Maria Montessori- ukryty program

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 15.07.2024 o 18:24

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 10.07.2024 o 14:50

Maria Montessori, włoska lekarka i pedagog, jest znana przede wszystkim ze swojego innowacyjnego podejścia do edukacji, które do dziś ma wpływ na systemy szkolne na całym świecie. Jej metoda, oparta na swobodnym rozwoju dziecka i samodzielnym zdobywaniu wiedzy, przyniosła jej międzynarodową sławę i uznanie. Z czasem jednak zaczęły się pojawiać głosy krytyczne odnoszące się do tzw. 'ukrytego programu' Montessori, czyli nieformalnego i niewidocznego dla ucznia zestawu wartości i norm zawartych w jej metodzie nauczania. Esej ten analizuje faktyczne wydarzenia i literaturę związaną z Marią Montessori, aby zrozumieć w jaki sposób i dlaczego zaczęły się pojawiać takie kontrowersje.

Maria Montessori urodziła się w 187 roku we Włoszech i była jedną z pierwszych kobiet lekarek w tym kraju. Jej zainteresowanie psychologią dziecka i edukacją doprowadziło ją do otwarcia pierwszego „Casa dei Bambini” w 1907 roku w Rzymie. Montessori od samego początku była przekonana o konieczności reformy edukacji, polegającej na większym skupieniu się na potrzebach dziecka i jego naturalnych zdolnościach do nauki.

Jednym z głównych założeń metody Montessori jest przygotowane otoczenie, które wspiera samodzielność i autonomię dziecka. Półki są niskie, materiały dydaktyczne łatwo dostępne, a cała klasa jest zorganizowana w sposób sprzyjający działalności eksploracyjnej dziecka. W ten sposób Montessori chciała zrezygnować z tradycyjnego, nauczycielskiego podejścia opartego na dyrektywności i autorytecie.

Pierwsze dzieci w „Casa dei Bambini” zrobiły niesamowite postępy, co szybko przyciągnęło międzynarodową uwagę. W krótkim czasie metoda Montessori została wdrożona w wielu krajach, w tym w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Holandii i Japonii. Maria Montessori podróżowała po świecie, promując swoje metody i otwierając kolejne placówki.

Jednak wraz z rosnącą popularnością jej metod, zaczęły się pojawiać krytyczne głosy. Jednym z głównych zarzutów było to, że metoda Montessori prowadzi do nadmiernej indywidualizacji i izolacji dzieci, kładąc zbyt dużą wagę na samodzielną pracę kosztem pracy grupowej. W literaturze pedagogicznej zaczęto również poruszać temat ukrytego programu, który zdaniem niektórych krytyków niesie ryzyko wprowadzania dzieci w określone wartości i normy bez ich świadomości.

Ukryty program Montessori polega, według niektórych badaczy, na podświadomym kształtowaniu postaw, które mogą nie być oczywiste ani dla dzieci, ani dla ich rodziców. Montessori kładła duży nacisk na wolność wyboru i samokontrolę, co w połączeniu z mocno zorganizowanym otoczeniem może prowadzić do ukrytego narzucania pewnych wzorców zachowań. Przykładem może być sama struktura klasy: choć dziecko ma wolność w wyborze aktywności, to jednak wybór ten jest ograniczony przez decyzje dorosłych dotyczące układu klasy i dostępnych materiałów.

Innym aspektem ukrytego programu jest społeczna percepcja roli nauczyciela. W metodzie Montessori nauczyciel pełni rolę bardziej „obserwatora” niż klasycznego pedagoga. Jednak badania sugerują, iż może to wzmagać autorytety nauczyciela w bardziej subtelny sposób, gdzie dzieci podążają za przewodnikiem nieświadomie przyjmując jego wartości i normy.

Na gruncie tego problemu pojawiły się prace takie jak "Krytyka ukrytego programu edukacyjnego" Henryka Borowca, w której autor analizuje różne systemy edukacyjne, w tym również Montessori. Borowiec w swej analizie wskazuje, że mimo pozytywnych intencji, każde przygotowane środowisko edukacyjne niesie ze sobą pewien zestaw wartości i norm. W przypadku Montessori, na przykład, podkreśla się wartość samodzielnej nauki i indywidualizmu, co w pewnych kulturach lub systemach społecznych może być kontrowersyjne lub niepożądane.

Na zakończenie warto podkreślić, że choć krytyka ukrytego programu Montessori otwiera przestrzeń do ważnych refleksji nad całościowym wpływem jej metody nauczania, to jednak nie umniejsza jej wkładu w nowoczesną pedagogikę. Maria Montessori pomogła w zupełnie nowy sposób spojrzeć na edukację, w centrum stawiając dziecko, jego potrzeby i możliwości. Dla wielu uczniów i nauczycieli system Montessori nadal przynosi znakomite rezultaty. Rozważania na temat ukrytego programu służą raczej jako przypomnienie, że żadna metoda edukacyjna nie jest wolna od wad i zawsze należy ją stosować z refleksją nad jej głębszymi implikacjami.