"Fortepian Szopena" - interpretacja

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 18.07.2024 o 9:31

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 17.07.2024 o 11:08

1. Wprowadzenie do utworu: Cyprian Kamil Norwid to jeden z najwybitniejszych polskich poetów, prozaików, dramatopisarzy oraz myślicieli XIX wieku. Jego twórczość często odnosiła się do wielkich wydarzeń historycznych, a jego wiersze pełne są głębokiej refleksji nad ludzkim losem i znaczeniem sztuki. Jednym z najbardziej znanych utworów Norwida jest „Fortepian Szopena”, napisany w 1865 roku. Wiersz ten powstał jako reakcja na jedno z nadzwyczajnych wydarzeń tamtych czasów – zniszczenie fortepianu Fryderyka Chopina podczas jednej z rewizji po powstaniu styczniowym. Powstanie styczniowe, wymierzone w rosyjskiego zaborcę, przyniosło Polakom wiele cierpienia, a zniszczenie fortepianu stało się symbolem brutalnej destrukcji kultury i sztuki przez najeźdźców.

2. Teza wypracowania: Norwid w „Fortepianie Szopena” nie tylko opłakuje zniszczenie instrumentu, ale także reflektuje nad sztuką, życiem artysty i ich przeznaczeniem. Przez pryzmat tragicznej historii Chopina, Norwid stara się uchwycić uniwersalną prawdę o losie twórców i ich dzieł w kontekście niespokojnych czasów i przewrotnych losów historii.

Rozwinięcie

1. Fortepian Szopena – analiza utworu

- Struktura wiersza: Wiersz składa się z dziewięciu strof o nieregularnej liczbie wersów i sylab, co nadaje mu dynamiczności i emocjonalnej zmienności. Każda z dziesięciu numerowanych części wiersza jest tematycznie wyodrębniona i rozwija kolejne aspekty refleksji Norwida nad Chopinem i jego fortepianem. Trzy główne części wiersza obejmują: obraz artysty u schyłku jego życia, refleksje na temat twórczości Chopina oraz dramatyczne zniszczenie jego fortepianu. Ta trójdzielna struktura pozwala czytelnikowi przejść przez całą gamę uczuć – od podziwu przez refleksję, po żal i smutek.

- Rymy i wyróżnienia graficzne: Wiersz charakteryzuje się różnorodnymi układami rymów – przeplatanych, okalających i parzystych, co podkreśla złożoność utworu i bogactwo językowe Norwida. Wyróżnienia graficzne, takie jak kursywa czy duże litery, oraz użycie makaronizmów (czyli wtrąceń z języków obcych, w tym cytaty z Byrona i Bérangera) dodają tekstowi dodatkowej głębi i podkreślają jego intelektualny wymiar.

- Środki stylistyczne: Norwid sięga po różnorodne środki stylistyczne, żeby w pełni oddać swoje emocje i refleksje. W utworze pojawiają się dialogi dramatyczne oraz liczne apostrofy, które angażują czytelnika i nadają wierszowi dynamiczny charakter. Bogactwo epitetów, porównań, metafor i personifikacji sprawia, że tekst jest nie tylko piękny literacko, ale również głęboko znaczący. Emocjonalne wykrzyknienia i pytania retoryczne intensyfikują dramatyzm, a przerzutnie budują napięcie i rytm utworu.

2. Fortepian Szopena – interpretacja wiersza

- Dzieło artysty i jego symbolika: Norwid opisuje twórczość Chopina jako uświęcony rytuał, który przekracza granice czasu i przestrzeni. Muzyka Chopina, pełna motywów antycznych, chrześcijańskich i narodowych, staje się symbolem idealnej Polski – takiej, jaką chciałby ją widzieć poeta. Norwid zestawia muzykę Chopina z wielkimi dziełami sztuki, co podkreśla jej unikalność i wyjątkowość. Muzyka Chopina w utworze przedstawiana jest jako idealne, duchowe odbicie polskości, którą Norwid pragnie ocalić od zapomnienia.

- Refleksje nad sztuką: Wiersz Norwida to również głęboka refleksja nad sztuką jako aktem miłości, który łączy Ducha i Literę. Norwid porównuje sztukę do życia Chrystusa, oddając hołd jej sakralnej naturze. Sztuka, według Norwida, jest nieśmiertelna, choć życie artystów często naznaczone jest tragedią. Norwid zwraca uwagę na uniwersalny problem niedocenienia geniuszy za ich życia i ich ostateczną triumfalną nieśmiertelność poprzez twórczość, która przetrwa wieki. W tej refleksji Norwid odnosi się do romantycznych idei, w których artysta jest prorokiem, często niezrozumianym przez współczesnych.

- Opis zniszczenia fortepianu: Kulminacją wiersza jest dramatyczny opis zniszczenia fortepianu Chopina. Ten akt brutalnej destrukcji staje się dla Norwida symbolem barbarzyństwa, które niszczy nie tylko materialne przedmioty, ale i duchowe wartości. Rozbicie fortepianu przez rosyjskich żołnierzy przywołuje obraz rozdarcia Orfeusza – mitycznego artysty, którego twórczość również została zniszczona przez brutalność świata. Norwid pokazuje, że mimo tej tragicznej straty, sztuka Chopina przetrwa, ponieważ jej duch jest nieśmiertelny.

Zakończenie

- Znaczenie fortepianu jako symbolu: Fortepian Chopina w utworze Norwida staje się symbolem doskonałości, którą niszczy niedoskonały świat. Norwid wskazuje na paradoks sztuki – jest ona krucha, ale jednocześnie nieśmiertelna dzięki swojej duchowej wartości. Poprzez ten utwór Norwid podkreśla wartość sztuki jako elementu, który przetrwa wszelkie zawirowania historii i stanie się świadectwem ducha narodu.

Wiersz Norwida to nie tylko hołd dla geniuszu Chopina, ale także głęboka refleksja nad rolą artysty w społeczeństwie i wartością jego twórczości. „Fortepian Szopena” uplasowuje się w szerszym kontekście literatury polskiej jako cenne źródło refleksji nad losem artystów, ich nieśmiertelnością przez twórczość i konfliktem między delikatnością sztuki a brutalnością rzeczywistości. To utwór, który skłania do przemyśleń o roli sztuki w życiu społecznym i jej niewzruszonym miejscu w kulturze narodowej.