Postawy odwagi i tchórzostwa w "Potopie" Sienkiewicza i "Władcy Pierścieni" Tolkiena: analiza porównawcza.

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 17.01.2024 o 13:00

Rodzaj zadania: Analiza

Dodane: 12.01.2024 o 22:45

Postawy odwagi i tchórzostwa stanowią kluczowe motywy, które przewijają się w wielu dziełach literackich na przestrzeni wieków. Jakość ludzkiego charakteru wyłaniająca się w obliczu wyzwań i trudnych wyborów jest wiecznym tematem, nad którym rozmyślali pisarze różnych epok. Znajdujemy takie refleksje zarówno w „Potopie” Henryka Sienkiewicza, jak i w „Władcze Pierścieni” J.R.R. Tolkiena, co pozwala na bogate zestawienie postaw bohaterów tych dwóch monumentalnych dzieł literackich.

W „Potopie” Sienkiewicza, obraz odwagi i tchórzostwa jest przedstawiony na szerokim tle historycznym. Dzieło to opisuje wydarzenia związane z potopem szwedzkim, kiedy to Polska borykała się z najazdami obcych wojsk. Jeden z centralnych bohaterów, Andrzej Kmicic, początkowo jest postacią szalenie kontrowersyjną, a jego odwaga często styka się z lekkomyślnością i brakiem moralnej kruchości. Jednakże w dalszej części powieści Kmicic staje się symbolem patriotycznej odwagi, gdy głęboko przemyślał swoje dotychczasowe życie i decyduje się na drogę honoru, stając w obronie ojczyzny przed szwedzkim najazdem.

W "Władcy Pierścieni" Tolkiena także spotykamy bohaterów, którzy na różne sposoby definiują odwagę i tchórzostwo. Frodo Baggins, mały hobbit, odkrywa w sobie niezwykłą siłę, mierząc się z zadaniem zniszczenia Pierścienia Władzy. Jego podróż jest metaforą wewnętrznej walki z własnymi słabościami i lękami. Z kolei inni bohaterowie, takie jak Aragorn czy Gandalf, reprezentują odwagę w swoim przywództwie i mądrości, przeciwstawiając się złu bez wahania.

W obu dziełach widzimy, jak sytuacje kryzysowe wyzwalają postawy odwagi, które mogą się ujawnić nawet u osób pozornie słabych czy niepewnych własnych decyzji. Samwise Gamgee, wierny przyjaciel Froda, przejawia bohaterstwo, kiedy w przełomowych momentach wspiera Froda, pomimo swoich lęków i poczucia niewystarczalności.

Odwaga, przedstawiona w tych utworach, jawi się jako wybór – decyzja, której podejmowanie wymaga przekroczenia własnych ograniczeń, a nieraz konfrontacji z własną naturą. Tchórzostwo z kolei, jak sugerują autorzy, może wynikać z niewiary w siebie lub w słuszność obranej drogi, z egoizmu lub chęci uniknięcia niebezpieczeństw. Zarówno "Potop", jak i "Władca Pierścieni" dają czytelnikowi wiele przykładów, na których może on zastanowić się nad własnymi wartościami i wyborami życiowymi.

Czyny bohaterów, ich wewnętrzne przeobrażenia, pokazują, że odwaga i tchórzostwo nie są niezmiennymi cechami, lecz stanami, które ewoluują wraz z doświadczeniami i wyborami postaci. Z tego punktu widzenia, analizując postawy odwagi i tchórzostwa, możemy wyciągnąć wniosek, iż ostateczna definicja tych postaw jak i to, którą ścieżką pójdzie bohater, zależy w dużej mierze od jego moralnego kręgosłupa i możności do samokształtu. Zarówno Sienkiewicz, jak i Tolkien wyrażają te idee w wyrafinowany sposób, każdy w innym kontekście historycznym i kulturowym, ale obaj tworząc uniwersalne opowieści o ludzkiej kondycji.