Od „Wielkiej Improwizacji” (III część „Dziadów”) przez „Hymn Święty Boże, Święty Mocny” do „Krzyku” Edwarda Muncha. Porównanie w formie analizy i interpretacji

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 7.07.2024 o 15:21

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 7.07.2024 o 14:25

#

1. Wprowadzenie do tematu wypracowania Wypracowanie dotyczy analizy trzech niezwykle istotnych dzieł kultury, które na różne sposoby ukazują zmagania jednostki z metafizycznym wymiarem istnienia oraz jej relację z Bogiem. Te dzieła to „Wielka Improwizacja” z III części „Dziadów” Adama Mickiewicza, Hymn „Święty Boże, Święty Mocny” Jana Kasprowicza oraz obraz „Krzyk” Edwarda Muncha. Celem pracy jest porównanie ich pod kątem postaw wobec Boga i świata, a także motywów rozpaczy, buntu i bezsilności.

2. Prezentacja omawianych dzieł - „Wielka Improwizacja” to monolog Konrada z III części „Dziadów” Adama Mickiewicza, stanowiący apogeum romantycznego buntu jednostki przeciwko Bogu i światu. - Hymn „Święty Boże, Święty Mocny” Jana Kasprowicza to symboliczny utwór, ukazujący pokorę człowieka wobec niemożliwości zrozumienia boskiego planu i wszechobecną ludzką niedolę. - „Krzyk” Edwarda Muncha to słynny obraz, przedstawiający człowieka w chwili ekstremalnej rozpaczy i egzystencjalnego lęku, który zdaje się zanikać w obojętnym, zdeformowanym krajobrazie.

3. Cel wypracowania Celem tej analizy jest zbadanie, w jaki sposób trójka różnych autorów przedstawiła postawy jednostek wobec Boga i otaczającego ich świata. Przyjrzymy się motywom rozpaczy, buntu i bezsilności oraz zastanowimy się, w jaki sposób reagują oni na milczenie Boga.

---

Część pierwsza: „Wielka Improwizacja”

2. Analiza monologu Konrada W „Wielkiej Improwizacji” kluczowym momentem jest jego słynne żądanie: „daj mi rząd dusz”. Konrad nie prosi Boga o moc, ale chce ją władczą ręką przejąć, pragnąc stać się twórcą i sędzią ludzkich losów. Jego monolog pełen jest patosu i elokwencji, ukazując nadludzkie ambicje i głębokie niezrozumienie własnej ograniczoności.

3. Motyw pychy Pycha Konrada wyraża się w jego przekonaniu o zdolności do tworzenia nowego porządku moralnego. Przykłady cytatów wskazują, że Konrad widzi siebie jako lepszego od Boga, wyrażając gniew i frustrację wobec Jego obojętności. Jego postawa nawiązuje do filozoficznych i religijnych dyskusji nad pychą jako grzechem głównym.

4. Recepcja milczenia Boga Bóg milczy, nie odpowiadając na żądania Konrada. To milczenie prowadzi bohatera do jeszcze głębszej rozpaczy, poczucia osamotnienia i bezsilności. Nieuzyskana odpowiedź staje się dla niego wyrokiem, który odbiera mu nadzieję i wiarę.

---

Część druga: „Hymn Święty Boże, Święty Mocny”

2. Postawa podmiotu lirycznego Podmiot liryczny hymnu wykazuje pokorę wobec Boga, akceptując własną małość i niewiedzę. W odróżnieniu od Konrada, nie żąda, ale prosi o zrozumienie i wsparcie, przedstawiając siebie jako tego, który cierpi i oczekuje litości.

3. Wyraziciel powszechnego cierpienia Hymn jest przepełniony obrazami powszechnego cierpienia i prośbą o zrozumienie boskiego planu. Symboliczne obrazy, takie jak „nocny ptak” czy „lewie ryczący”, podkreślają lęk i lament ludzkości wobec nieuchronnych trudności życia.

4. Motyw szatana Motyw szatana w hymnie jest ukazany jako siła destrukcyjna, kontrastująca z wszechmocą Boga. Szatan staje się symbolem chaosu i zła, które kusi i niszczy, podczas gdy Bóg milczy, pozwalając człowiekowi zmierzyć się z własnym losem.

5. Recepcja milczenia Boga Milczenie Boga w hymnie jest przyjmowane z pokorą i smutkiem. Podmiot liryczny rozumie, że boski plan jest niezgłębiony i akceptuje swoją rolę w tym nieznanym zamyśle, co prowadzi do refleksji nad naturą ludzkiego cierpienia i wartości niezwykłych prób.

---

Część trzecia: Obraz „Krzyk” Edwarda Muncha

2. Interpretacja krzyku Krzyk to symbol głębokiej rozpaczy, egzystencjalnego lęku i niemożności znalezienia sensu. Postać wydaje się zatracona w własnym bólu, krzyczy na deformowany, groźny świat, który pozostaje obojętny na jej cierpienie. Emocje przedstawione na obrazie to przerażenie, zagubienie oraz nieunikniona bezradność.

3. Nieme wołanie i obojętność świata Postać na obrazie Muncha, podobnie jak Konrad i podmiot liryczny hymnu, stara się znaleźć sens w ciszy i obojętności świata. Krzyk staje się niemym wołaniem, które jednak nikogo nie porusza. Otoczenie postaci jest zdeformowane, nierealne, wskazując na brak harmonii i powszechny chaos.

4. Świat zdegradowany Zdegradowany świat na obrazie „Krzyk” wyraża stan umysłu postaci, które nie są w stanie połączyć się z rzeczywistością ani znaleźć w niej miejsca. Kontrastując z literackimi światami Mickiewicza i Kasprowicza, Munch wykorzystuje wizualne deformacje, by ukazać stan duchowego upadku.

---

Podsumowanie

2. Znaczenie milczenia Boga Milczenie Boga jest istotnym motywem we wszystkich analizowanych dziełach. Dla Konrada prowadzi ono do rozpaczy i poczucia bezsilności, podczas gdy dla lirycznego podmiotu hymnu Kasprowicza stanowi źródło refleksji i pokory. W obrazie Muncha milczenie świata prowadzi postać na skraj przepaści, ukazując głęboki lęk przed egzystencjalną pustką.

3. Wnioski końcowe Analizowane dzieła podkreślają ludzkie dążenie do porozumienia z wyższą siłą, a zarazem ukazują uniwersalny konflikt wynikły z rozczarowania i buntu przeciwko milczącemu Bogu. W każdej z tych opowieści człowiek stara się zrozumieć swoją rolę we wszechświecie, co prowadzi do głębokiego poczucia samotności i pytań o sens istnienia.

---

Wskazówki i detale do wypracowania

Tekst ten jest próbą zgłębienia fundamentalnych pytań dotyczących ludzkiej egzystencji, a także próbą zrozumienia różnorodnych odpowiedzi artystów na wyzwania stawiane przez Boga i świat.