"Możliwości" - interpretacja

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 2.08.2024 o 7:22

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 2.08.2024 o 6:37

Wprowadzenie do wiersza i twórczości Szymborskiej

Wisława Szymborska, laureatka Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1996 roku, jest jedną z najbardziej uznanych polskich poetek XX wieku. Jej twórczość charakteryzuje się głęboko humanistycznym podejściem, refleksyjnością oraz prostotą, która nie odbiera wierszom złożoności i wieloznaczności. Szymborska często poruszała tematy egzystencjalne, etyczne oraz filozoficzne, co znalazło odzwierciedlenie w jej różnorodnej twórczości.

Wiersz „Możliwości” pochodzi ze zbioru „Ludzie na moście” wydanego w 1986 roku, w czasach PRL-u (Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej). Okres ten charakteryzował się ograniczeniami wolności zarówno politycznej, jak i artystycznej, co stanowiło wyzwanie dla twórców, którzy niechętnie podporządkowywali się ideologicznym wytycznym. Szymborska, początkowo zafascynowana realizmem socjalistycznym, z biegiem czasu porzuciła ten nurt, skierowując się ku bardziej osobistym tematom. W swoim wierszu „Możliwości” poetka dokonuje introspekcji, ukazując swoje preferencje i wybory, które są zarazem refleksją nad wolnością jednostki.

Analiza wiersza "Możliwości"

Wiersz „Możliwości” jest pierwszoosobową narracją, co wprowadza intymny charakter relacji między podmiotem lirycznym a czytelnikiem. Zastosowanie formy „ja” (np. „wolę”) oraz żeńskiej formy czasownika „wymieniłam” sugeruje, że podmiotem lirycznym jest kobieta. Przez to czytelnik czuje jakby podgląd władaniają cudze życie, co potęguje wrażenie szczerości i bezpośredniości wiersza.

Szymborska używa prostego, lecz znaczącego języka, aby przekazać swoje refleksje na temat życia i wyborów, które każdy człowiek musi podejmować. Podmiot liryczny przedstawia swoje preferencje w sposób zdystansowany, nie narzucając nikomu swojego światopoglądu, lecz ukazując go poprzez enumerację codziennych wyborów i wartości.

Struktura wiersza

Wiersz „Możliwości” jest stychiczny, co oznacza, że nie jest podzielony na strofy i nie zawiera rymów, co nadaje mu formę swobodnej wypowiedzi. Taka struktura wiersza wzmacnia intymność przekazu, sprawiając, że czytelnik ma wrażenie uczestnictwa w osobistej rozmowie z poetką. Forma listy preferencji i wyborów przybiera postać enumeracji, co dodatkowo uwydatnia wielość i zróżnicowanie przedstawianych tematów.

Każdy wers wiersza zaczyna się od słowa „wolę”, co pełni funkcję anafory. Ta powtarzalność podkreśla kluczowe znaczenie indywidualnych decyzji i skłania do refleksji nad ich wagą. Czasownik „wolę” niesie za sobą znaczenie akcentujące swobodę wyboru, a sama struktura wiersza staje się symbolicznym wyrazem tej wolności.

Środki stylistyczne

Szymborska stosuje minimalizm w użyciu środków stylistycznych, co nadaje jej wierszowi prostotę i klarowność. Epitety, takie jak „zielony”, „ciemne”, „owadzi”, są stosowane oszczędnie, lecz skutecznie łagodzą język, sprawiając, że jest bardziej przystępny i naturalny.

Brak rozległych opisów, metafor czy personifikacji podkreśla prostotę przekazu oraz wskazuje na dążenie poetki do uchwycenia rzeczywistości w jej codziennym, a zarazem głębokim wymiarze. Prostota stylu nie oznacza jednak banalności – wręcz przeciwnie, ma na celu skoncentrowanie uwagi czytelnika na istocie przekazu.

Interpretacja wiersza "Możliwości"

Wiersz „Możliwości” jest swego rodzaju listą preferencji i wyborów, które kształtują życie podmiotu lirycznego. Poetka porusza szeroki wachlarz tematów – od banalnych, codziennych spraw po ważkie kwestie moralne. Różnorodność tych tematów odzwierciedla złożoność ludzkiego doświadczenia oraz wieloaspektowość życia.

Szymborska zręcznie snuje refleksje na temat drobnych przyjemności („wolę koty”, „wolę las”), jak i poważnych problemów etycznych („wolę kraje podbite niż podbijające”). Każdy z wymienionych przez nią wyborów, bez względu na swoją wagę, ma równorzędne znaczenie w kształtowaniu tożsamości człowieka. To zróżnicowanie tematów ukazuje całą gamę ludzkich doświadczeń i wskazuje na ich współistnienie w życiu jednostki.

Znaczenie wyboru i wolności

Centralnym tematem wiersza „Możliwości” jest swoboda wyboru i wolność jednostki. Każdy wers zaczynający się od słowa „wolę” ukazuje, że podmiot liryczny ma możliwość podejmowania decyzji, co samo w sobie jest aktem wolności.

Szymborska nie wartościuje wyborów swoich preferencji, co wskazuje na to, że wszystkie one są jednakowo istotne. Wolność wyboru, czy to dotycząca małych, codziennych decyzji, czy też ważnych kwestii moralnych, jest fundamentem egzystencji człowieka.

Through this lack of value judgment, Szymborska emphasizes that the very act of making choices, regardless of their nature, is what fundamentally defines human existence. In the political context of the Polish People's Republic, where individual freedoms were often limited, this focus on personal choice and autonomy takes on an added layer of significance, standing as a quiet but profound assertion of human dignity and independence.

Spojrzenie na postać kobiety w utworze

Podmiot liryczny w wierszu „Możliwości” jawi się jako nowoczesna kobieta o stałych wartościach moralnych. Jej świadomość siebie i świata, intelektualne zaplecze oraz znajomość literatury i filozofii sugerują nam portret kobiety wykształconej, świadomej swoich wyborów i miejsca w świecie.

Podmiot liryczny wydaje się być nie tylko obserwatorką rzeczywistości, lecz także czynnie ją kształtować poprzez swoje wybory. Wers „wolę śmieszność pisania wierszy” może wskazywać, że podmiotem lirycznym jest właśnie poetka. Taka autoreferencyjność sugeruje, że Szymborska odnosi się tu również do swojego własnego życia i twórczości, co nadaje wierszowi osobisty wymiar.

Znaczenie małych codziennych wyborów

Wiersz pokazuje, że człowieka definiują nie tylko wielkie czyny, ale również codzienne decyzje. Takie podejście Szymborskiej ukazuje symbiozę codziennych praktyk z moralnymi i etycznymi poglądami człowieka. Przykłady takich zestawień w wierszu to np. ulubione kolory („wolę kolor biały”) z wartościami moralnymi („wolę kraje podbite niż podbijające”).

Szymborska wskazuje, że zarówno drobne, jak i znaczące decyzje są równoważne w tworzeniu ludzkiej tożsamości. Tym samym wiersz podkreśla wartość autonomii jednostki w każdym aspekcie życia.

Przekaz wiersza o wolności

Wartość wolności jako fundamentalnej cechy ludzkiego życia jest kluczowym przekazem wiersza „Możliwości”. Wolność wyboru dotyczy zarówno codziennych, drobnych preferencji, jak i poważnych kwestii moralnych. Szymborska poprzez intymną narrację ustanawia osobistą relację z czytelnikiem, co pozwala jej skutecznie przekazać bliskie jej wartości, takie jak wolność.

Szymborska zdaje się mówić, że wolność leży u podstaw naszego istnienia – to możliwość dokonywania wyborów, które kształtują naszą tożsamość i relacje z otaczającym światem. Wiersz jest cichym, lecz potężnym wołaniem o zachowanie tej wolności, szczególnie w kontekście politycznych realiów PRL-u.

Zakończenie

Wiersz „Możliwości” Wisławy Szymborskiej jest głęboką refleksją nad wartością wolności i wyborem w ludzkim życiu. Poprzez listę preferencji, poetka ukazuje zróżnicowanie i współistnienie małych codziennych wyborów z poważnymi dylematami moralnymi, podkreślając równorzędność wszystkich tych decyzji.

Szymborska, jako głos nowoczesnej, świadomej kobiety, przedstawia uniwersalne wartości, które pozostają aktualne w każdej epoce. Jej prosty, lecz głęboki styl przekazu ukazuje, że zarówno drobne, jak i znaczące wybory mają fundamentalne znaczenie w naszym życiu.

Refleksja

Wiersz „Możliwości” wpływa na nasze zrozumienie kondycji człowieka i jego wolności, skłaniając do refleksji nad tym, jak nasze codzienne wybory definiują naszą tożsamość. Intymna, autobiograficzna narracja poetki umożliwia nam wniknięcie w głąb jej myśli i wartości, oferując cenny wgląd w istotę ludzkiej autonomii.

Współczesne przesłanie wiersza Szymborskiej nadal pozostaje aktualne – w świecie pełnym wyborów, zarówno dużych, jak i małych, ważne jest pamiętanie o wartości wolności oraz odpowiedzialności, która się z nią wiąże.