"Robota anioła stróża" - interpretacja

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 16.08.2024 o 22:03

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 16.08.2024 o 21:14

#

1. Kontekst biograficzny i literacki autorki:

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska to jedna z najważniejszych postaci polskiej poezji dwudziestolecia międzywojennego. Urodziła się 24 listopada 1891 roku w Krakowie, jako córka znanego malarza Wojciecha Kossaka i wnuczka Juliusza Kossaka, również malarza. Wychowana w artystycznym środowisku, od najmłodszych lat była otoczona kulturą i sztuką, co miało znaczący wpływ na jej późniejszą twórczość literacką. W swojej poezji często nawiązywała do tematów codziennych, miłości, życia i śmierci.

Pawlikowska-Jasnorzewska była aktywnie zaangażowana w życie literackie Polski międzywojennej. Była związana z grupą Skamander, która skupiała najważniejszych poetów tamtego okresu, takich jak Julian Tuwim, Jan Lechoń czy Kazimierz Wierzyński. Grupa ta miała na celu odświeżenie poezji polskiej, jej modernizację i zbliżenie jej do rzeczywistości. Maria Pawlikowska-Jasnorzewska publikowała swoje prace w latach 1918-1939, a jej twórczość była szeroko komentowana i podziwiana.

2. Charakterystyka twórczości:

Twórczość Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej charakteryzuje się skupieniem na codzienności oraz używaniem prostego, potocznego języka. Jej wiersze często poruszają tematy miłości, tęsknoty i relacji międzyludzkich, które przefiltrowane są przez delikatną, a czasem nawet liryczną wrażliwość. Poetka posługiwała się bogatym zestawem środków stylistycznych, takich jak epitety, porównania i metafory, co nadawało jej poezji głęboką emocjonalność i wyjątkowy charakter.

Wiersz „Robota anioła stróża” z tomu „Niebieskie migdały” (1922) jest doskonałym przykładem poetyckiego kunsztu Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. W utworze tym autorka w specyficzny sposób przedstawia swoje przemyślenia na temat miłości i opieki anioła stróża.

---

Główna część

- Rodzaj liryki:

„Robota anioła stróża” jest wierszem lirycznym, w którym dominuje bezpośrednia narracja z perspektywy pierwszej osoby liczby pojedynczej. Podmiot liryczny zwraca się do adresata, co nadaje wierszowi osobisty i bardzo emocjonalny charakter. Przykłady zwrotów takich jak „siedziałam płacząca”, „zapędzał cię do mnie”, „gonił cię mój anioł stróż”, „biegł wciąż za tobą” podkreślają bezpośredni kontakt podmiotu lirycznego z adresatem, którym jest ukochany mężczyzna. Użycie liryki zwrotu do adresata pozwala na ukazanie wewnętrznych przeżyć i emocji podmiotu lirycznego, co czyni wiersz bardziej intymnym i poruszającym. - Podmiot liryczny:

Podmiotem lirycznym w wierszu jest kobieta, której troski, emocje i wewnętrzne przeżycia są wyrażone w pełni przez poetyckie obrazy. Kobieta ta jest ukazana jako osoba głęboko wierząca, dla której metafizyczne aspekty życia, takie jak istnienie anioła stróża, mają ogromne znaczenie. Wiersz oddaje jej zamartwianie się i głębokie pragnienie spotkania ukochanego mężczyzny.

2. Budowa wiersza:

- Nieregularna struktura:

Utwór składa się z dwóch strof: pierwsza ma sześć wersów, a druga aż trzynaście. Wiersz jest wolny, co oznacza, że nie przestrzega regularnych reguł rytmu ani liczby sylab w wersach. Nieregularność ta może odzwierciedlać chaotyczne i niespokojne uczucia podmiotu lirycznego, co dodatkowo podkreśla emocjonalne napięcie utworu.

- Rymy:

Wiersz nie posiada regularnej struktury rymów. Pojawiają się tu pojedyncze rymy, które nadają mu melodyjność, lecz brak konsekwencji w ich użyciu podkreśla wolną formę wiersza. Taka nieregularność może symbolizować nieprzewidywalność życia i emocji, z których rodzi się poezja Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.

3. Środki stylistyczne:

- Epitety i porównania:

Autorka często korzysta z epitetów, które nadają jej poezji wyjątkową plastyczność. Przykłady to „nieprzytomnie”, „złote”, „niechętny”, „srebrnobiała”, „płacząca”, „ślepy”. Epitety te opisują nie tylko zewnętrzne cechy, ale także emocje i stany wewnętrzne postaci. Porównania, takie jak „krzyczał głosem jak trąby złote i waltornie” oraz „pachniał jak wy­tę­żo­ne bia­łe ni­ko­tia­ny” wprowadzają dodatkową warstwę zmysłowości do wiersza, pomagając czytelnikowi lepiej zrozumieć opisywane emocje i obrazy.

- Emocjonalność:

Wiersz jest pełen emocji, które Pawlikowska-Jasnorzewska wyraża poprzez wykrzyknienia, takie jak „zba­wie­nie wła­sne dia­błom rzu­cał na po­żar­cie!”. Wzmacniają one intensywność przeżyć podmiotu lirycznego i podkreślają dramatyzm sytuacji. Apostrofa, użyta w pierwszym wersie: „Go­nił cię mój anioł stróż po świe­cie, o mój Dro­gi”, wprowadza czytelnika bezpośrednio w kontekst utworu i nadaje mu osobistą tonację.

4. Interpretacja wiersza:

1. Podmiot liryczny jako osoba wierząca: Podmiot liryczny w wierszu Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej jest głęboko wierzącą kobietą, która ufa w istnienie anioła stróża. Wierzenie w anioła stróża jest tu przedstawione jako naturalny element jej duchowego świata. Anioł stróż nie tylko chroni podmiot liryczny, ale także aktywnie działa, by pomóc jej spotkać ukochanego mężczyznę. Wierzenia religijne przenikają się z codziennym życiem, co dodaje wierszowi głęboki, metafizyczny wymiar.

2. Rola anioła stróża: Anioł stróż odgrywa kluczową rolę w wierszu, jego zadaniem jest gonienie mężczyzny po całym świecie, aby skłonić go do spotkania. Anioł nie tylko chroni, ale także działa jako pośrednik miłości, szeptając o uczuciach i pachnąc kwiatami, co ma na celu zachęcenie mężczyzny do powrotu. Taka interpretacja anioła stróża jako aktywnego uczestnika miłosnych perypetii jest nietypowa i stanowi interesujący aspekt wiersza.

3. Zamartwianie się kobiety: Podmiot liryczny cierpi z powodu nieobecności ukochanego, płacząc samotnie w pokoju. Ten obraz przedstawia głęboką samotność i emocjonalne cierpienie, które towarzyszy oczekiwaniu na powrót mężczyzny. Zamartwianie się kobiety jest tutaj wyraźnie kontrastowane z działaniami anioła stróża, który aktywnie stara się zakończyć jej cierpienie.

4. Metafizyczny aspekt relacji: Relacja między podmiotem lirycznym a ukochanym mężczyzną jest przedstawiona jako zależna od siły wyższej, w tym przypadku anioła stróża. Interwencje anioła stróża mają na celu pomoc w związkach, które mogłyby się zakończyć przez popełnienie błędów i grzechów. Anioł jest obrazem siły wyższej, która stara się utrzymać harmonię i miłość między ludźmi.

5. Motyw syna marnotrawnego: Powrót ukochanego mężczyzny do podmiotu lirycznego można interpretować jako nawiązanie do motywu syna marnotrawnego, który zrozumiał swoje błędy i wrócił do osoby, która go kocha. Kobieta w wierszu Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej przedstawiona jest jako cicha i cierpiąca, skrywająca swoje troski w sercu, które znane są tylko Bogu. Jej cierpliwość i wytrwałość zostają w końcu nagrodzone, gdy mężczyzna wraca.

---

Zakończenie

Wiersz „Robota anioła stróża” Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej stanowi doskonały przykład poezji lirycznej, w której poetka porusza ważne tematy miłości, samotności oraz wiary w siły wyższe. Nieregularna struktura wiersza, bogactwo środków stylistycznych oraz głęboka emocjonalność sprawiają, że utwór ten jest wyjątkowo poruszający i czytelnicy mogą się z nim łatwo identyfikować. Pawlikowska-Jasnorzewska ukazuje tu dramatyczne przeżycia podmiotu lirycznego oraz metafizyczną rolę anioła stróża, który działa na rzecz miłości i szczęścia ludzi.

2. Znaczenie wiersza w kontekście twórczości Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej:

Wiersz wpisuje się w ogólne cechy twórczości Marii Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, której poezja jest głęboko zakorzeniona w codziennym życiu, a jednocześnie często sięga po tematy metafizyczne. Wpływ artystycznej rodziny oraz okres międzywojennego życia literackiego jest wyraźnie widoczny w jej twórczości. Poezja Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej, z jej emocjonalnością i prostym językiem, pozostaje jednym z najważniejszych wkładów do polskiej literatury XX wieku.

3. Osobista refleksja:

„Robota anioła stróża” może przynieść czytelnikowi refleksje na temat roli wiary i metafizyki w codziennym życiu oraz siły miłości i oddania. Interpretacja wiersza pokazuje, że nawet w najbardziej zwyczajnych sytuacjach można dostrzec działanie sił wyższych, które wpływają na nasze losy. Poezja Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej zachęca do zastanowienia się nad własnymi doświadczeniami i relacjami, ukazując, jak ważne są uczucia i wiara w życie codzienne.

---

Bibliografia