„Prośba o piosenkę” Juliana Tuwima – interpretacja i analiza utworu

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 29.04.2024 o 10:13

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 27.04.2024 o 17:50

Utwór Juliana Tuwima „Prośba o piosenkę” pochodzi z tomiku "Słowa we krwi" wydanego w 1936 roku, w okresie silnych przemian społeczno-politycznych w Polsce i Europie. W tym czasie kształtowała się nowa świadomość społeczna poety, co odbiło się w treści i formie jego poezji. Tuwim, znany wcześniej z liryzmu i przynależności do grupy poetyckiej Skamander, zaczął angażować się w problemy społeczne i polityczne, odchodząc od tematyki głównie estetyzującej.

Wiersz „Prośba o piosenkę” stanowi zwrot ku zaangażowanej poezji, w której autor domaga się od Boga natchnienia do stworzenia utworu, który byłby zarówno orężem w walce o sprawiedliwość, jak i delegatem głębokiego buntu wobec niesprawiedliwości i ucisku. Struktura utworu obejmuje podział na strofy, regularne metrum i rymy, co dodaje siły przekazowi oraz podkreśla emocjonalny i rytmiczny rygor wypowiedzi poety. Julian Tuwim używa w wierszu języka silnie obrazowego – odwołuje się do brutalnego dialogu z Bogiem, używając epitety „brudną koszulą” czy „sześciostrzałowej piosenki”, co ma na celu podkreślenie dramatyzmu i desperacji sytuacji.

Analizując stylistykę, można zauważyć, iż poeta wykorzystuje liczne metafory i symbole, jak np. „serce biło gniewem oceanów” czy „wichurą krwi uderzał”, co ilustruje intensywność i pasję, z jaką autor się wypowiada. Apostrofa do Boga w wersie „Jeżelim, Stwórco, posiadł Słowo…” stanowi kluczowy moment, wyrażający zarówno wątpliwość, jak i determinację. Użycie języka potocznego oraz brutalizmów, jak „prosto w łeb dostali”, służy zobrazowaniu bezpośredniości i surowości przekazu, co jest charakterystyczne dla poezji zaangażowanej.

Motyw prośby o inspirację odnosi się nie tylko do potrzeby artystycznej ekspresji, ale również symbolizuje pragnienie realnej zmiany społecznej. Tuwim odrzuca tu formę hymnów, które wydają się niewystarczające do opisywania rzeczywistości, jaką poeta chce zmienić. Zamiast tego poszukuje słów, które będą miały moc przemiany i działania.

Poezja w „Prośbie o piosenkę” nabiera charakteru broni – jest „pistoletem” i „błyskiem ostrej stali”, co metaforycznie oddaje przekonanie poety o jej sile i potencjale wywoływania zmian. Wizja poezji jako narzędzia walki przeciwko niesprawiedliwości jest tu wyraźnie zaznaczona i stanowi o sile zaangażowania poetyckiego Tuwima.

W kontekście współczesnym, przesłanie Tuwima pozostaje aktualne, zwłaszcza wobec globalnych ruchów społecznych i zaangażowanej literatury. Znaczenie poezji w dyskursie publicznym od czasów Tuwima do dzisiaj nie zmniejszyło się, a jego wiersze inspirują do refleksji nad rolą sztuki i poetów w świecie, gdzie realia społeczno-polityczne są w ciągłej zmianie.

Podsumowując, „Prośba o piosenkę” Juliana Tuwima to utwór o głębokim znaczeniu społecznym i artystycznym, który ukazuje poezję jako formę aktywizmu i świadomego wpływu na rzeczywistość. Analiza i interpretacja tego dzieła umożliwia zrozumienie, jak wielką siłą może być słowo pisane w kontekście walki o lepszy świat.