Historia pracy socjalnej od XIX wieku do współczesności

Ta praca została zweryfikowana przez naszego nauczyciela: 20.01.2024 o 13:42

Rodzaj zadania: Esej

Dodane: 19.01.2024 o 17:53

Praca socjalna, jako zorganizowany i systematyczny wysiłek na rzecz wspierania jednostek i grup społecznych w ich trudnościach, ma swoje korzenie już w dziewiętnastym wieku, kiedy to rosnące zapotrzebowanie społeczne oraz coraz bardziej widoczne skutki industrializacji skłoniły świadomych obywateli do podejmowania działań na rzecz poprawy losu najuboższych. Warto zaznaczyć, że idee opieki i pomocy potrzebującym towarzyszyły ludzkości od setek lat, lecz dopiero XIX wiek przyniósł instytucjonalizację tych działań.

Jednym z kamieni milowych dla rozwoju pracy socjalnej było z pewnością wprowadzenie przez Otto von Bismarcka w latach 80. XIX wieku w Niemczech systemu ubezpieczeń społecznych, który wprowadzał m.in. obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne oraz wzglądy zdrowotne dla robotników przemysłowych. Jego idee stały się inspiracją dla innych krajów, które stopniowo również wprowadzały własne systemy zabezpieczenia społecznego.

Koniec XIX i początek XX wieku to czas rozwoju organizacji charytatywnych oraz stowarzyszeń, które kładły nacisk na profesjonalny wymiar pomocy społecznej. W tym okresie znaczenie zyskiwały takie pojęcia jak filantropia i dobroczynność, stale przekształcając się w kierunku bardziej systemowego i naukowego podejścia do pomocy. Kluczową postacią, która miała ogromny wpływ na rozwój profesjonalnej pracy socjalnej, była Mary Richmond, która w pierwszych latach XX wieku w Stanach Zjednoczonych promowała metody właściwej diagnozy socjalnej i interwencji casework (praca z przypadkiem).

Znaczącym elementem było również utworzenie pierwszych uczelni kształcących pracowników socjalnych. London School of Economics (LSE) w Wielkiej Brytanii już w 1912 roku zaoferowała kursy z zakresu pracy socjalnej, a w Stanach Zjednoczonych w 1918 roku powstała pierwsza szkoła pracy socjalnej (New York School of Social Work, dzisiaj part of Columbia University).

Okres międzywojenny to czas, gdy praca socjalna zaczęła dynamicznie się rozwijać także w Polsce. W 1925 roku powołano Centralny Instytut Wychowawczy, którego celem było kształcenie zawodowych pracowników socjalnych. II wojna światowa i powojenny okres odbudowy pokazały ogromne zapotrzebowanie na profesjonalną pomoc socjalną. Wzrastające zadania związane z opieką nad sierotami, poszkodowanymi i repatriantami wymagały znacznie lepszej organizacji.

U schyłku XX wieku, wraz z przemianami politycznymi, socjalnymi i ekonomicznymi, praca socjalna ponownie stanęła przed nowymi wyzwaniami. Transformacja ustrojowa w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, w tym w Polsce, przyniosła zmiany w systemie opieki społecznej, podkreślając potrzebę tworzenia nowych form pomocy, dostosowanych do warunków wolnorynkowej gospodarki i rosnącej nierówności społecznej.

Na początku XXI wieku praca socjalna coraz bardziej koncentruje się na zapobieganiu wykluczeniu społecznemu, wsparciu dla osób z grup marginalizowanych, pracę z rodziną, a także na promowaniu samopomocy i rozwoju lokalnych społeczności. Wykorzystuje się również nowe technologie, w tym Internet, które umożliwiają szybsze reagowanie na potrzeby klientów oraz wymianę informacji i doświadczeń między pracownikami socjalnymi.

Podsumowując, praca socjalna od XIX wieku do dziś przeszła długą drogę od spontanicznych akcji dobroczynnych, przez instytucjonalizację działań wspierających potrzebujących, po współczesne, złożone systemy opieki społecznej, których celem jest nie tylko interwencja kryzysowa, lecz również kompleksowa pomoc dla osób i grup w trudnych sytuacjach życiowych. Wraz z rozwojem społeczeństw i pojawieniem się nowych problemów socjalnych rośnie także potrzeba stałego doskonalenia metod i narzędzi, którymi posługuje się ta szlachetna dziedzina profesji.