Cierpienie w bioetyce: eutanazja

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 27.05.2024 o 9:18

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 26.05.2024 o 16:01

Cierpienie, będące nieodłącznym elementem ludzkiego życia, jest jednym z najbardziej skomplikowanych fenomenów analizowanych w dziedzinie bioetyki. W kontekście eutanazji stanowi ono centralny punkt dyskusji, obejmującej zarówno aspekty medyczne, jak i filozoficzne oraz prawnicze. Eutanazja, czyli przyspieszenie śmierci osoby chorej w celu ograniczenia jej cierpienia, budzi wiele kontrowersji oraz pytań natury moralnej. Analiza tego zagadnienia wymaga uwzględnienia perspektyw historycznych, prawnych oraz praktycznych przypadków.

Pojęcie cierpienia w bioetyce odnosi się do skomplikowanych doświadczeń, które nie ograniczają się jedynie do bólu fizycznego, ale obejmują także ból psychiczny, emocjonalny i duchowy. Filozoficzna refleksja nad sensem cierpienia oraz jego nieuchronnością była podejmowana już od czasów starożytnych. Homo sapiens, jako gatunek świadomy własnej śmiertelności, przez wieki starał się zrozumieć i ulżyć cierpieniu poprzez rozwój medycyny i psychologii.

Znana jest judeochrześcijańska koncepcja cierpienia, w której jest ono postrzegane jako kara za grzechy bądź próba duchowa mająca na celu oczyszczenie duszy.[1] Tymczasem wielu współczesnych filozofów, takich jak Albert Camus, twierdzi, że cierpienie jest sytuacją absurdalną i bezsensowną.[2] Camus, w swoim eseju "Mit Syzyfa", analizuje ludzki ból i poszukiwanie sensu w egzystencji obfitującej w cierpienie.

Problem eutanazji, czyli "dobrej śmierci", stawia na ostrzu noża moralne pytania o słuszność przerywania życia w imię ulgi w cierpieniu. Już w starożytnej Grecji myśliciele jak Sokrates czy Platon dyskutowali na temat dopuszczalności eutanazji w pewnych przypadkach.[3] W kulturze europejskiej, szczególnie pod wpływem chrześcijaństwa, kwestie te przez wieki pozostawały tabu, a wszelkie formy przyspieszenia śmierci były zdecydowanie potępiane.

Jedną z bardziej znanych postaci w historii bioetyki współczesnej jest holenderski lekarz-psychiatra Jan Hendrik Bedaux, który w latach 60. XX wieku stworzył koncepcję "medycyny ostatecznej".[4] Bedaux postulował prawo do godnej śmierci i ulgi w cierpieniu, co przyczyniło się do epidemiologicznych badań nad eutanazją w Holandii. W 2002 roku Holandia stała się pierwszym krajem na świecie, który oficjalnie zalegalizował eutanazję.[5]

Bioetyka współczesna przyjmuje różnorodne podejścia w ocenie eutanazji. Z jednej strony mamy utilitarystów, takich jak Peter Singer, którzy twierdzą, że moralne jest podejmowanie działań maksymalizujących szczęście i minimalizujących cierpienie. Singer argumentuje, że jeżeli życie nie przynosi ani odrobiny szczęścia, a jednostka cierpi nie do zniesienia, eutanazja może być uznana za moralnie dopuszczalną.[6]

Z drugiej strony znajdują się krytycy tej koncepcji, jak Leon Kass, którzy przywołują argument sanctity of life (świętości życia), podkreślając nienaruszalność życia ludzkiego bez względu na okoliczności. Szczególnie w kontekście eutanazji biernej, Kass uważa, że nawet pozwolenie na naturalne zejście nie powinno obejmować świadomego przyspieszania śmierci.[7]

Przypadki takie jak historia Terri Schiavo w USA, gdzie sąd musiał zdecydować o odłączeniu pacjentki od aparatury podtrzymującej życie, pokazują złożoność tych decyzji. Sprawa Schiavo, tocząca się od 1998 do 2005 roku, ukazała nie tylko prawną ale i etyczną przepaść w amerykańskim społeczeństwie, podzielonym między zwolenników prawa do godnej śmierci, a obrońców świętości życia.[8]

Cierpienie w kontekście eutanazji nie dotyczy wyłącznie pacjenta, ale również jego rodziny, lekarzy oraz społeczeństwa. Dylematy moralne związane z tą decyzją są dodatkowo potęgowane przez rozmaite normy kulturowe i religijne. Na marginesie prawa do eutanazji istnieje problem tzw. "śliskiego zbocza" (slippery slope argument), czyli obawa, że legalizacja w określonych przypadkach doprowadzi do nadużyć i nielegalnych eutanazji.[9]

Podsumowując, cierpienie stanowi jedno z głównych zagadnień w bioetycznej debacie na temat eutanazji. Dyskusje te są silnie uwarunkowane historycznie, kulturowo i religijnie, co prowadzi do odmiennych konkluzji w różnych krajach i społecznościach. Decyzje dotyczące eutanazji są skomplikowane, wymagają głębokiego zastanowienia oraz uwzględnienia nie tylko praw pacjenta, ale również etycznych i moralnych konsekwencji dla całego społeczeństwa.

--- [1] J. Gaarder, "Świat Zofii", Wydawnictwo Czarna Owca, Warszawa 2011. [2] A. Camus, "Mit Syzyfa", Wydawnictwo Literackie, Kraków 2004. [3] Plato, "Dialogi", Wydawnictwo Zielona Sowa, Kraków 201. [4] S. Someya, "Euthanasia and Law in the Netherlands", Cambridge University Press, 2004. [5] Ibid. [6] P. Singer, "Practical Ethics", Cambridge University Press, 2011. [7] L. Kass, "Toward a More Natural Science: Biology and Human Affairs", Free Press, 1985. [8] G. Gutfield, "Terri: The Truth", iUniverse, 2007. [9] D. Keown, "Euthanasia, Ethics and Public Policy: An Argument Against Legalisation", Cambridge University Press, 2002.