wpływając na rozwój fabuły, kształtowanie bohaterów oraz wyjawianie różnorodnych aspektów ludzkiej natury. W tragedii „Makbet” Williama Szekspira te elementy nie tylko budują atmosferę tajemnicy i grozy, lecz także pokazują wpływ przeznaczenia oraz ambicji na ludzkie życie. Również w kontekście innych dzieł literackich, takich jak „Balladyna” Juliusza Słowackiego, można zauważyć, jak fantastyczne postacie i zjawiska nadprzyrodzone pełnią funkcję motoryczną dla rozwoju wydarzeń i stanowią moralne przesłanie.

W „Makbecie” Szekspira wiedźmy pełnią kluczową rolę, wprowadzając do utworu elementy fantastyczne. To ich przepowiednie zapalają w Makbecie iskierkę nieokiełznanej ambicji, popychając go ku serii tragicznych wydarzeń. Wiedźmy, będące symbolem złowrogiego przeznaczenia, sugerują, że los człowieka może być kontrolowany przez siły poza jego zrozumieniem. Mimo ich niejasnych i tajemniczych słów, przepowiednie skutecznie wzbudzają w Makbecie żądzę władzy, prowadząc do jego upadku moralnego. W tym kontekście, postacie fantastyczne działają jako katalizatory, przyspieszające destrukcję głównego bohatera.

Duch Banka, kolejny element nadprzyrodzony w dramacie Szekspira, robi silne wrażenie jako uosobienie wyrzutów sumienia i lęków Makbeta. Jego obecność na uczcie symbolizuje wewnętrzne zmagania króla, który, mimo osiągnięcia władzy, nie może zaznać spokoju. Duch stanowi żywe przypomnienie o zbrodniach, za które Makbet musi odpowiedzieć, podkreślając, że każdy czyn niesie za sobą konsekwencje, nieuchronnie doganiające sprawcę. Oznacza to, że postacie nadprzyrodzone w „Makbecie” nie tylko tworzą napięcie, lecz również odbijają psychologiczne zmagania bohatera.

Podobny motyw pojawia się w „Balladynie” Słowackiego, gdzie postać Goplany – nimfy wodnej – odgrywa istotną rolę. Goplana, z doświadczającą miłością do Grabka, wpływa na ludzkie losy, wywołując splot dramatycznych wydarzeń. Chociaż działa z miłosnych pobudek, jej ingerencje inicjują lawinę zdarzeń prowadzących do moralnego upadku Balladyny. Podobnie jak wiedźmy w „Makbecie”, Goplana jest zewnętrzną siłą kształtującą ludzkie działania, ujawniając tym samym kruchość moralności i łatwość poddawania się pokusom.

Podobne wątki znaleźć możemy także w filmie "Czarownica" (ang. "Maleficent"), gdzie tytułowa bohaterka, początkowo przedstawiana jako złowroga postać, uosabia skomplikowane relacje między dobrem i złem, pokazując, jak źródła naszych działań mogą być rozpoznawane w osobistych ranach i wewnętrznych konfliktach. Maleficent, będąca istotą magiczną, ingeruje w losy ludzi, jednak w przeciwieństwie do wiedźm z „Makbeta” czy Goplany z „Balladyny”, jej historia ukazuje przemianę i narastającą empatię, co sugeruje, że nadprzyrodzone siły mogą nie tylko niszczyć, ale i stanowić początek odkupienia.

Fantastyka w „Makbecie” i „Balladynie” pełni również krytyczną funkcję wobec ambicji i żądzy władzy. Destrukcyjne skutki ambicji w „Makbecie” obrazowane są przez rosnące poczucie winy i niepewność protagonisty. Pod wpływem przepowiedni wiedźm Makbet decyduje się na zbrodnię, która, mimo chwilowego sukcesu, prowadzi go do szaleństwa i upadku. W „Balladynie”, mechanizm jest podobny – dążenie do władzy wpycha Balladynę na ścieżkę zbrodni, która w końcu staje się jej zgubą. W obu przypadkach postacie i zjawiska nadprzyrodzone są odbiciem, że ambicje ludzkie często pojawiają się z negatywnymi konsekwencjami.

Dodatkowo, motywy nadprzyrodzone w tych dziełach pełnią rolę moralnego zwierciadła przypominającego o niezawodności kary za złe uczynki. W „Makbecie”, duch Banka to stały sygnał, że zbrodnie Makbeta nie pozostaną bez odpowiedzi. W „Balladynie”, niejasne siły nadprzyrodzone przypominają bohaterce o zbliżającym się zderzeniu z prawdą i karą. Fantastyka w obu utworach jest więc nośnikiem głębszego przesłania o moralnym porządku świata, który nie pozwala, by łamanie zasad obywało się bez konsekwencji.

Podsumowując, postacie fantastyczne i zjawiska nadprzyrodzone pełnią w literaturze wiele funkcji, począwszy od napędzania fabuły, po rolę moralnego zwierciadła. W „Makbecie” Szekspira, „Balladynie” Słowackiego, a także w filmie „Czarownica”, ukazują wpływ przeznaczenia i ludzkich ambicji na los jednostki, oraz podkreślają konsekwencje moralnych decyzji. Fantastyka, choć pełna tajemnicy i grozy, służy zatem jako przekaźnik głębszych refleksji nad naturą ludzkich wyborów i ich skutkami.