"Opowieść małżonki świętego Aleksego" - interpretacja
Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 20.06.2024 o 9:21
Rodzaj zadania: Analiza
Dodane: 19.06.2024 o 8:08
Streszczenie:
Kazimiera Iłłakowiczówna to poetka związana z dwudziestolecie międzywojennym, jej wiersz "Opowieść małżonki świętego Aleksego" ukazuje cierpienie i tęsknotę porzuconej żony świętego. ?
Kazimiera Iłłakowiczówna to jedna z wybitnych postaci polskiej literatury XX wieku. Urodzona w 1892 roku w Wilnie, a zmarła w 1983 roku w Poznaniu, była poetką związana ze środowiskiem literackim dwudziestolecia międzywojennego. Pracowała jako osobista sekretarka marszałka Józefa Piłsudskiego, co świadczyło o jej niezależności i aktywności zawodowej. W swoich utworach ukazywała zarówno osobiste doświadczenia, jak i refleksje nad uniwersalnymi tematami. Jednym z takich dzieł jest wiersz „Opowieść małżonki świętego Aleksego”, który pochodzi z tomu „Opowieści o moskiewskim męczeństwie. Złoty wianek” wydanego w 1927 roku. Utwór ten odwołuje się do średniowiecznej hagiografii św. Aleksego, lecz przedstawionej z perspektywy jego żony.
Liryka bezpośrednia i liryka roli
"Opowieść małżonki świętego Aleksego" to monolog porzuconej małżonki świętego Aleksego. Podmiotem lirycznym jest jego żona, która wypowiada się w pierwszej osobie liczby pojedynczej. Dzięki tej formie narracji utwór nabiera osobistego i intymnego charakteru, ukazując głębokie emocje i bolesne doświadczenia bohaterki. Liryka bezpośrednia w tym przypadku pozwala czytelnikowi wniknąć w świat wewnętrzny żony Aleksego i zrozumieć jej głębokie uczucia, od rozpaczy po miłość i przebaczenie. Narracja w monologu oddaje stan emocjonalny małżonki, co sprawia, że jej ból i cierpienie stają się namacalnie odczuwalne.Budowa wiersza
Wiersz zbudowany jest z kilkunastu tercyn, czyli strof składających się z trzech wersów. Choć wersy te mają nieregularną długość, to ich regularne grupowanie w tercynach nadaje utworowi pewną organiczną strukturę. Układ rymów jest nieregularny, co podkreśla emocjonalny chaos i niestabilność życia małżonki Aleksego. Wprowadzanie nieregularności do rymów i długości wersów może być interpretowane jako sposób na oddanie wewnętrznego zamętu i rozpaczy podmiotu lirycznego, który nie może znaleźć stabilizacji ani w swoim życiu, ani w przeżyciach.Środki stylistyczne
Kazimiera Iłłakowiczówna wykorzystuje wiele środków stylistycznych, aby wzbogacić swój wiersz i nadać mu głębszego znaczenia oraz emocjonalnej intensywności. Przyjrzyjmy się niektórym z nich:Epitety: Przykłady takie jak „młoda”, „piękna”, „pachnąca”, „święty” czy „plugawe” pomagają nakreślić szczegółowy obraz wydarzeń i osób. Epitety te nie tylko wyrażają cechy zewnętrzne, ale także emocjonalny stan bohaterów. „Pachnąca”, opisując żonę, podkreśla jej młodość i świeżość, które kontrastują z „plugawe” otoczenie, w którym przyszło jej żyć po odejściu męża.
Powtórzenia: Wezwanie „O Aleksy” na końcu każdej strofy działa jako epifora i apostrofa, podkreślając adresata i emocje podmiotu lirycznego. Powtarzalność tego zawołania przypomina modlitwę lub lament, co intensyfikuje uczucie tęsknoty i rozpaczy.
Wyliczenia: Frazy takie jak „młoda, piękna, pachnąca” wzmacniają odbiór opisywanych sytuacji, dodając im bardziej namacalny i realistyczny charakter. Wyliczenia te podkreślają także zmarnowanie licznych okazji i potencjałów przez decyzję Aleksego.
Metafory: Wyrażenia takie jak „Ruszyły zewsząd procesje z lasem gromnic i feretronów” kreują poetycki klimat utworu i wzbogacają jego warstwę ilustracyjną. Tworząc silne obrazy wizualne, metafory ułatwiają czytelnikowi zanurzenie się w atmosferze średniowiecznego życia.
Anafora: Powtarzający się na początku wersu spójnik „i” wprowadza dynamikę do tekstu, dodając mu rytmu. Anafora może również podkreślać monotonię i powtarzalność życia małżonki Aleksego, które jest cyklem nieustannego oczekiwania.
Archaizmy: Używanie słów takich jak „lica”, „oblubienica” czy „zachorzał” nadaje wierszowi stylizację na średniowieczną hagiografię, co zwiększa autentyczność narracji i pomaga czytelnikowi w lepszym zrozumieniu kontekstu historycznego.
Wielokropki: Służą do wybijania z regularnego rytmu i zatrzymania czytelnika na dłużej przy pewnych wersach. Wielokropki zwiększają także dramatyczne napięcie i oddają momenty zawahania czy niepewności podmiotu lirycznego.
Interpretacja utworu
Główne przesłanie utworu ukazuje skargę małżonki świętego Aleksego, która została porzucona przez męża w dniu ich ślubu, kiedy to Aleksy wstąpił na ścieżkę ascezy. Porzucona żona zostaje zmuszona do życia w zawieszeniu – nie jest ani wdową, ani pełnoprawną żoną, co uniemożliwia jej rozpoczęcie nowego życia. W ten sposób Aleksy nie tylko poświęcił własne życie dla Boga, ale również skazał swoją żonę na życie pełne niepewności i bólu.Żona Aleksego opowiada o latach czekania, jak młoda dziewczyna stała się starą kobietą, trzymającą się nadziei, choć życie płynęło obok niej. Przypomina sytuacje, w których miłość do męża pomagała jej przetrwać trudne chwile, mimo że sama nie wiedziała, co się z nim dzieje. Kiedy Aleksy umiera pod schodami jej domu, ukazuje swoją gotowość do okazania uczucia, pomimo wcześniejszego zranienia. Tego rodzaju relacja może być postrzegana jako dowód głębokiego oddania i wybaczenia, które małżonka przejawia, choć jej życie zostało zdominowane przez brak męża.
W utworze „Opowieść małżonki świętego Aleksego” Kazimiera Iłłakowiczówna ukazuje egoizm i okrucieństwo Aleksego, który swoją decyzją poświęcił żonę dla swojej świętości. Małżonka Aleksego żyje w zawieszeniu, w stanie permanentnej niewiedzy i niepewności, co ukazuje skrajny egoizm świętego, który nie zastanawia się nad konsekwencjami swoich wyborów dla innych. Dla niej była to historia skradzionego życia, którego mąż, składając się na ołtarzu świętości, pozbawił ją wszystkiego. Jest to głos wszystkich kobiet, które zostały złożone w ofierze dla wyższych celów, ukazując perspektywę tych, którzy zostają w cieniu świętości.
Ocena nauczyciela:
Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 20.06.2024 o 9:21
O nauczycielu: Nauczyciel - Barbara K.
Od 12 lat pracuję w liceum ogólnokształcącym, pomagając uczniom odkrywać sens tekstów i swój własny sposób wyrażania myśli. Pomagam w przygotowaniu do matury i egzaminu ósmoklasisty, kładąc nacisk na samodzielne myślenie. Na moich zajęciach panuje spokojna, skupiona atmosfera, a jednocześnie jest przestrzeń na pytania i dyskusję; pokazuję, że praca z tekstem to nie tylko analiza schematów, lecz narzędzie do zrozumienia świata i siebie. Pomagam w interpretacji tekstów, tworzeniu logicznych wypracowań, doskonaleniu argumentacji i stylu wypowiedzi — moi uczniowie cenią cierpliwość, klarowne wyjaśnienia i praktyczne strategie, które realnie działają na egzaminie.
Doskonała analiza wiersza Kazimiery Iłłakowiczówny, która w sposób wszechstronny przedstawia główne elementy utworu oraz jego interpretację.
Komentarze naszych użytkowników:
Oceń:
Zaloguj się aby ocenić pracę.
Zaloguj się