"Do galerników" - interpretacja

Ta praca została zatwierdzona przez naszego nauczyciela: 22.08.2024 o 15:36

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 20.08.2024 o 5:46

I. Wprowadzenie

2. Kontekst historyczno-literacki: Barok był epoką wielkiego przepychu, teatralności i skomplikowanych form literackich. Poezja barokowa, zwłaszcza w wydaniu konceptystów, do których zaliczał się Morsztyn, charakteryzowała się skomplikowanymi metaforami, wyszukanymi porównaniami oraz wyrafinowanym językiem. Konceptyzm polega na zaskakującym, często paradoksalnym pomyśle literackim (koncepcji), który ma zadziwić i oczarować czytelnika.

II. Analiza utworu

2. Liryka w utworze: Utwór jest przykładem liryki inwokacyjnej, ponieważ podmiot liryczny zwraca się bezpośrednio do galerników, osoby znanej z historii i legendy, mówiąc: „Strapieni ludzie, źle się z wami dzieje”. Takie bezpośrednie zwroty tworzą intymną więź pomiędzy mówiącym a adresatami. Morsztyn używa także liryki bezpośredniej, co przejawia się w czasownikach w pierwszej osobie („czekam”, „cierpię”) oraz zaimkach („mnie”, „jam”). Dzięki temu odczuwa się subiektywność i osobisty ból podmiotu lirycznego.

3. Środki stylistyczne w wierszu: Morsztyn obficie korzysta z różnych środków stylistycznych, by wzmocnić przekaz swojego wiersza. Zastosowany koncept polega na zaskakującym porównaniu stanu zakochanego do sytuacji galerników, niewolników zmuszanych do wiosłowania na statkach. Apostrofa, czyli bezpośredni zwrot do galerników, buduje dialog wewnętrzny i wprowadza element kontemplacji.

Kontrast to kolejny ważny element, który pojawia się w utworze – zestawiane są ze sobą obrazy fizycznego cierpienia galerników z emocjonalnym bólem zakochanego. Paralelizm składniowy (powtarzanie podobnych struktur gramatycznych) wzmacnia tę kontrastowość, tworząc rytm i podkreślając wagę poszczególnych porównań. Przykładem mogą być powtarzające się fragmenty „was”, „wam” (anafora).

Wreszcie personifikacja (np. „miłość ze mną okrutniej poczyna”) nadaje abstrakcyjnym pojęciom cechy ludzkie, co pogłębia dramatyzm opisywanej sytuacji. Przerzutnie, czyli przenoszenie końców jednego zdania do następnego wersu, rozszerzają zasięg emocji opisywanych w utworze. Epitety takie jak „spólne słońce” czy „stan niewytrwany” wzbogacają obrazowanie, podczas gdy antyteza (np. zestawienie motywu wody i ognia) nadaje utworowi dodatkowy wymiar głębi.

III. Interpretacja utworu

2. Emocjonalna perspektywa podmiotu lirycznego: Perspektywa emocjonalna podmiotu lirycznego wyraża zazdrość wobec wspólnoty galerników, którzy chociaż cierpią, mają siebie nawzajem. W odróżnieniu podmiot liryczny świata zakochanego jest samotny i nie odnajduje wsparcia w żadnym, kto mógłby dzielić jego ból. Rozpacz podkreślona jest przez permanentność stanu zakochania, co prowadzi do głębokiego osamotnienia i bezradności wobec uczucia miłości.

3. Symbolika antytezy w ostatnim wersie: Wiersz kończy się wyraźnym kontrastem pomiędzy wodą a ogniem jako symbolami. Woda, często postrzegana jako spokojna i chłodząca, mogłaby być symbolem ukojenia i zakończenia bólu. Jednak w utworze Morsztyna woda wcale nie przynosi wytchnienia galernikom, co podkreśla beznadziejność ich losu. Z kolei ogień w literaturze bywa symbolem miłości i namiętności, ale tutaj jawi się jako niekończące się cierpienie. Ta antyteza dosadnie zamyka utwór, ukazując nieskończone i nieznośne cierpienia, które przynosi miłość.

IV. Podsumowanie

2. Trwałość i bezradność wobec miłości: Utwór podkreśla trwałość i potęgę miłości jako uczucia, na które podmiot liryczny nie ma wpływu. Jest to uczucie niekontrolowalne, dominujące, które może zrujnować życie człowieka. Podmiot liryczny używa form biernych, co jeszcze bardziej podkreśla jego bezradność wobec tego uczucia.

3. Ogólne wnioski: Przez pryzmat wiersza „Do galerników” dostrzegamy, że miłość jest skomplikowanym uczuciem, niosącym ze sobą zarówno radość, jak i ogromne cierpienie. Morsztyn skupia się na tej drugiej, ciemnej stronie miłości, obrazując ją jako siłę nie do pokonania, która przynosi ból podobny do tego doświadczanego przez galerników. To pesymistyczne spojrzenie wpisuje się w tendencje barokowe, gdzie życie często przedstawiane było jako pełne cierpienia i kontrastów. W ten sposób Morsztyn z pomocą konceptu barokowego, ukazuje skomplikowaną naturę ludzkich uczuć, zatrzymując naszą uwagę na fizycznej i psychicznej niezmierności miłości i cierpienia.