Resocjalizacja- teorie współczesne

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 24.05.2024 o 16:59

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 23.05.2024 o 23:53

Współczesne teorie resocjalizacji są zróżnicowane i obejmują różnorodne podejścia oraz metody, które mają na celu zmianę zachowań osób skazanych i reintegrację ich z społeczeństwem w zgodny sposób. Istotą każdej teorii resocjalizacji jest przekonanie, że jednostka popełniająca przestępstwo może zmienić swoje postępowanie, poprawić się i wrócić do społeczeństwa jako pełnoprawny obywatel. W dzisiejszej literaturze i praktyce można wyróżnić wiele teorii, które próbują wyjaśnić, jak osiągnąć ten cel.

Jedną z kluczowych teorii resocjalizacji jest teoria uczenia się społecznego autorstwa Alberta Bandury, kanadyjskiego psychologa. Zgodnie z tą teorią, ludzie uczą się poprzez obserwację i naśladowanie innych, a modelowanie odgrywa istotną rolę w kształtowaniu zachowań. Dlatego w praktyce penitencjarnej ważne jest stworzenie programów, w ramach których skazani mogą współpracować z terapeutami, mentorami i wolontariuszami, którzy prezentują pozytywne wzorce. Dzięki temu osadzeni mogą przyswajać normy społeczne i wartości, które pomagają im w reintegracji po odbyciu kary.

Kolejną istotną teorią jest koncepcja zachowań przestępczych Edwina Sutherlanda, która koncentruje się na procesie różnicowej asocjacji. Według tej teorii, przestępstwo wynika z nabywania definicji przestępczych poprzez kontakt z innymi przestępcami. W celu skutecznej resocjalizacji ważne jest więc zmienianie sieci społecznych osoby skazanej oraz minimalizowanie kontaktu z przestępcami, a maksymalizowanie interakcji z osobami, które przestrzegają prawo. Dodatkowo, edukacja i szkolenia zawodowe odgrywają istotną rolę w nawiązywaniu nowych, pozytywnych relacji społecznych po opuszczeniu zakładu karnego.

Podejście humanistyczne do resocjalizacji kładzie nacisk na godność i potencjał każdej jednostki. Koncepcja ta oparta jest na przekonaniu, że każdy człowiek ma naturalne zdolności do rozwoju i samorealizacji. Przykładem podejścia humanistycznego może być praca Carla Rogersa, który podkreślał znaczenie empatii, bezwarunkowej akceptacji i autentyczności w terapii. W kontekście resocjalizacji, podejście to stwarza warunki do rozwoju poczucia własnej wartości oraz odkrywania talentów i pasji przez osadzonych. Programy artystyczne, teatralne, sportowe czy inne inicjatywy prowadzone w więzieniach na całym świecie przynoszą spektakularne zmiany w zachowaniu osadzonych, umożliwiając im zdrowe wyrażanie emocji i konfliktów wewnętrznych.

Nie można pominąć również podejść systemowych, które zakładają, że przestępstwa wynikają nie tylko z decyzji jednostki, ale także z szerszego kontekstu społeczno-ekonomicznego. Dlatego też resocjalizacja powinna obejmować nie tylko pracę z jednostką, ale również działania zmierzające do zmniejszenia ubóstwa, zapewnienia dostępu do edukacji, walki z dyskryminacją i stosowanie zasad równości. Zintegrowane programy resocjalizacyjne na całym świecie starają się integrować te różne elementy w celu stworzenia kompleksowego systemu wsparcia dla osób opuszczających zakłady karne.

Przykłady skutecznych programów resocjalizacyjnych, takich jak rewolucyjny model resocjalizacji w Norwegii, oparty na podejściu humanistycznym, pokazują, że szacunek oraz wsparcie dla skazanych prowadzą do znaczącego obniżenia wskaźnika recydywy. Norweskie więzienia, jak na przykład więzienie Halden, które oferują programy edukacyjne, treningi zawodowe i terapię z wykorzystaniem natury, są przykładem efektywnej resocjalizacji.

Podsumowując, współczesne teorie resocjalizacji prezentują różnorodne podejścia do zmiany zachowań przestępców. Dzięki teorii uczenia się społecznego, różnicowej asocjacji, podejściom humanistycznym oraz działaniom systemowym, możliwe jest opracowanie holistycznego podejścia do problemu resocjalizacji. Skuteczność tych teorii mierzy się nie tylko przez obniżenie wskaźnika recydywy, lecz przede wszystkim poprzez stworzenie warunków umożliwiających jednostkom powrót do społeczeństwa jako wartościowi członkowie. Przykłady udanych inicjatyw z zakresu resocjalizacji pokazują, że zróżnicowane strategie mogą wspierać proces reintegracji i zapobiegać ponownym przypadkom przestępstw.